نمایش مبدأ برای بُنْدِهِشْن

بُنْدِهِشْن (Bondehešn)

نام‌ اصلی كتاب‌ احتمالاً زند «آگاهی»[Zand - āgahih] به‌ معنی «اطلاعات‌ مبتنی بر زند» بوده‌ است‌. بنابراین‌، می توان اساس‌ كار مؤلف‌ را ترجمه‌ها و تفسیرهای [[اوستا]] دانست‌. بندهشن‌ (در [[فارسی]] بندهش‌ هم‌ نامیده‌اند) را آفرینش‌ آغازین‌ یا بنیادین‌ معنا كرده‌اند. لذا شهرت‌ كتاب‌ به‌ این‌ نام‌ به‌ سبب‌ ارتباط‌ مهم‌ترین‌ فصول آن‌ با آفرینش‌ بوده‌ است‌. این‌ مجموعه‌ مطالب‌ گوناگون‌ را دربر دارد و مانند دیگر آثار پهلوی از منابع‌ مختلف‌ گردآوری شده است‌. بنابر این‌ نویسنده واحدی ندارد، اما احتمالاً آتور فَرْنْبَغ‌ از موبدان‌ بزرگ‌ [[زرتشتی، دین|زردشتی]] متن‌ نهایی آن‌را در اواخر [[ساسانیان|دوره ساسانی]] فراهم‌ آورده‌ است‌<ref>تفضلی، احمد. '''''تاريخ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 141.</ref>. 

بندهشن‌ ایرانی شامل‌ 36 فصل‌ است‌. مطالب‌ دیباچه‌ سه‌ موضوع‌ اساسی را دربر دارد: 

# بنیادآفرینش‌ هرمزد و دشمنی اهریمن‌؛
# چگونگی [[آفرینش(دردین زرتشت)|آفرینش‌]] خاكی از نخست‌ تا پایان‌؛
# تاریخ‌ شاهانی كیانی<ref>سمیعی، احمد. '''''ادبیات‌ ساسانی'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 31.</ref>.

نثر بندهشن‌ نسبتاً ساده‌ و جملات‌ آن‌ كوتاه‌ و روشن است‌. ویژگیهای سبک ادبیات‌ شفاهی و نیز تكرار مطالب‌ در جاهای گوناگون‌، در آن‌ دیده‌ می شود<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 144.</ref>. دو تحریر از بندهشن‌ در دست‌ است‌: یكی تحریر مفصل‌ به‌ نام‌ بندهشن‌ ایرانی (بندهشن‌ بزرگ‌) و دیگری تحریر مختصر كه‌ به‌ بندهشن‌ هندی شهرت‌ دارد<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی در ایران‌'''''. تهران‌: امیركبیر، چ‌ 3، 1352، ص‌ 53ـ 54.</ref><ref>نیز نگ‌: تاوادیا، ج‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ پهلوی فارسی میانه‌'''''. ترجمه س‌. نجم‌آبادی، تهران‌: دانشگاه تهران‌، چ‌ 2، 1355، ص‌ 91ـ 104؛</ref><ref>زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص‌ 56.</ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[اوستا]]
* [[زرتشتی، دین]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]