نمایش مبدأ برای کتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری

'''كتابخانة مدرسة عالي شهيد مطهري،''' يكي از معتبرترين كتابخانه‌هاي مدارس ديني ايران كه به نام‌هاي «ناصريه»، «سپهسالار»، و «دانشكدة معقول و منقول»، شهرت داشته است. ميرزا حسين‌خان سپهسالار (1241- 1298ق / 1825-1881م) صدراعظم ناصرالدين شاه قاجار در 1296ق / 1879م در صدد ايجاد مسجد و مدرسه‌اي در ضلع جنوبي باغ منزل خود برآمد و در 1297ق / 1880م كتابخانة مدرسه را تأسيس كرد<ref>سحاب، ابوالقاسم. '''''تاريخ مدرسة عالي سپهسالار'''''. تهران: [بي‌نا]، 1329، ص53.</ref>. سال بعد با خريد كتابخانة شخصي اعتضاد‌السلطنه، وزير علوم و معارف ناصرالدين شاه، مجموعه‌اي ارزشمند از كتاب‌هاي خطي را به موقوفه‌هاي خود افزود<ref>«معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه»، '''''رهنمون'''''. ش 7 (زمستان 1372)، ص240- 241.</ref>. پس از درگذشت سپهسالار، ناصرالدين شاه براساس وقفنامة مدرسه كه حاكم عصر را متولي آن قرار داده بود، توليت مدرسه را بر عهده گرفت و يحيي خان مشيرالدوله را كه وزارت عدلية آن زمان را در دست داشت، مأمور تكميل بنا و تأسيس مدرسه كرد؛ اما او نيز قبل از پايان كار درگذشت<ref>رجبي، مهدي؛ ميرمحمد صادق، سعيد. «مسجد و مدرسة عالي شهيد مطهري»، '''''ماهنامة مسجد'''''. س چهارم، ش 20 (خرداد و تير 1374)، ص54.</ref>. در 1304-1305ش به دستور علي اصغر حكمت، وزير فرهنگ آن عصر، فهرستي از كتاب‌ها زير نظر بديع‌الزمان فروزانفر<sup>*</sup> تهيه شد<ref>«معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه»،'''''رهنمون'''''. ش 7 (زمستان 1372)،ص242- 243.</ref>. از آن سال به بعد تا 1313ش، 294 نسخة خطي و چاپي مدرسة سعدالدوله يا «سعديه»، 219 نسخة خطي مدرسة صدر، و 612 جلد كتاب مدرسة مشيرالدوله به اين كتابخانه منتقل شد<ref>سحاب، ابوالقاسم. '''''تاريخ مدرسة عالي سپهسالار'''''. تهران: [بي‌نا]، 1329،ص54.</ref>. در 1313ش مدرسه با عنوان «دانشكدة معقول و منقول دانشگاه تهران» افتتاح شد و تني چند از استادان و مدرسان آن زير نظر بديع‌الزمان فروزانفر به تهية فهرستي از كتاب‌هاي آن همت گماشتند<ref>كتابخانة مركزي و مركز اسناد مدرسة عالي شهيد مطهري [بروشور داخلي مدرسه].</ref>. در 1329ش كتابخانه از ساختمان پيشين به ساختمان مجاور آن در ضلع شرقي ميدان بهارستان و در جنب مجلس شوراي اسلامي انتقال يافت<ref name=":0">رجبي، مهدي؛ ميرمحمد صادق، سعيد. «مسجد و مدرسة عالي شهيد مطهري»، '''''ماهنامة مسجد'''''. س چهارم، ش 20 (خرداد و تير 1374)،ص54.</ref>. در 1335ش «انجمن ايراني فلسفه و علوم انساني» در تهران تهيه، چاپ و انتشار فهرستي از نسخ خطي كتابخانه را زير نظر علينقي منزوي و محمد تقي دانش‌پژوه<sup>*</sup> در دستور كار خود قرار داد<ref>«معرفي كتابخانة مركزي و مدرسه عالي شهيد مطهري(2): بخش كتب خطي»، '''''رهنمون'''''. ش 6 (پاييز 1372)، ص174.</ref>. از 1371ش گروهي از فارغ‌التحصيلان مدرسه به تصحيح اين فهرست‌ها پرداختند<ref>كتابخانة مركزي و مركز اسناد مدرسه عالي شهيد مطهري [بروشور داخلي].</ref>. نخستين رئيس كتابخانه ملا محمد ابراهيم ملاباشي لاريجاني بوده است. كتابخانه زير نظر معاونت پژوهشي مدرسه اداره و بودجة آن از طريق كمك‌هاي مردمي و موقوفات مدرسه تأمين مي‌گردد<ref name=":0" />. كتابخانه داراي شعبه‌هايي در شهرستان‌هاي يزد، مشهد، و زاهدان و تعدادي كتابخانة تخصصي مانند كتابخانة كلام، فلسفه، و حقوق است. علاوه بر مجموعة كتاب‌هاي چاپي فارسي و عربي و لاتين داراي گنجينه‌اي گران‌بها از كتاب‌هاي خطي نفيس و كمياب و نيز نسخه‌هايي ارزشمند از كتاب‌هاي چاپ سنگي در زمينة علوم و معارف اسلامي است<ref>«معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه ». '''''رهنمون'''''. ش 4 و 5 (بهار و تابستان 1372)، ص238- 249.</ref>.  

'''مآخذ:'''



بهارعلی فتحی