نمایش مبدأ برای ابوالقاسم حسن بن احمد بلخی عنصری

'''عُنصُري‌، ابوالقاسم حسن بن احمد بلخي''' (د 431ق / 1040م) شاعر و سخنور پارسي‌ و استاد مدح‌، غزل‌ و قصيده‌ پس‌ از رودكي‌ بود.

زادگاهش‌ را بلخ‌ نوشته‌اند.<sup>1</sup> در اوايل‌ جواني مانند پدرش‌ تجارت‌ پيشه‌ كرد، اما رهزنان‌ اموالش‌ را به‌ تاراج‌ بردند. پس‌ از آن‌ از تجارت‌ دست‌ كشيد و به‌ تحصيل‌ دانش‌ و سپس‌ به‌ شاعري‌ پرداخت.<sup>2</sup>

عنصري‌ را امير نصر بن‌ سبكتكين‌ به‌ سلطان‌ محمود غزنوي (حك. 389-421ق / 999-1030م) معرفي‌ كرد و ملك‌ الشعراي‌ دربار وي شد. در دورة‌ سلطان‌ مسعود (حك 421-432ق / 1030-1042م) نيز مقام‌ و مرتبة‌ خود را حفظ‌ كرد.<sup>3</sup> او نه‌ تنها در شعر و ادب‌، بلكه‌ به‌ ويژه‌ از علوم‌ اوايل‌ كه‌ در سدة‌ 4 ق در خراسان‌ رايج‌ بود، اطلاعات‌ كافي‌ داشت‌.<sup>4</sup> در شعر از دو شاعر بزرگ‌ عرب‌ ابوتمام‌ و متنبي‌ متأثر بود. در تمام‌ ديوان‌ شعر او يك‌ قرينة‌ غير متوازن‌ و تعبير غير مناسب‌ دشوار مي‌توان‌ يافت‌.<sup>5</sup> با غضايري‌ رازي‌ معارضات‌ منظومي‌ داشت‌.<sup>6</sup>

از آثارش‌ مي‌توان‌: 1ـ ''ديوان‌ شعر''، 2ـ مثنوي‌ ''شادبهر و عين‌الحيوة‌''، 3ـ مثنوي‌ ''وامق‌ و عذرا''، 4ـ مثنوي‌ ''خنگ‌ بت‌ و سرخ‌بت‌'' را نام‌ برد.<sup>7</sup> 

'''مآخذ:'''

# صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: فردوسي، 1363، ج‌ 1، ص‌ 559.
# حكيميان‌، ابوالفتح‌. '''''فهرست‌ مشاهير ايران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملي‌، 1357، ج‌ 2، ص‌ 279- 280.
# خانلري‌ (كيا)، زهرا'''. ''فرهنگ‌ ادبيات‌ فارسي‌'''''<nowiki/>''.'' تهران‌: بنياد فرهنگ‌ ايران‌، 1348، ص‌ 352.
# صفا. همان. ج‌ 1، ص‌ 560.
# فروزانفر، بديع‌الزمان‌. '''''سخن‌ و سخنوران‌'''''. تهران‌: خوارزمي‌، چ‌ 2، 1380، ص‌ 112، 113.
# دبيرسياقي‌، محمد. مقدمه بر '''''ديوان‌ استاد عنصري‌ بلخي‌'''.'' تهران‌: سنايي‌، 1342، ص‌ بيست‌ (مقدمه‌).
# حكيميان‌. همان. ج‌ 2، ص‌ 280.

ابوالقاسم رادفر