نمایش مبدأ برای حسن پیرنیا

[[پرونده:157723700.jpg|بندانگشتی|حسن پیرنیا برگرفته از وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/84114452/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%A7]]
'''[[حسن پیرنیا|پیرنیا، حسن]]'''، ملقب به مشیر الملک و مشیر الدوله (1291ق-1314ش)، سیاست‌مدار، مورّخ، نخست وزیر و وزیر. 

حسن پیرنیا، فرزند میرزا نصرالله خان مشیرالدوله نائینی (نخستین رئیس‌الوزرای [[نهضت مشروطه|عصر مشروطیت]])، زاده تهران و تحصیل‌کرده روسیه در رشته‌های نظام و حقوق است<ref>باستانی پاریزی، محمدابراهیم. '''''تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا'''''. تهران: 1356، ص 29-31. </ref><ref>بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323.</ref>. 

کارش را از اشتغال در وزارت امور خارجه و منشی‌گری و مترجمی صدراعظم وقت (امین‌السلطان) آغاز کرد. در 1324ق با [[انقلاب مشروطه|مشروطیت]] همراه شد و در تهیه نظام‌نامه انتخابات [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> و قانون اساسی کوشید، بدین ترتیب وارد عرصه فعالیت سیاسی شد<ref>باستانی‌پاریزی، محمدابراهیم.حمدابراهیم. '''''تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا'''''. تهران: 1356، ص 29-31. </ref><ref>بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371 . ص 96.</ref>. 

با عهده‌دار شدن وزارت عدلیه در کابینه مشیرالسلطنه (1325ق) اولین بار وزیر شد و تا زمان حیات در 20 کابینه وزارت خانه‌های معارف، خارجه، تجارت، عدلیه و جنگ را به دست گرفت. نمایندگی‌های کوتاه مدت در دوره‌های 2 و 3 و 4 و 5 [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup>، از دیگر عرصه‌های فعالیت سیاسی وی بود. اما مهم‌ترین سمت سیاسی وی، 4 دوره نخست‌وزیری طی سال‌های 1293، 1299، 1300 و 1302ش است<ref> '''''دولت‌های ایران، از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. تهیه و تنظیم: اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جلد 2، 1379، ص 17-40 و 47-73 و 83-109 و 126-251. </ref>.

تأسیس مدرسه علوم سیاسی جهت تربیت سیاست پیشگان و مدرسه نظام و تألیف اثر 3جلدی تاریخ [[ایران باستان]] از مهم‌ترین اقدامات فرهنگی اوست<ref>  مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. ج 2، تهران: زوار، 1360، ص 68. </ref><ref>قاسمی‌پویا، اقبال. '''''مدارس جدید در دوره قاجاریه: بانیان و پیشروان'''''. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1377، ص 498-500.</ref><ref>بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323 و 325.</ref>. وی در 29 آبان 1314ش در [[استان تهران|تهران]] درگذشت. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[مجلس شورای ملی]]
* [[نهضت مشروطه]]

== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، 

== نویسنده مقاله ==

جعفر گلشن
[[رده:علوم سیاسی]]