نمایش مبدأ برای ابن سینا، ادبیات

'''ابن سينا''' (363 تا 373 ـ 428 ق/973ـ983ـ1037م) فيلسوف و ‌پزشك و شاعر نامدار ايران و معروف‌ترين دانشمند جهان اسلام.

ابوعلي حسين بن عبدالله بن سينا، مشهور به ابن سينا و ابوعلي سينا و ملقب به حجةالحق، شرف‌الملك، ‌شيخ‌الرئيس و امام‌الحكماء در بخارا به دنيا آمد.<sup>1</sup> در ده سالگي قرآن، ادب و اصول دين آموخت. سپس فقه، رياضي، منطق و هندسه و نجوم را فرا گرفت. پس از آن علوم طبيعي و الهيات را نزد خود خواند و در فن پزشكي هم به مهارت رسيد.<sup>2</sup> در هفده سالگي بيماري اميرنوح بن منصور ساماني (حك 366 ـ 387 ق / ؟م) را مداوا كرد در دورة غزنويان به گرگانج رفت و نزد خوارزمشاه علي بن مأمون و سپس جانشين او مأمون بن محمد خوارزمشاه مقرب شد.<sup>3</sup> سپس به نسا و از آنجا توس، شبقان، سمنگان، جاجرم و گرگان رفت.<sup>4</sup> در گرگان مورد توجه امير شمس‌المعالي قابوس قرار گرفت و پس از بركناري وي، از آنجا به ري، قزوين، همدان و سرانجام اصفهان رفت. در اصفهان به خدمت علاءالدوله كاكويه پيوست.<sup>5</sup> سرانجام چند روز پس از ورود به همدان در اثر مرض قولنج درگذشت.<sup>6</sup> از مهم‌ترين كتاب‌هاي فارسي او ''دانشنامة علايي'' و معراج نامه هستند.<sup>7</sup>

قصيدة ''عينيه'' ابن سينا هم معرف توانايي او در شاعري و نيز ادبيات عرب است. او در ادبيات فارسي هم دستي قوي داشت. كوتاهي جمله‌ها و پرهيز از تكلف و صنايع لفظي از ويژگي‌هاي سبك او به شمار مي‌رود.22 قطعه و رباعي فارسي كه جمعاً 65 بيت است، به او نسبت داده‌اند.<sup>8</sup> 

'''مآخذ:'''

1ـ ''كارنامة بزرگان ايران''. تهران: ادارة كل انتشارات و راديو، 1340 ش (تاريخ مقدمه)، ص 139.

2ـ نفيسي، ‌سعيد. ''زندگي و كار و انديشه و روزگار پورسينا''. تهران: دانش ـ سعدي، 1355 ش، ص 2.

3ـ ''دايرةالمعارف تشيع''. زير نظر احمد صدر حاج سيدجوادي، كامران فاني و بهاءالدين خرمشاهي، تهران: بنياد اسلامي طاهر، 1366 ش، ج 1، ص 327.

4ـ گوهرين، سيدصادق. ''حجةالحق ابوعلي سينا''. تهران: توس، چ 3، 1356 ش، ص 549.

5ـ براون، ‌ادوارد. ''تاريخ ادبيات ايران، از فردوسي تا سعدي''. ترجمة فتح‌الله مجتبايي، ‌تهران: مرواريد، چ 2، 1355 ش، ج 2، ب 1، ص 154، 155.

6ـ مصاحب، غلامحسين. ''دايرةالمعارف فارسي''. ‌تهران: جيبي، چ 3، 1381 ش، ج 1، ص

7ـ نفيسي، سعيد. همان، ص 36.

8ـ عباسي، شهاب‌الدين. «ابوعلي سينا»، ''‌دانشنامة ادب فارسي (1)''. ‌ادب فارسي در آسياي ميانه، به سرپرستي حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، ويرايش 2، 1380 ش، ص 48.

ابوالقاسم رادفر