نمایش مبدأ برای تاریخ جرائد و مجلات ایران

[[پرونده:تاریخ جرائد و مجلات ایران.jpg|بندانگشتی|تاریخ جرائد و مجلات ایران برگرفته از وبسایت کتابلازم قابل بازیابی از<nowiki/>https://ketablazem.com/product/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%84%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA/]]
'''[[تاریخ جرائد و مجلات ایران|تاریخ و جرائد و مجلات ایران]]،''' اثری از محمد صدرهاشمی <ref name=":0">صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جرائد و مجلات ایران'''''. اصفهان: 1363و 1364، انتشارات کمال، مقدمه و جاهای مختلف 1284-1344ش </ref><ref name=":1">افشار، ایرج، '''''نادره کاران'''''. به کوشش محمود نیکویه، تهران: 1383، ص154-155</ref><ref>تاریخ تولد صدر هاشمی در همه منابع به سال شمسی 1284 ذکر شده است</ref>.  

محقق و روزنامه‌نگار برجسته اصفهانی در چهار مجلد. این اثر مفصل‌ترین پژوهش در تاریخ مطبوعات [[ایران]] و نشریات [[فارسی]] است که در خارج از [[کشور ایران|کشور]] به [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] رسیده و مشتمل بر فهرست کامل مطبوعات [[فارسی]] از 1253ق [سال انتشار نخستین روزنامه در [[ایران]]] تا 1320ش است <ref name=":0" /><ref name=":1" />.مؤلف قصد داشت پس از اتمام کار به تألیف کتابی در وصف نشریات منتشره پس از 1320ش بپردازد اما بر اثر بروز موانعی از این کار دست کشید. تاریخ جرائد و مجلات به ترتیب الفبایی منظم شده و نخست بار در چهار جلد به شرح زیر در [[اصفهان]] به طبع رسیده است: جلد اول حرف آ و الف در 351 ص در آذر 1327ش، جلد دوم از حرف ب تا ر در 339 ص در دی 1328ش، جلد سوم از حرف ز تا ظ در 189 ص در اسفند 1329ش و جلد چهارم از ع تا ی در 344 ص در 1332ش. <ref name=":1" />  

در مجموع چهار جلد این اثر تعداد 1186 روزنامه، هفته‌نامه، مجله و سایر انواع نشریه معرفی شده است <ref name=":0" />. از این تعداد 600 نشریه در [[تهران مصور|تهران]]، 100 نشریه در [[تبریز]]، 75 نشریه در [[شیراز]]، 22 نشریه در هند، 10 عنوان در قاهره، 7 نشریه در استانبول و تعدادی در آلمان و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 افغانستان] منتشر می‌شدند. در جلد اوّل، مؤلف مقدمه مفصلی پیرامون نشریات [[ایران( دوره پهلوی)|ایران]] و شروع انتشار مجله در روزنامه در [[ایران]] و نشریات [[فارسی]] خارج کشور آورده و از مشکلات خود در راه تدوین این کتاب سخن رانده است. <ref>سلطانی، مرتضی. '''''فهرست روزنامه‌های فارس در مجموعه کتابخانه مرکزی دانشگاه'''.'' تهران: 1354، مقدمه ص2-35</ref> 

در تنظیم الفبایی کتاب هرجا اسامی مشابه وجود داشته، تقدم و تأخر انتشار رعایت شده است. مؤلف در ذیل به عنوان هر یک از این نشریات شرحی درباره مدیران و احوال آنان، سال تأسیس، سنوات انتشار و برخی مشخصات فنی چون قطع، نوع حروف و نوع چاپ و امثال آن به دست ‌می‌دهد. همچنین اطلاعات ارائه شده درباره محتویات و مندرجات نشریه و وابستگی آن به ارگان‌ها و احزاب سیاسی و پاورقی‌های چاپ شده در نشریات بسیار مفید و ارزنده است.  

با همه کوشش‌های مؤلف [[کتاب]] او نقائصی دارد. چنان‌که مرتضی سلطانی یکی از کارشناسان کتابخانه مرکزی دانشگاه تکمله‌ای تحت عنوان «فهرست روزنامه‌های [[فارسی]] از 1267ق تا 1320ش بر آن نوشت و فرید قاسمی پژوهشگر مطبوعات در آثار خود نشان داد که حداقل عنوان 80 نشریه از کتاب صدرهاشمی افتاده است. تاریخ جرائد و مجلات ایران هنوز هم جزو منابع مهم و دست اول تاریخ نشریات [[ایران]] شمرده می‌شود و مرجع تمامی کسانی است که در این مقوله به پژوهش می‌پردازند. این کتاب در 1364ش در [[اصفهان]] تجدید چاپ شد. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[کشور ایران|کشور]]
* [[تبریز]]
* [[شیراز]]
* [[اصفهان]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
سیدعلی آل داود
[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]
[[رده:مطبوعات]]