نمایش مبدأ برای وضعیت سواد جمعیت ایران

براساس یافته‌های سرشماری سال ۱۳۷۵ از ۵۲،۲۹۴،۹۷۹ نفر جمعیت ۶ ساله و بیشتر، ۴۱،۵۸۲،۲۷۷ نفر باسواد و بقیه بی‌سواد بوده‌اند. این ارقام میزان باسوادی در جمعیت ۶ ساله و بیشتر کشور را ۵/۷۹ درصد نشان می‌دهد. به عبارت دیگر در بین افراد ۶ ساله و بیشتر کشور به طور متوسط از ۵ نفر ۴ نفر باسواد بوده‌اند. این میزان در مناطق شهری ۷/۸۵ درصد و در مناطق روستایی (شامل مناطق روستایی و غیر ساکن) ۶/۶۹ درصد به دست آمده است. مقایسه میزان باسوادی سال ۱۳۷۵ با میزان مشابه مربوط به سال ۱۳۶۵ افق روشنی را در این زمینه نشان می‌دهد. در سال ۱۳۶۵ میزان باسوادی در جمعیت ۶ ساله و بیشتر کشور ۸/۶۱ درصد بوده است و بعد از ده سال به رقم ۵/۷۹ درصد رسیده است که تغییراتی برابر ۲۹ درصد را نشان می‌دهد. نکته مهم‌تر اینکه، تحول میزان مزبور در مناطق روستایی کشور است که از ۴/۴۸ درصد به ۴/۶۹ درصد افزایش یافته است که تغییراتی برابر ۴۳ درصد را نشان می‌دهد. میزان باسوادی در مناطق شهری نیز رقم مناسبی است، به طوری‌که از هر ۷ نفر جمعیت ۶ ساله و بیشتر ۶ نفر باسواد هستند ولی میزان افزایش آن از میزان مربوط به مناطق روستایی کمتر است که عمدتاً به دلیل بالاتر بودن میزان باسوادی در جمعیت شهری در ابتدای دوره است. به طور اکلی مقایسه این ارقام با میزان‌های مشابه در سال ۱۳۵۵ آهنگ سریع و رشد یابنده باسواد شدن آحاد مختلف مردم کشورمان را به خوبی نشان می‌دهد، چراکه افزایش حدود ۱۴ درصد را نشان می‌دهد، در حالی که در سالهای ۱۳۷۵-۱۳۶۵ این تغییر ۷/۱۷ درصد افزایش بوده است. در طی ۱۰ سال ۱۳۶۵-۱۳۵۵ میزان باسوادی از ۵/۴۷ درصد به ۸/۶۱ درصد رسیده است که خود تحول قابل ملاحظه‌ای است.

میزان باسوادی در بین مردان و زنان کشور یکسان نیست. از هر ۱۰۰ نفر مرد ۶ ساله و بیشتر کشور در سال ۱۳۷۵ حدود ۸۵ نفر باسواد بوده‌اند، در حالی که از هر ۱۰۰ نفر زن ۷۴ نفر باسواد بوده‌اند. سرعت تغییر باسوادی در بین زنان بیشتر از مردان بوده است (۵/۴۲ درصد در مقایسه با ۲/۱۹ درصد). این تحول مثبت عمدتاً به دلیل کمتر بودن کاهش میزان باسوادی زنان در ابتدای دوره بوده است. بالا رفتن ارزش سواد در بین زنان و استقبال آنها و سیاستهای تشویقی دولت برای با سواد شدن، طی این سالها بوده است. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[شهرهای ایران]]
* [[روستاهای ایران]]
* [[جامعه عشایری ایران]]
* [[ساختار سنی و جنسی جمعیت ایران]]
* [[شهرنشینی و روستانشینی ایران]]

== منبع اصلی ==
کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

== نویسنده مقاله ==
[https://alhoda.ir/ کیانوش کیانی هفت لنگ]
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]