نمایش مبدأ برای ابوالمعالی نصرالله منشی

'''ابوالمعالی نصرالله منشی''' (سده 6 ق / ؟م) نویسنده، ادیب و ‌مترجم.

ابوالمعالی نصرالله منشی شیرازی فرزند محمد بن عبدالحمید در [[غزنویان|عهد غزنوی]] می‌زیست<ref>حكیمیان، ‌ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی ایران،‌1357، ج 2، ص 580.</ref>. نیاکانش از مردم [[شیراز]] بودند و او در غزنه زاده شد. از آغاز جوانی به کارهای دیوانی روی آورد و در دربار شاهان [[غزنویان|غزنوی]] سمت دبیری یافت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ‌تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 2، ص 3031 (ذیل نصرالله بن محمدبن عبدالحمید).</ref>. در عهد بهرام شاه غزنوی (د 548 ق) علی بن ابراهیم زرّاد فقیه قزوینی،‌ او را به ترجمه فارسی،‌کتاب ''کلیله و دمنه''<sup>*</sup> ابن مقفع ترغیب کرد. وی پس از آنکه قسمتی از ترجمه کتاب را به پایان برد،‌ آن را از نظر بهرام شاه گذراند و با تشویق پادشاه به ادامه کار پرداخت<ref>خطیبی، ‌حسین''. '''فن نثر در ادب پارسی'''''. تهران:‌زوار، چ 1، 1366، ج 1، ص 446.</ref>. 

سرانجام حـ 539 / 536ق / ؟م ترجمه اش را کامل کرد. به همین سبب کتابش به ''کلیله و دمنه بهرامشاهی'' شهرت یافت. او در شعر نیز دستی داشت و به [[فارسی|زبان فارسی]] اشعاری سرود<ref>نفیسی، سعید. '''''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی.''''' تهران: فروغی، 1344، ج 1، ص 78، 118.</ref>. ابوالمعالی در دوره پادشاهی خسرو ملک (حک 558 ـ 583 ق / ؟م) به مقام وزارت ارتقا یافت، اما ظاهراً در پایان زندگی به دلیل سعایت بدخواهان به زندان افتاد و در اسارت به قتل رسید<ref>نفیسی، سعید. '''''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی.''''' تهران: فروغی، 1344، ج 1، ص 118.</ref>. بعدها در سده 9ق / 15م، ملاحسین کاشفی واعظ، ادیب و مفسر معروف تحریر جدیدی از ''کلیله و دمنه‌ بهرامشاهی'' به نام ''انوار سهیلی''<sup>*</sup> ترتیب داد و آن را از اشعار و امثال [[عربی]] تهذیب کرد. از کارهای متأخرین، از تهذیب و پیرایش کلیله‌ بهرامشاهی توسط محمد اویسی، می‌توان نام برد. ظاهراًًً ''کلیله و دمنه بهرامشاهی'' نخستین بار در 1282ق / 1865م در [[استان تهران|تهران]] به طبع رسید و پس از آن بارها چاپ شده است. بهترین طبع آن به وسیله مجتبی مینوی صورت گرفته است<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبدهالآثار'''''. ‌تهران: امیركبیر، چ 1، 1372، ص 323ـ324.</ref>. 

'''مآخذ:'''

# حکیمیان، ‌ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی ایران،‌1357، ج 2، ص 580.
# مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ‌تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 2، ص 3031 (ذیل نصرالله بن محمدبن عبدالحمید).
# خطیبی، ‌حسین''. '''فن نثر در ادب پارسی'''''. تهران:‌زوار، چ 1، 1366، ج 1، ص 446.
# نفیسی، سعید. '''''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی.''''' تهران: فروغی، 1344، ج 1، ص 78، 118.
# خطیبی، حسین. همان جا.
# نفیسی، سعید. همان، ص 118.
# طبری، محمدعلی. '''''زبدهالآثار'''''. ‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372، ص 323ـ324.

ابوالقاسم پاینده