نمایش مبدأ برای آیت الله بروجردی


سیّدحسین طباطبایی، معروف به حاج آقا حسین بروجردی (1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، فقیه نامدار و بزرگ‌ترین مرجع تقلید شیعیان در عصر کنونی، فرزند سیّدعلی طباطبایی از ملّاکان و روحانی زادگان بروجرد، پس از تحصیلات مقدماتی در بروجرد در 1310ق/ 1892م به حوزه علمیه اصفهان رفت و در آن‌جا از محضر میرزا ابوالمعالی کلباسی، محمّدتقی مدرس، سیّد محمّدباقر دُرچه‌ای، آخوند ملامحمّد کاشانی و جهانگیرخان قشقایی در فرا گرفتن علوم نقلی استفاده کرد. سپس در 1320ق / 1902م به نجف رفت و از درس آخوند ملا محمّدکاظم خراسانی، شریعت اصفهانی و سیّد محمّدکاظم یزدی بهره گرفت و پس از مرگ آخوند خراسانی در 1329ق / 1911م به بروجرد بازآمد و در آن‌جا به زعامت روحانی و مرجعیت مذهبی پرداخت. در 1323ش که بر اثر بیماری به تهران آمد، از او خواسته شد که برای بازسازی حوزه علمیه قم که در طول سلطنت رضاشاه تضعیف شده بود، به قم برود. او این دعوت را پذیرفت و با اقتدار علمی و نفوذ کلمه‌ای که داشت، از آن زمان تا پایان عمر مهم‌ترین مرجع شیعیان جهان شناخته شد<ref>'''''نقباء البشر فی القرن الرابع عشر'''''. ج 2، ص 605.</ref>.

مهم‌ترین نقش او در جهان تشیّع، مرکزیت دادن به حوزه علمی قم به‌عنوان عالی‌ترین پایگاه معنوی شیعیان جهان بود<ref>رازی، محمّدشریف. '''''آثارالحجه'''''. ج 2، صص 6 ـ20.</ref>. بیش‌ترین خدمت او به عالم اسلام، ایجاد ارتباط با رهبران مذاهب اهل سنّت<sup>*</sup> و اخذ فتوای شیخ محمود شلتوت رئیس دانشگاه الازهر مصر در 17 ربیع‌الاول 1378ق / 17 مهر 1337ش درباره صحّت عمل به مذهب فقه شیعه دوازده امامی بود<ref>حایری، عبدالحسین. «شرح حال آیت‌الله العظمی بروجردی»'''، ''مسلمین'''''. ج 1 (1320).</ref>.

آیت‌الله بروجردی تألیفات فراوانی داشت از جمله: ''جامع احادیث الشیعه'' در حدیث که چندین مجلد آن زیر نظر و ارشاد او در حیاتش به‌چاپ رسید، ''تجرید الاسانید'' در رجال، حاشیه بر کفایه‌الاصول<ref>استادی، رضا. «آثار و تألیفات آیت‌الله بروجردی». '''''حوزه'''''. سال 8 (1370)، ش 1ـ2، ص 289ـ303.</ref>

آیت‌الله بروجردی پس از شهریور 1320ش، وزنه بسیار محکمی در ایجاد امنیّت در سطح کشور بود، ولی از دخالت‌های سیاسی در سطح ملّی و بین‌المللی پرهیز می‌کرد و آن را خارج از وظایف مرجعیت می‌دانست. در زمانی‌که آیت‌الله سیّدابوالقاسم کاشانی به مبارزات سیاسی می‌پرداخت، آیت‌الله بروجردی حوزه دخالت خود را به منطقه قم محدود کرده بود. او برای مبارزه با فرقه بهائیت با دولت همکاری و همگامی مؤثر کرد. سرانجام این مبارزه نیز به تخریب حظیرهالقدس در تهران انجامید. مادام که آیت‌الله بروجردی در قید حیات بود، محمدرضا شاه از اجرای برنامه‌های «انقلاب سفید» خود واهمه داشت و این برنامه‌ها را پس از رحلت آیت‌الله بروجردی و شکستن «وحدت مرجعیت» در عالم تشیّع آغاز کرد. 

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران

== نویسنده مقاله ==
سیدحسن امین