نمایش مبدأ برای ابوالمَحامد غزنوی

ابوالمَحامد غَزنَوی، ظهیر الحق یا ظهیر الدین ابو المحامد محمد بن مسعود غزنوی، ستاره‌شناس، فیلسوف و پزشک بنام ایرانی و مؤلف کتاب مشهور کفایه التعلیم به زبان فارسی. بسیاری او را با شرف الدین محمد مسعودی مروزی (سده 6ق)، ریاضی‌دان و طبیعی‌دان ایرانی، یا محمد بن مسعود غزنوی مؤلف البدیع فی النحو (اوائل سده 5ق) اشتباه ‌کرده‌اند. به گفته علی بن زید بیهقی، وی حکیم، پزشک و هندسه دان فاضلی بود که خود را در فلسفه نیز صاحب نظر می‌دانست و از این رو در کتاب احیاء الحق که به نظر بیهقی نشانه کم‌مایگی او یکی او در فلسفه بوده است ـ راهی جز ارسطو و [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] پیموده بود. 

اثر مهم ابوالمحامد غزنوی، کفایه التعلیم فی صناعه التنجیم نام دارد که در واقع تلخیص و شرح و تفصیل دو باب از کتاب التفهیم [[ابوریحان بیرونی]] است؛ نخست باب «در حالهاء آسمان و زمین» و دیگر باب «احکام نجوم». گرچه ابو المحامد در این کتاب بارها از ابوریحان با لقب «استاد» نام برده، اما چند بار نیز با احترام بسیار، از او انتقاد کرده است. از تاریخ تولد و مرگ او اطلاعی در دست نیست، لیکن تا 549ق/ 1154م زنده بوده است<ref>کرامتی، یونس. «ابوالمحامد غزنوی»، '''''دائرهالمعارف بزرگ اسلامی'''''. ذیل و ترجمه انگلیسی (زیر چاپ).</ref><ref>غزنوی، ابوالمحامد. '''''کفایه التعلیم فی صناعه التنجیم'''''. نسخه خطی شماره 138 مجموعه سلطانی کتابخانه مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، برگ‌های 7 آ، 10ب، 11 آ، 28 آ، به‌ویژه: 92ب.</ref><ref>آل داوود، علی. «جهان دانش، متنی علمی از قرن ششم هجری»، '''نامه فرهنگستان'''. سال دوم، شماره دوم، شماره پی‌درپی 6، تابستان 1375، ص 111-115.</ref><ref>تبریزی، غضنفر. '''''دیباچه بر'' صیدنه ''ابوریحان بیرونی'''''. به کوشش عباس زریاب، تهران: 1370.</ref><ref>بیهقی، علی بن زید. '''''تتمه صوان الحکمه'''''. به کوشش محمد شفیع، لاهور: 1351ق، ص149.</ref><ref>بیرونی، ابوریحان. '''''التفهیم لأوائل صناعه التنجیم'''''. به کوشش جلال‌الدین همایی، تهران: 1351.</ref><ref>Krause, M., "Stambuler Handschriften islamischer Mathematiker", Quellen und Studien Zur Geschichte der Mathematik …, 1936, p 512.</ref><ref>Suter, Heinrich, Die Mathematiker und Astronomen der Araber und ihre Werke, Leipzig, 1900.</ref><ref>Krenkow, F., "Abu'R-Raihan Al-Beruni", Islamic Culture, Heydarabad, 1932, vol VI. P 532.</ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]]

* [[ابوریحان بیرونی]]

== '''مآخذ''' ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
یونس كرامتی
[[رده:علوم و فنون]]