نمایش مبدأ برای سفره اطعمه

سفره اطعمه، رساله آشپزی در شرح خوراک‌ها و اجزا و شیوه پختن آنها در دوره قاجار. 

این رساله را میرزاعلی اکبرخان آشپز‌باشی ناصرالدین‌شاه به درخواست دکتر تولوزان[i]، حکیم‌باشی فرانسوی شاه در 1301ق نوشت و در 1353ش بنیاد فرهنگ ایران آن را با دیباچه‌ای کوتاه و فهرست خوراک‌ها و اصطلاح‌ها چاپ کرد. سفره اطعمه شامل یک مقدمه، 8 باب و یک خاتمه است. مقدمه، درباره «لقمه الصّباح» یا «نهار قلیان»، یعنی ناشتایی است. باب‌ها مباحث زیر را در بر‌می‌گیرند. یکم «مبرّداتِ» پس از ناشتایی، مانند 10 قدح مشروبات، 3 دوری مرکبات، 4 کاسه میوه‌ها و ... ؛ دوم ناهار مشتمل بر 9 بشقاب «مفردات»، مانند پنیر و سبزی، خیار ...، و 19 خوان «مرکبات» شامل 3 قاب چلاو (چلو)، 28 قاب پلاو ([[پُلو|پلو]]<sup>*</sup>)، 16 دوری [[خورش(خورشت)|خورش]]<sup>*</sup>، 13 رنگ کوکو<sup>*</sup>، 24 کاسه [[آش]]<sup>*</sup> و ...؛ سیم، تنقلات<sup>*</sup> از 13 «آجیل‌خوری» «اواجیل» ([[آجیل]]<sup>*</sup>‌ها) و 9 نعلبکی آچار (چاشنی و ترشی‌ها) که از ناهار تا عصرانه خورند؛ چهارم، عصرانه از 7 کاسه بستنی<sup>*</sup>، 6 کاسه پالوده<sup>*</sup>، 24 میوه‌خوری میوه، 9 دوری نباتات؛ باب پنجم توضیح ندارد؛ ششم، «شب‌چره» از 3 مجموعه خوراک که از شام تا هنگام خواب خورند؛ هفتم، نذورات از 3 سینی «حلوا<sup>*</sup>جات»؛ هشتم، غذای بیماران از یک ناهار و یک شام شامل [[آش]]<sup>*</sup>‌ها، حریره<sup>*</sup>‌ها، نخوداب‌ها و [[کاچی|کاچی‌]]<sup>*</sup>ها. خاتمه درباره اسباب آشپزخانه، آبدارخانه، شربت‌خانه و [[قهوه خانه|قهوه‌خانه]]<sup>*</sup> است<ref>آشپزباشی، میرزا علی‌اکبر خان (1353). سفره اطعمه. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ص 43-45، 75، 82.</ref>.  

علی بلوکباشی 

== پاورقی ==
[i] - Dr. Désiré Tholozan

== کتابشناسی ==