نمایش مبدأ برای حاجعلی رزم آرا

[[پرونده:Art59.jpg|بندانگشتی|حاجعلی رزم آرا برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/razmara-birth1-terror.html]]
'''[[حاجعلی رزم آرا|رزم‌آرا، حاجعلی]] (1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل سیاسی و نظامی و نخست‌وزیر دوره پهلوی دوم.

در خانواده‌ای نظامی در [[تهران مصور|تهران]] به دنیا آمد و تحصیلات خود را در ایران و در مدرسه نظام مشیرالدوله ([[حسن پیرنیا]]) به پایان برد. سپس به دانشکده افسری سن سیر در فرانسه رفت<ref>'''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا.''''' به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.</ref> و پس از بازگشت، مناصب مهمی را در ارتش عهده‌دار گردید<ref>  عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.</ref>. او در 1316ش «اداره جغرافیایی ارتش» را بنیان نهاد<ref>قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.</ref>.

رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار ریاست «ستاد مشترک ارتش» را بر عهده داشت<ref>  قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.  .</ref> و در 5 تیر همان سال به مقام نخست‌وزیری رسید<ref>عاقلی، باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 692.</ref>. برنامه کابینه رزم‌آرا عبارت بود از: تشکیل انجمن‌های ایالتی و ولایتی، بهبود وضعیت اقتصادی و پایین آوردن هزینه زندگی و برنامه تمرکززدایی دولت<ref>  عظیمی.فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص 309؛ عاقلی.باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.</ref>. اما دولت او با مخالفت‌های گوناگون، از جمله از سوی دربار مواجه شد<ref>  برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامه‌های دولت رزم‌آرا و مخالفت‌های بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گل‌محمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-327؛ عظیمی. همان. ص 312-332؛ قدس. همان. ص 36-46؛ رزم‌آرا در دوران نخست‌وزیری مخفیانه مشغول مذاکره با مقامات شرکت نفتی ایران و انگلیس برای انعقاد قرارداد جدید نفتی بود. برای اطلاع از این ماجرا، نیز نک: علم، مصطفی. '''''نفت، قدرت و اصول'''''. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138. </ref> و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلوله خلیل طهماسبی عضو گروه فداییان اسلام،<sup>*</sup> به قتل رسید<ref>  عراقی، مهدی. '''''ناگفته‌ها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی'''''. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-80؛ عده‌ای بر این عقیده‌اند که در ترور رزم آرا دربار نیز شرکت داشته است. برای آگاهی بیشتر، نک: ترکمان، محمد. '''''اسرار قتل رزم آرا'''''. تهران: رسا، 1370؛ مصور رحمانی، غلامرضا. '''''کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی'''''. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.</ref>. سپهبد رزم‌آرا چند جلد کتاب در زمینه جغرافیای نظامی ایران تألیف کرده است.  

== نیز نگاه کنید به ==

* [[حسن پیرنیا]]  

== مآخذ ==

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
محمدمهدی موسی خان