نمایش مبدأ برای موسیقی لرستان

در سرزمین لرستان قرن‌هاست که سه فرهنگ لُری، لَکی و بختیاری در کنار هم زندگی می‌کنند. این سه فرهنگ در حوزه‌های مختلفی بر هم اثر گذاشته و در عین همبستگی تاریخی و فرهنگی، هر کدام ویژگی‌های مستقل فرهنگی خویش را نیز حفظ کرده‌اند. موسیقی لرستان را می‌توان در سه بخش یا سه دوره مختلف طبقه‌بندی کرد که شامل ادوار سه گانه قدیم، میانه و جدید است. از نگاهی دیگر این موسیقی را می‌توان به اجمال در انواع زیر خلاصه نمود: موسیقی کار، موسیقی سور، موسیقی سوگ، موسیقی آئینی یارسان، شاهنامه‌خوانی، نظامی‌خوانی و... . هوره از نمونه‌های بدیع آوازهای باستانی ایران و مور یکی از انواع هوره که مخصوص سوگ است و ساریخانی که آوازی برای مراسم سوگ است از دیگر نمونه‌های موسیقی این ناحیه است. موسیقی‌های لری و لکی با وجود داشتن اختلافات قابل توجه، وجوه مشترکی نیز دارند. تفاوت میان موسیقی‌های لری ولکی هم در ویژگی‌های نغمگی، هم در مضمون اشعار و هم در گویش و زبان نهفته است. این تفاوت‌ها در آوازهای مویه کاملاً آشکار است.

ترانه‌ها، آواز علی دوستی و موسیقی‌های رقص هر کدام بخش‌هایی از موسیقی این ناحیه است. ترانه‌ها غالباً به همراهی کمانچه<sup>*</sup> و تمبک<sup>*</sup> (در قدیم [[دایره]]<sup>*</sup>) اجرا می‌شوند و موسیقی رقص‌ها توسط [[سُرنا]]<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> نواخته می‌شوند. سنگین سَما، سه‌پا، دوپا، اوشاری (عشایری، شانَه شکی)، چپی، اورامانی، خان امیری و هَل‌پَرکه از جمله مقام‌های مربوط به رقص‌ها و بازی‌ها است.

سازهای متداول در این ناحیه شامل [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[دهل]]<sup>*</sup>، کمانچه<sup>*</sup>، تمبک<sup>*</sup>، [[دایره]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> و [[تنبور]]<sup>*</sup> است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا،   '''''آیینه و آواز'''''. تهران: حوزه هنری، مرکز موسیقی.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''هفت اورنگ'''''. تهران: حوزه هنری، مرکز موسیقی.</ref><ref>اردلان، حمیدرضا، '''موسیقی لرستان''' (برشور آلبوم موسیقی لرستان). تهران: انجمن موسیقی ایران.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[سُرنا]]
* [[دایره]]
* [[نی(نای)|نی]]
* [[تنبور]]<br />

== مآخذ    ==