نمایش مبدأ برای پژوهشی درباره تعزیه و تعزیه خوانی

'''پژوهشي در تعزيه و تعزيه‌خواني از آغاز تا پايان دورة قاجار در تهران'''، عنوان کتابی تحقيقي دربارة نمایش آئینی تعزیه‌خوانی، نوشتة عنايت‌الله شهيدي (1304- 1383 ش) با همكاري و ويرايش و نظارت علمي علي بلوكباشي (ز.1314ش) که نخستین بار در 1380ش به چاپ رسيد. كتاب از يك پيشگفتار، يك مقدمه (از علی بلوکباشی) و 13 بخش مبتني بر اسناد و مدارک تاریخی تشكيل شده است. مقدمه با «عنوان تعزيه‌خواني: حديث قدسي مصايب در نمايش آئيني» به مباحث گوناگونی از جمله خاستگاه و زمان پيدايي تعزيه‌خوانی، تعزیه: رفتار آئيني، تعزیه: تكرار تاريخ در اسطوره و مانند آنها مي‌پردازد. تعزيه‌خواني در دورة پيش از قاجار، پيدايش تعزيه، تعزيه‌خواني دورة قاجار، تعزيه‌خواني‌هاي تهران از دورة آقا محمدخان تا دورة احمدشاه، شكل‌هاي تعزيه‌خواني و مكان‌هاي برگزاري آن، اقسام تعزيه، لباس و موسيقي تعزيه، شيوة گفتار، ضرب‌المثل‌ها، شرح حال تعزيه‌خوانان و تعزيه‌گردانان و مانند آن از مطالب بخش‌هاي سيزده‌گانة كتاب هستند. در پايان كتاب منابع و مآخذ، نمايه و تصويرها آمده‌اند. اساس تحقیق دربارة موضوعات تاريخي، اجتماعي، فرهنگي، هنري و ادبي تعزيه در ايران به طور اعم و تعزيه و تعزيه‌خواني در تهران به طور اخص، اسناد و متون دست اول نسخه‌ها، جُنگ‌ها، مقتلنامه‌ها و کتب دورة قاجار و منابع شفاهي بوده است.


'''''مآخذ:''''' 

1.      شهيدي، عنايت‌الله؛ بلوكباشي، علي. '''''پژوهشي در تعزيه و تعزيه‌خواني از آغاز تا پايان دورة قاجار در تهران'''''. تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، كميسيون ملي يونسكو در ايران، 1380.



معصومه اسماعیلی