نمایش مبدأ برای اسماعيل (ع)

[[پرونده:اسماعیل(ع) فرزند ابراهیم (ع).jpg|بندانگشتی|اسماعیل(ع)، برگرفته از سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت قابل بازیابی [https://farsi.balaghah.net/content/%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D9%84-%D8%B9 حضرت-اسماعيل-ع/https://farsi.balaghah.net/content]]]
'''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63. </ref><ref>ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص 324.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 100.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179.</ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن|قرآن کریم]]'' آمده است. 

[[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] از دو واژه عبری اسمع و [[ایل]]، به معنای ”خدایا بشنو“، تشکیل شده است<ref>بغوی، حسین. '''''معالم التنزیل'''''. بیروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص 153.</ref><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، تهران: 1345، ص 145.</ref>. در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، باب 16) از نحوه وجود یافتن [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] سخن به میان آمده و در منابع اسلامی نیز نازایی ساره همسر ابراهیم و زاده شدن [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] از هاجر ذکر شده است<ref>ابن سعد، محمد. '''''الطبقات الکبیر'''''. به کوشش ادوارد زاخاو، لیدن: بریل، 1322ق، جزء 1، ص 23.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص53.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 89.</ref><ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref>.  

هم در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، 41:21) و هم در روایات اسلامی بنا به فرمان الهی و درخواست ساره، ابراهیم هاجر و طفل خردسالش [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] را بیرون کرد. در روایات اخیر، وی آنان را به کوه فاران که محلی بی آب و علف در [[مکه]] بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146.</ref><ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132.</ref><ref>ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>. 

چون تشنگی بر آن‌ها غلبه کرد، هاجر در پی آب 7 بار مسیر صفا تا مروه را پیمود و هیچ نیافت تا اینکه متوجه آبی روان در زیر پای [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] شد، آبی که به زمزم معروف شده است<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146.</ref><ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132.</ref><ref>ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>. 

''کتاب مقدس'' نیز پیدا شدن آب در زیر پای [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] را ذکر کرده است (پیدایش، 18:21-19). در روایت ''کتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهیم از ساره، ذبیح معروف است و در منابع اسلامی [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]]؛ حتی در حدیثی از حضرت رسول (ص)، ایشان خود را «ابن‌الذبیحین» خوانده‌اند و آن اشاره است به [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 27.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 149، 150، 153.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 93-95.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 135-136، 140-141.</ref><ref>احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 324.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63-64.</ref>. 

گفته شده که [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] با دختری از قبیله جُرْهُم ازدواج کرد و زبان عربی را از جُرْهُمیان فرا گرفت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 131-132.</ref><ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 26، 221.</ref><ref>ابن بابویه. '''''الخصال'''''. ج 1، بیروت: مؤسسه الاعلمی، 1410ق، ص 319.</ref><ref>احمد بن حنبل. . ج 4، ص 324.</ref><ref>مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص26، 28.</ref>.  اسماعیل را ”ابوالعرب“ نیز خوانده‌اند، و اعراب خود را از نسل وی می‌دانند<ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 160.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 101.</ref><ref>مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص 28.</ref><ref>احمد ابن حنبل. . ج 4، ص 107، 324.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61، جزء 4، ص 106-107.</ref><ref>ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 8.</ref>. همچنین، بنا بر روایات اسلامی، به فرمان الهی [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] در ساختن خانه کعبه و تطهیر آن از پلیدی‌ها به ابراهیم کمک کرد و تمامی مناسک و مراسم حج را نیز، همراه پدر به جای آورد<ref>'''''قرآن کریم،''''' سوره بقره، آیه 127. </ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص91-92.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 129.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 153.</ref>. وی پس از ابراهیم سال‌ها عهده‌دار امور خانه کعبه بود و هر ساله مراسم حج را به جای می‌آورد<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 221.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 92.</ref><ref>مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه،ص 28.</ref>. عمر او را 130 سال و گاهی بیش‌تر نیز آورده‌اند، قبر وی در ناحیه حجر در کنار قبر مادرش است<ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 160.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص101.</ref><ref>ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م،  ج 1، ص 6.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61.</ref><ref>احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324.</ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[قرآن|قرآن کریم]]
* [[اسلام]]

== '''مآخذ'''  ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== پیوند به بیرون ==
زندگینامه حضرت اسماعیل،سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت ،برگرفته از [https://farsi.balaghah.net/content/حضرت-اسماعيل-ع /https://farsi.balaghah.net/content]

== نویسنده مقاله ==
نامعلوم
[[رده:ادیان و مذاهب]]
[[رده:ادیان]]