نمایش مبدأ برای اشکال ناهمواری های ایران


[[ناهمواری های ایران|ناهمواریهای ایران]] را بصورت زیر می‌توان تقسیم‌بندی کرد:

=== رشته‌کوه [[البرز]] ===
این رشته کوه در سرتاسر شمال ایران‌کشیده شده است و از آذربایجان تا خراسان ادامه دارد. در جنوب [[دریاچه خزر|دریای‌خزر]] این رشته کوه انحنایی به سمت داخل کشور پیدا کرده است که ناشی از فشار هسته مقاوم سیبری است. عرض تقریبی آن ۱۰۰ کیلومتر است و دارای ارتفاعات و گردنه‌های بلند و دره‌های تنگ و عمیق می‌باشد. ارتفاع متوسط این رشته کوه ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متر و مهمترین ارتفاع آن قله [[دماوند]] است. این رشته کوه‌ها که در جهت شمال می‌باشند - بویژه در منطقه [[استان گیلان|گیلان]] - قطع گردیده و اغلب راه‌های طبیعی و گذرگاه‌هایی که دشت [[استان تهران|تهران]] و [[استان قزوین|قزوین]] را به [[استان گیلان|گیلان]] متصل می‌سازند از آنها عبور می‌کنند.

=== رشته کوه [[زاگرس]] ===
این رشته کوه، دارای جهت شمال‌غربی - جنوب‌شرقی است و تا تنگه هرمز امتداد دارد. طول آن در حدود ۱۲۰۰ کیلومتر و عرض آن تا ۶۰۰ کیلومتر است. ارتفاع متوسط رشته کوه [[زاگرس]] در حدود ۳۵۰۰ متر است و بزرگترین قله آن دنا و درحدود ۵۰۰۰ متر ارتفاع دارد.

=== کوهستانهای شرق ایران ===
این کوهستانها در امتداد شمال‌شرقی به جنوب‌شرقی کشیده شده‌اند و طول آنها درحدود ۲۸۰۰ کیلومتر می‌باشد و از دره رود جام در شمال خراسان شروع و تا فلات سرحد، جنوب‌شرقی [[استان سیستان و بلوچستان|بلوچستان]] امتداد دارد و شامل کوه‌های جام، رشته کوه‌های جبال، تون و پلنگان است.

=== میان کوه‌های [[کشور ایران|ایران]] ===
از شمال [[تنگه هرمز]] به کوه‌های جنوبی [[زاگرس]] متصل می‌شوند. همچنین این کوه‌ها به کوه‌های شرقی ایران از ناحیه بلوچستان متصل گشته و امتداد آن به کوه‌های پاکستان می‌رسد.

=== حوضه‌های فرو رفته داخلی ===
این منطقه شامل کویر لوت و دشت نمک و حوضه‌های مسدود و دریاچه‌ها و باتلاقها است.

=== جلگه‌ها و دشتها ===
شامل جلگه‌های [[مغان]]، [[استان گیلان|گیلان]]، [[استان مازندران|مازندران]]، [[گرگان]] در کرانه‌های [[دریاچه خزر|دریای خزر]] و جلگه وسیع [[استان خوزستان|خوزستان]] در کنار [[خلیج فارس]]<ref>۱- جغرافیای ناحیه‌ای ایران، دکتر لطف‌الله یزدانی، تهران، ۱۳۶۴.</ref> و دشت‌های ناز، ارژن، لالی، قلعه‌تل، چالدران و ... می‌باشند. پاره ای ازاین دشتها صحنه‌های نبرد تاریخی در طول تاریخ بوده‌اند. نظیر دشت چالدران که شاهد نبرد شاه اسماعیل و عثمانی‌ها بوده است.

== نیز نگاه کنید: ==

* [[موقعیت جغرافیایی ایران]]
* [[سابقه تاریخی نام ایران]]
* [[ایران در خاورمیانه]]
* [[زمین شناسی و معادن ایران]]
* [[دوران زمین شناسی سرزمین ایران]]
* [[معادن ایران]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].

== نویسنده مقاله ==
کیانوش کیانی هفت لنگ
[[رده:جغرافیا]]