نمایش مبدأ برای ترجمان البلاغه

[[پرونده:Polish ۲۰۲۱۰۷۳۱ ۱۳۲۸۰۵۷۳۹1-768x768.jpg|بندانگشتی|ترجمان البلاغه برگرفته از وبسایت کتاب دایره قهوه ای قابل بازیابی از<nowiki/>https://brown-circle.com/product/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87/]]
[[ترجمان البلاغه|ترجمان‌البلاغه]]، کتابی در فن بدیع و بلاغت از محمد بن عمر رادویانی، نوشته سده 5ق / 11م.

رادویانی در دوران [[غزنویان]] و [[سلجوقیان]] اول، میان (481 ـ 507 ق/ 1088 ـ 1114 م) این اثر را در 73 فصل به نگارش درآورد<ref>اسفندیارپور، هوشمند. '''''عروسان سخن'''''. ‌تهران: فردوس، 1383، ص27.</ref>. کتاب با مقدمه‌ای کوتاه آغاز می‌شود، سپس فهرستی درباره 73 فصل در محاسن کلام و فنون بلاغی و شرح هریک از این محاسن و فنون می‌آید. عناوین فصل‌ها به [[عربی]] نوشته شده است<ref>علوی‌مقدم، محمد، اشرف‌زاده، رضا. '''''معانی و بیان'''''. ‌تهران: سمت، 1376، ص15.</ref>.  [[ترجمان البلاغه]] را از جمله کتاب‌های معتبر [[فارسی]] در بلاغت پس از تألیف‌های شاعرانی چون یوسف عروضی (سده 4 ق) و بهرام سرخسی (سده 5 ق) و نیز ابوالعلای شوشتری، شاعر [[سامانیان|عهد سامانی]] دانسته‌اند<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص917.</ref>. پس از کشف نسخه‌ای از [[ترجمان البلاغه]] رادویانی در 1326 ش / 1948 م در [[کتابخانه های ایران|کتابخانه]] فاتح استانبول توسط احمد [[آتش]]، ایران‌شناس ترک و تصحیح و نشر آن در سال بعد، این کتاب به‌عنوان نخستین [[کتاب]] موجود در بلاغت [[فارسی]] شناخته شد<ref>علوی‌مقدم، محمد، اشرف‌زاده، رضا. '''''معانی و بیان'''''. ‌تهران: سمت، 1376، ص14، 15.</ref>. گفتنی است که پیش از این بسیاری این کتاب را از آثار [[فرخی یزدی|فرخی]] سیستانی (د 429 ق) شاعر [[غزنویان|عهد غزنوی]] می‌پنداشتند<ref>الرادویانی، محمد بن عمر''. '''ترجمان البلاغه'''''. به اهتمام،‌تصحیح، حواشی و توضیحات احمد آتش، استانبول: بی‌نا، 1949، دیباچه ناشر.</ref>. این [[کتاب]] اگرچه در بعضی موارد از محاسن الکلام نصر بن حسن مرغینانی (د 593 ق) ـ تألیف نیمه اول سده 5 ق تأثیر پذیرفته و رادویانی خود نیز به این تأثیرپذیری و تأثّر از [[کتاب]] زُهره تصنیف محمد بن داود اصفهانی (د 296 ق) اذعان کرده است ـ اما از قدمت و اصالت خاصی بهره دارد. از ویژگی‌های دیگر آن کوشش مؤلف در استفاده از مثال‌های [[فارسی]] است<ref>فشارکی، محمد. «ترجمان البلاغه»، '''''‌دانشنامه جهان اسلام'''''. زیر نظر غلامعلی حداد عادل،‌تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، چ1، 1382، ج7 ، ص24. </ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[سامانیان|عهد سامانی]]
* [[غزنویان]]
* [[سلجوقیان]]
* [[فرخی یزدی|فرخی]]
* [[کتاب]]
* [[کتابخانه های ایران|کتابخانه]]

== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]