نمایش مبدأ برای رابعه قُزداری

رابعه قُزداری (سده 4ق / 10م)، شاعر پارسی گوی و عارف. 

رابعه مشهور به مگس رویین تن و ملقب به زین العرب بنت کعب، امیر عرب تبار بلخ، از مردم قُزدار و معاصر [[رودکی]] بود. تذکره‌ها او را نخستین زن شاعر فارسی گوی شناخته‌اند<ref>رجبی، ‌محمدحسن. '''''مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی'''''. تهران: سروش، 1374، ص 101.</ref>. او از مبتکران و کامل کنندگان قالب‌های غزل، قطعه و قصیده به شمار می‌رود<ref>آتشین. «رابعه قزداری بلخی»، '''''دانشنامه افغانستان'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، چ 1، 1378، ص 422.</ref>. رابعه مانند سایر دختران بزرگان و امیران آن دوره دانش و ادبیات را در خانه و نزد استادان خصوصی آموخته بود. داستان دلبستگی وی به بکتاش، غلام ترک نژاد حارث برادرش، در یکی از مثنوی‌های عطار آمده است. پس از اینکه حارث از آن آگاه شد، او را به قتل رساند<ref>مشیر سلیمی‌، علی اکبر. '''''زنان سخنور'''''. تهران: علمی‌، 1335، دفتر اول، ص 199ـ 200.</ref><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره‌المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 1046.</ref>. [[ابوسعید ابوالخیر]] و [[جامی]] عشق رابعه به بکتاش را، عشق حقیقی و غیر مجازی دانسته‌اند. رضاقلی خان هدایت داستان عاشقانه او را به نام گلستان ارم به نظم آورده است<ref name=":0">مدبّری، محمود''. '''شرح احوال و اشعار شاعران بی دیوان'''''. تهران: پانوس، 1370، ص 73.</ref>. رابعه در نظم عربی و شعر فارسی هر دو بسیار ماهر بود و در فضل و کمال بر مردان برتری داشت<ref>عوفی، ‌محمد. '''''لباب الالباب'''''. ‌به کوشش سعید نفیسی، تهران:‌ابن سینا، علمی‌، ‌1335، ص 294.</ref>. افزون بر داشتن طبع قوی، در صنایع شعری و علم عروض نیز متبحّر بود<ref>صدر کشاورز، ‌محمدعلی. '''''از رابعه تا پروین'''''. تهران: بی نا، 1334، ص 127.</ref>. اشعار برجای مانده او شامل هفت غزل، چهار دوبیتی، دو مفرد و در مجموع 55 بیت است<ref name=":0" /><ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، 1335، ج 1، ص 452ـ 454.</ref><ref>نوابی، ‌غلام حبیب. '''''رابعه بلخی'''''. بلخ: نوبهار، 1330.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[رودکی]]
* [[ابوسعید ابوالخیر]]
* [[جامی]]

== مآخذ ==