نمایش مبدأ برای خاقانی شروانی

[[پرونده:16-6-28-193159Khaghani.jpg|بندانگشتی|خاقانی شروانی برگرفته از وبسایت همشهری قابل بازیابی از<nowiki/>[https://www.hamshahrionline.ir/news/338493/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B5%DB%B2%DB%B0-%DB%B5%DB%B9%DB%B5-%D9%87-%D9%82 https://www.hamshahrionline.ir/news/338493/]]]
خاقانی شروانی، افضل‌الدین بدیل (520-595ق / 1126-1199م) شاعر، قصیده‌پرداز عارف.

او در شروان به دنیا آمد. پدرش پیشه تجارت داشت و مادرش از نسطوریان تازه مسلمان بود. نزد عمویش، كافی‌الدین عمر بن عثمان كه مردی طبیب و فیلسوف بود، پرورش یافت،<ref>بیانی، ‌مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 206.</ref> و پس از مرگ وی زیر نظر ابوالعلا گنجوی قرار گرفت. ابوالعلا او را به خاقان اخستان منوچهر شروانشاه (ز 555ق / 1160م)، معرفی كرد و سپس دختر خود را بدو داد<ref>خالقی راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی''.''' به كوشش حسین الهی قمشه‌ای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 316.</ref>. در آغاز «حقایقی» تخلص می‌كرد و پس از پیوستن به خاقان، تخلص «خاقانی» را برگزید. در شعر از شیوه [[سنایی غزنوی|سنایی]] پیروی می‌كرد و بخشی از قصایدش را به تقلید از وی سرود<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1380، ص 612 و 617.</ref>. مسافرت‌ها، گرفتاری در زندان شروانشاه و مرگ همسر و فرزندش را می‌توان از وقایع مهم زندگی او شمرد<ref>سجادی، ‌ضیاءالدین. '''مقدمه بر ''دیوان خاقانی شروانی'''''. تهران: زوار، بی تا، ص 16 (مقدمه).</ref>. در [[تبریز]] درگذشت و در مقبره الشعرا مدفون شد<ref>بیانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340. ص 207.</ref>.

اشعارش با وجود لحن قوی و خوش آهنگی مشحون از تصنعات و تكلفات بسیار و نیز كنایات و استعاره‌های غریب است<ref>زرین كوب، عبدالحسین. '''''دیدار با كعبه جان'''''. ‌تهران: سخن، 1378، ص 26.</ref>. به جز ''دیوان اشعار''، مثنوی ''تحفه العراقین'' و ''منشآت'' در نثر از آثار او هستند<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی'''''. به كوشش حسین الهی قمشه‌ای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375. ص 316 و 317.</ref>. قصیده ''[[ایوان مداین]]'' او در ادب [[فارسی]] به سبب مضمون و بیان آن شهرت دارد<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. تهران: علمی، 1369، ص 166.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[تبریز]]
* [[فارسی]]
* [[ایوان مداین]]
* [[سنایی غزنوی|سنایی]]

== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]