نمایش مبدأ برای آلبوم خانه( عکسخانه)

'''آلبوم خانه، (یا عکس خانه)'''، محل نگهداری مجموعه عکس‌های [[قاجاریه|دوران قاجار]] و عکس‌هایی از [[سلسله پهلوی|دوران پهلوی]]. این آلبوم‌خانه که در نخستین سال‌های پادشاهی [[ناصرالدین شاه قاجار]] تأسیس شد در جنوب شرقی [[کاخ گلستان]] و در کنار عمارت شمس‌العماره تهران واقع شده است. آلبوم خانه، مجموعه عکس‌های [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] و درباریان و عکس‌های اهدایی نمایندگان و سران کشورهای خارجی و مستخدمان خارجی دولت [[ایران]]، از جمله نظامیان و برخی معلّمان دارالفنون به شخص شاه و دربار را شامل می‌شود.

عکس‌های آلبوم خانه را بیشتر زنان [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] مرتب می‌کردند. یکی از زنان شاه در این باره می‌نویسد: <blockquote>«... از التفات حضرت اقدس شهریاری ... صبح تا شام مشغول درست کردن عکس خانه قبله عالم هستم...»<ref>'''''روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه در سفر اول فرنگستان'''''. به کوشش فاطمه قاضی‌ها، تلگراف امین اقدس به ناصرالدین شاه، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، پژوهشکده اسناد، 1377، ش:501.</ref>.</blockquote>در [[مظفرالدین شاه|دوران مظفری]]، عکس‌برداری و تنظیم آلبوم‌های عکس، رونق کمتری داشت ولی عکاسی از محدوده دربار خارج شد و به میان مردم رفت. در دوره [[محمد علی شاه|محمدعلی شاه]] و احمدشاه نیز گسترش آلبوم خانه ادامه نیافت. در دوره رضا شاه آلبوم‌ها و شیشه‌های عکس موجود جمع‌آوری و انبار شد. در 1352ش آلبوم‌ها، که در وضعیت بسیار بدی نگهداری می‌شدند، در اختیار کتابخانه سلطنتی سابق قرار گرفت و خانم بدری آتابای، رئیس وقت کتابخانه، آن‌ها را سامان داد.

آلبوم خانه [[کاخ گلستان]] مشتمل بر 1039 مُجلّد آلبوم در اندازه‌های گوناگون و حدود 42132 قطعه عکس<ref>آتابای، بدری'''''. فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی.''''' [بدون نام ناشر]، چ اول، تهران: خردادماه 2537 [1357ش]، ص3.</ref> و 9300 شیشه نگاتیو است<ref>طهماسب‌پور، محمدرضا. گنجینه‌های عکس‌های قدیمی در ایران، '''''نشریه موزه‌ها'''''. دوره جدید شماره ششم، پیاپی 27، ص36- 37.</ref>.

در 1357ش مشخصات آلبوم‌ها در دفاتر اموال ثبت شد و فهرست کلی آنها در کتابی با عنوان ''فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی'' منتشر شد<ref>انیسی، علیرضا. '''''مقدمه بر عکس‌های تاریخی دوره‌ قاجار، برگزیده عکس‌های آلبوم‌خانه کاخ گلستان'''''. تهران: کاخ گلستان، 1380، ش: 8- 10.</ref>.

عکس‌های آلبوم خانه [[کاخ گلستان]]، گنجینه تصویری گویا و ارزنده ایران و برخی کشورهای جهان در نیمه دوم سده‌های 13 و اوایل سده 14 می‌باشد. 

== مآخذ ==
# '''''روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه در سفر اول فرنگستان'''''. به کوشش فاطمه قاضی‌ها، تلگراف امین اقدس به ناصرالدین شاه، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، پژوهشکده اسناد، 1377، ش:501.
# آتابای، بدری'''''. فهرست آلبوم‌های کتابخانه سلطنتی.''''' [بدون نام ناشر]، چ اول، تهران: خردادماه 2537 [1357ش]، ص3.
# طهماسب‌پور، محمدرضا. گنجینه‌های عکس‌های قدیمی در ایران، '''''نشریه موزه‌ها'''''. دوره جدید شماره ششم، پیاپی 27، ص36- 37.
# انیسی، علیرضا. '''''مقدمه بر عکس‌های تاریخی دوره‌ قاجار، برگزیده عکس‌های آلبوم‌خانه کاخ گلستان'''''. تهران: کاخ گلستان، 1380، ش: 8- 10.

محمدرضا طهماسب‌پور