نمایش مبدأ برای جلال الدین همایی

'''همایی، ‌جلال‌الدین''' (1317ق ـ 1359ش) دانشمند، نویسنده، مورخ، ‌مترجم، شاعر.

علامه جلال‌الدین همایی اصفهانی شیرازی متخلص به سنا از استادان نامدار علم و ادب ایران، فرزند میرزا ابوالقاسم محمد نصیر طرب و نواده همای شیرازی (م 1290ق) بود. پدر و جدش در زمره عالمان، ادبا، شعرا و عرفای بزرگ عهد خود بودند<ref>همایی شیرازی اصفهانی، جلال‌الدین. '''''تاریخ اصفهان'''''. ‌به کوشش ماهدخت بانو همایی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ‌چ 1، 1375، ص نه (پیشگفتار).</ref>. او در [[اصفهان]] به دنیا آمد. مقدمات را نزد والدین خود و سپس در مدارس شهر فراگرفت. سپس از میرزا حسن قدسی و ملامحمدتقی کاتب خوشنویسی، ‌از شیخ علی یزدی، ‌محمد کاظم کروندی و دیگران ادبیات عرب، سطوح فقه و کلام و رجال آموخت<ref>'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر کمال حاج سیدجوادی، با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، چ 1، 1380، ج 6، ص 145.</ref>. پس از آن در مدرسه نیم آورد به تحصیل علوم قدیم، به ویژه فلسفه و حکمت پرداخت<ref name=":0">افشار، ایرج. '''''نثر فارسی معاصر'''''. با مقدمه سعید نفیسی، تهران: معرفت، 1330، ص 205.</ref>. از استادان بنام وی در این مرحله باید از حاجی آقا رحیم ارباب (1297ق ـ ؟)، شیخ محمد خراسانی (م 1335ق) حاجی ملا عبدالجواد آدینه‌ای (م 1339ق) و حاجی میر سید علی جناب (م 1349ق) یاد کرد<ref name=":1">افشار، ایرج. '''''نادره کاران'''''. به کوشش محمود نیکویه، تهران: نشر قطره، چ 1، 1383، ص 429.</ref>.

وی همچنین در روایت و اجتهاد از مشایخی چون مرتضی آشتیانی، ‌محمد حسین فشارکی و دیگران اجازه گرفت<ref>خوانساری، محمد. '''''زندگی نامه استاد جلال‌الدین همایی'''''. ‌زیر نظر مهدی محقق، ‌تهران: دانشگاه تهران، 2535 (1355)، ص 24.</ref>. پس از پایان تحصیلات قدیم تا 1357ش در مدارس [[اصفهان]] حوزه درس داشت. سپس به استخدام وزارت معارف درآمد و برای تدریس فلسفه و ادبیات رهسپار [[تبریز]] شد<ref name=":0" />. چندی بعد به [[استان تهران|تهران]] آمد و ابتدا در مدارسی نظیر دارالفنون و سپس در [https://ut.ac.ir/fa دانشگاه تهران] به تدریس پرداخت<ref name=":1" />. در 1345ش با تقاضای خود بازنشسته گردید و سپس به عنوان استاد ممتاز برگزیده شد. بدین ترتیب همچنان به تدریس ادامه داد<ref>خوانساری، محمد. '''''زندگی نامه استاد جلال‌الدین همایی'''''. ‌زیر نظر مهدی محقق، ‌تهران: دانشگاه تهران، 2535 (1355)،  ص 31.</ref>. سرانجام در [[استان تهران|تهران]] درگذشت و در تکیه لسان الارض (گلستان شهدا) [[اصفهان]] مدفون شد<ref>همایی شیرازی اصفهانی، جلال‌الدین. '''''تاریخ اصفهان'''''. ‌به کوشش ماهدخت بانو همایی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ‌چ 1، 1375، ص چهل و سه.</ref>. از آثار ارزنده او می‌توان ''تاریخ ادبیات ایران''، ‌در دو جلد (تبریز، 1308 ـ 1309ش)، ''‌غزالی نامه'' (1315، 1342ش)، ‌تصحیح و مقدمه ''نصیحه الملوک'' امام محمد غزالی (1316 و...)، ‌مقدمه بر مثنوی ''ولدنامه'' بهاءالدین ولد (1316)، ''‌خیامی نامه''، ''دانشنامه''، ‌حاوی منتخب اشعار همایی (1302ش) و ''تاریخ اصفهان'' (1375ش) را نام برد<ref>خوانساری، محمد. '''''زندگی نامه استاد جلال‌الدین همایی'''''. ‌زیر نظر مهدی محقق، ‌تهران: دانشگاه تهران، 2535 (1355)،ص 32، ‌35 و 36 (به اختصار).</ref>. همایی افزون بر فضایل بی شمار در انواع شعر نیز چیره دست بود. شعر او در مایه شعر سنّتی و زبان او ساده و روشن است<ref>یوسفی، ‌غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. ‌تهران: علمی، چ 1، 1362، ص 553 و 557.</ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[اصفهان]] 

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]