نمایش مبدأ برای خسرو کواتان‌ و ريدَک

'''خسرو کواتان‌ و ريدَك''' xosrăkavātān o ridak)، خسرو پسر قباد و ريدك)، رساله‌اي‌ به زبان پهلوي در پاسخ‌هاي‌ یک غلام (ریدک: غلام) به‌ نام‌ خوش‌ آرزو، از نجباي‌ دربار خسروپرويز به‌ 13 پرسش اين‌ پادشاه‌. پرسش‌ها و پاسخ‌ها به‌ خوشمزه‌ترين‌خوراك‌هاي‌ گوشتي‌، گوشت‌ پرندگان‌، شيريني‌ها، آب‌ميوه‌، ميوه‌هاي‌ هسته‌دار، بهترين‌ باده‌ها، سازهاي‌ موسيقي‌ و'''7''' چيز سازگار با باده‌، عطرها، گلها و زيباترين‌ زنان‌، چارپايان‌ سواري‌ و مانند آن‌ها اختصاص‌ دارند كه‌ زندگي‌ درباري‌ و اشرافي‌ را نشان‌ مي‌دهد.<sup>1</sup>

در اين‌ اثر از خوشنويسي‌ و فلسفه‌ و بلاغت‌ به‌ كوتاهي‌ و از هنر اسب‌سواري‌، تيراندازي‌ در حال تاخت‌، چوگان‌ بازي‌، كشتي‌، چابكي‌ در كاربرد زين‌ افزارها (سلاح‌ها) چون‌ گرز و تبرزين‌، مهارت‌ در نواختن‌ ساز مانند چنگ‌ و بربط‌ و طنبور، آوازخواني‌، ستاره‌شناسي‌، شطرنج‌ و بازي‌هاي‌ ديگر به تفصيل‌ سخن‌ رفته‌ است‌. مي‌توان‌ اين‌ كتاب‌ را چكيده‌اي‌ از مطالب‌ نظير آن‌ در ''خداي‌نامه‌''<sup>*</sup> پنداشت‌.<sup>2</sup>

مطالب‌ اين‌ رساله‌ با اندرز انوشيروان‌ در ''شاهنامه‌'' قرابتي‌ دارد. داراي‌ چهارقسمت‌ نامتساوي‌ است‌ و مجموع‌ كلمات‌ آن‌ به‌ 380 مي‌رسد. اين‌ رساله‌ را پشوتن‌ سنجانا همراه‌ ''گنج‌ شايگان‌'' به‌ انگليسي‌ترجمه‌ و چاپ‌ كرد. دو سال‌ پس‌ از آن‌ نيز توسط‌ «كازارتلي‌» [1]به‌ انگليسي‌ برگردانيده‌ شد.<sup>3</sup>


'''مآخذ:'''

# تفضّلي‌، احمد. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 289.
# سميعي‌، احمد. '''''ادبيات‌ ساساني‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 43.
# صفا، ذبيح‌الله‌. '''''حماسه‌سرايي‌ در ايران‌'''''. تهران‌: اميركبير، چ‌ 3، 1352، ص‌ 49ـ50.

[1]. Casartelli. '''''Tow Discours of Chosroes the Immortel Sould'''''. London: 1887. 

ابوالقاسم رادفر