نمایش مبدأ برای بسط الحقیقه

 
'''[[بسط الحقیقه|بسیط‌الحقیقه]]''' literally: Simple Truth، مفهومی در فلسفه اسلامی/ صدرائی برای شناسانیدن حقیقت وجود. بسیط‌ حقیقی ـ در برابر اقسام دیگر بسیط، که می‌توان ازآن‌ها به بسیط نسبی (= اضافی) تعبیر کرد،<ref>جرجانی، '''''التعریفات.''''' بیروت: 1990م، ص46.</ref> وجود مطلق است و تنها بر خداوند که هستی محض و مطلق است صدق می‌کند. صدرالدین محمد شیرازی مشهور به [[ملاصدرا]]، د. 1050ق/ 1640م، این اصطلاح را که مفهومان پیش از او نیز وجود داشت، وضع کرد و به صورت قاعده «بسیط‌الحقیقه همه اشیاء است و خود هیچ یک ازآن‌ها نیست»<ref>  صدرالدین شیرازی، '''''الاسفار'''''. قم: 1378ق، 6/100- 107؛ 110، 2/368.</ref> درآورد. 

در فلسفه [[اصالت وجود]] صدرایی، که لازمه آن وحدت وجود است و تبیین [[وحدت و کثرت|کثرت در وحدت]]، به وجود بسیطی نیاز است که در عین بساطت خود، همه موجودات عالم را در بر‌گیرد. این موجود که همان واجب‌الوجود ابن‌سینا، د. 428ق/ 1037م، است، و با خدای یگانه اسلام و نیز خدا در مکتب وحدت وجود عارفان یکی است در تبیین نظریه [[اصالت وجود]]، نزد [[ملاصدرا]] ضروری است. به همین رو در مکتب صدرا به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است. بر طبق قاعده بسیط‌الحقیقه هرآنچه دارای حقیقتی بسیط باشد تمام چیزهایی را که جنبه وجودی دارند در بر می‌گیرد و خداوند یگانه، که از هر جهت یگانه است، بسیط‌الحقیقه است و تمام موجودات (= وجودات) را در برمی‌گیرد<ref>صدرالدین شیرازی. '''''الاسفار.''''' 6/110.</ref>.

از لوازم مهم مفهوم بسیط‌الحقیقه، مفهوم «[[وحدت و کثرت|کثرت در وحدت]]» است که درآثار [[ملاصدرا]] و پیروان او مانند حاج ملاهادی سبزواری، د.1289ق/ 1872م و ملا علی نوری، د. 1264ق/ 1848م، به تفصیل بیان شده است<ref>نوری، ملاعلی. «بسیط‌الحقیقه و وحدت وجود». در: '''''منتخباتی ازاثار حکمای الهی ایران.''''' به کوشش جلال‌الدیناشتیانی.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[ملاصدرا]]
* [[وحدت و کثرت]]
* [[اصالت وجود]]<br />

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
اصغر دادبه
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]