نمایش مبدأ برای سید ابوالقاسم کاشانی

[[پرونده:202408022d1466ad2a247753d.jpg|بندانگشتی|سید ابوالقاسم کاشانی برگرفته از وبسایت تیتر قزوین قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.titrqazvin.ir/news/20296-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF]]
'''[[سید ابوالقاسم کاشانی|کاشانی، سیدابوالقاسم]]''' (1300ق / 1340ش)، روحانی، سیاستمدار، از رهبران [[جبهه ملی]] و یکی از عوامل [[ملی شدن صنعت نفت]].

در تهران متولد شد. در شانزده سالگی همراه پدرش سید مصطفی کاشانی، که از فقیهان بزرگ و مرجع تقلید بود  به عراق عزیمت کرد و در نجف در محضر پدر و آخوند ملا محمدکاظم خراسانی و چند تن دیگر به تحصیل ادامه داد و در 25 سالگی به اجتهاد رسید<ref>موسوی، سیدمحمد. '''''زندگی‌نامه آیت‌الله کاشانی.''''' تهران: بشیر، ]بی تا[، ص 4؛ نیزنک: عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج 3، ص 1257-1258.</ref>. او مدرسه علوی را در آن‌جا تأسیس کرد<ref> '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران: طرح نو، 1371، ج 8، ص 289.</ref>. در قضایای جنبش مشروطیت که نقش خراسانی در آن بسیار حساس بود، سمت مشاور وی را داشت<ref>رکن‌آبادی، غضنفر. '''''سیاست، دیانت و آیت‌الله کاشانی'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379، ص 14.</ref>. کاشانی سعی در ترویج اعتقاد پیوند دین و سیاست داشت<ref>  رکن‌آبادی، غضنفر.'''''سیاست، دیانت و آیت‌الله کاشانی'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379 . ص 83.</ref> و در انقلاب 1920م عراق نقش عمده‌ای بازی کرد<ref>  عاقلی، باقر.عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج 3. ص 1275.</ref>. در 1299ش به ایران بازگشت و در 1323ش به اتهام ارتباط با مأموران آلمانی توسط بریتانیایی‌ها دستگیر شد. بعد از جنگ جهانی دوم به تلاش‌های خود برای اجرای [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] ادامه داد و در 1325ش، به دلیل مخالفت با قانون محدودیت آزادی مطبوعات تحت نظر گرفته شد. در 1327ش، برای جلوگیری از تشکیل یک دولت یهودی خواستار اعزام داوطلبان ایرانی به فلسطین شد و این شروع سه سال همکاری بین کاشانی و سازمان [[فدائیان اسلام]]<sup>*</sup> بود. او در 1328ش به اتهام دست داشتن در ترور [[محمدرضا شاه پهلوی]] به بیروت تبعید و در 1329ش آزاد شد و به ایران بازگشت. در انتخابات دوره هفدهم به عنوان کاندیدای [[جبهه ملی]]<sup>*</sup> وارد مجلس و به ریاست آن انتخاب شد<ref>مختاری، عباس.   '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران: طرح نو، 1371، ج 8. ص 290، 291، 292، 293. </ref>.

نقطه اوج همکاری کاشانی با جبهه ملی سازماندهی تظاهرات 30 تیر 1331ش بود. این حرکت با حمایت مردمی به سقوط دولت قوام<sup>*</sup> و روی کار آمدن مصدق منجر شد. او در ابتدای فعالیت نهضت ملی شدن نفت با [[محمد مصدق]] همکاری کرد ولی این همکاری بعداً به اختلاف بین آن‌ها انجامید<ref>مختاری، عباس.   '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران: طرح نو، 1371، ج 8. ص 290، 291، 292، 293. </ref>. 

از دیگر مواضع سیاسی کاشانی می‌توان به این موارد اشاره کرد: 1)حفظ استقلال سیاسی و اقتصادی و تأکید بر وجود استقلال؛ یکی از راه‌های تحصیل استقلال را بستن نفت به روی استعمارگران می‌دانست. 2) لزوم ملی شدن صنعت نفت؛ پیرو این تفکر و تلاش سرانجام [[مجلس شورای ملی|مجلس شورا]]<sup>*</sup> در 14 اسفند و [[مجلس سنا]]<sup>*</sup> در 29 اسفند 1329ش صنعت نفت ایران را پس از 50 سال ملی اعلام کرد. 3) جلوگیری از تفرقه مسلمانان و متحد کردن آنها از طریق تشکیل کنگره اتحاد اسلامی و شکل دادن به بلوک اسلامی در جهان. 4) مبارزه با تفکرات الحادی و کمونیسم. 5) قطع نفوذ اجانب و سد راه مزدوران. 6) مخالفت با رژیم جمهوری و تلاش برای برقراری حکومت پادشاهی مشروطه خواهان به عنوان جلوه‌ای از اتحاد مردم با توجه به شرایط زمانی آن روز. 7) دادن آگاهی به مردم و انجام انتخابات آزاد؛ ولی در این راه بارها زندانی و تبعید شد<ref>رکن‌آبادی، غضنفر.'''''سیاست، دیانت و آیت‌الله کاشانی'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379 . ص 79، 93، 106، 108، 113، 133، 147، 185.</ref>. در 1334ش در پی ترور حسین علا، نخست وزیر وقت، توسط [[فدائیان اسلام]]، پرونده قتل رزم‌آرا<sup>*</sup> نیز که توسط آنان ترور شده بود و کاشانی هم متهم به همکاری با آنان بود، به جریان افتاد. کاشانی در بازجویی اعتراف به صدور فتوای قتل رزم‌آرا کرد. او پس از مدتی در بستر بیماری درگذشت و در شهر[[ری]] به خاک سپرده شد<ref>عاقلی، باقر. عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج 3. ص 1278؛ نیزنک: علوی، مهوش‌السادات، '''''آیت‌الله کاشانی و سیاست'''''. تهران: سوره، 1376، ص 109.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[جبهه ملی]]
* [[مجلس سنا]]
* [[فدائیان اسلام]]

== مآخذ ==


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
مریم حسنی