نمایش مبدأ برای نوروز در میان پارسیان

نوروز در میان پارسیان

بحث نوروز، آن چنان که در میان پارسیان در هند برگذار می‌شود و تاکنون در جای‌جای این کتاب، بدان‌ها اشارتی شده - دربردارنده نکات متعددی است. در میان پارسیان دو فرقه هستند که از لحاظ تقویم حدود یک ماه با یکدیگر اختلاف دارند. این دوگروه عبارتند از شاهنشاهیان که نوروز را در ماه مرداد برگذار می‌کنند و قدیمی‌ها که در تیر، با اختلاف یک ماه جشن می‌گیرند. دوسابانی فرامجی کاراکا، از نوروز به عنوان جشن، ۰ پتتی یاد کرده است. این واژه در شکل درست اوستایی «پئی‌تی‌ته» است به معنی توبه کرده، که اسم در حالت مفعولی است. اما در معنی بعدی، این واژه مفهوم روزی را به خودگرفته که مؤمنان از خدا برای گناهانی که در طی سال کرده‌اند طلب مغفرت و بخشایش می‌کنند. این جشن در آغاز فروردین ماه، یعنی روز اورمزداست. ۱- همان کتاب، همان جا.


نوروز در میان دیگر اقوام و ملل

۱۸۷

پارسیان در بامداد این روز از خواب برمی‌خیزند و وضو می‌سازند و یا آئین تطهیر به جا می‌آورند وگاه نیز مراسم ناهن را انجام می‌دهند. آنگاه جامه‌های نو و پاکیزه می‌پوشند و با مراسمی ویژه، ادعیه را تلاوت می‌کنند و «پتت خود» یا تو به نامه‌ای را که هر فرد زنده‌ای باید جهت استغفار از گناه بخواند، می‌خوانند و در انجام طلب بخشایش برای خود و برکت و سلامت می‌کنند. پس چوب صندل و انواع دیگر چوب‌های خوب سوز و معطر را که برای آتش بهرام یا آتشکده اصلی نذر کرده‌اند به معبد می‌برند و در آتش می‌نهند و در آنجا نیز نیایش‌ها و نمازهای مقرر را برگذار می‌کنند و در پایان به عنوان عیدانه نوروز، و نیز دستگیری از نیازمندان دهش‌هایی می‌نمایند. پس از این مقدمات، شادمانی و دید و بازدید که از مراسم نوروزی است انجام می‌گیرد.

شرح دیگری هم هست که پارسیان طی چند روز، از خانه‌های خود بیرون نمی‌آیند، چون معتقدند که فروهرها با فروران ارواح درگذشتگان و افراد خانواده به موجب فروردین پشت طی چند روز به خانمان خود نزول می‌کنند، لازم است بازماندگان و صاحبان خانه که میزبانان هستند در خانه بمانند. تا همین اواخر، در روزهای نخستین، محلات پارسی‌نشین در شهرهای هند کاملاً خلوت می‌شد و همگان در خانه می‌ماندند.

جشن همسپتمیدیم با آخرین گاهنبار که شامل پنجه دزده یا پنج روز اندرگاه است، نیز جشنی منضم به نوروز است که پارسیان برگذار می‌کنند.۱

۱-گاه‌شماری و جشنهای ایران باستان، یادشده، ص ۳۰۸.


۱۸۸

آداب و رسوم نوروز