نمایش مبدأ برای دادِستان‌ دینی

[[پرونده:5764401.jpg|بندانگشتی|دادستان دینی، قابل بازیابی از [https://www.khabaronline.ir/news/1692431/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C https://www.khabaronline.ir/news/1692431]]]
دادِستان‌ دینی‌ (پهلوی داتستان دینیک dātestāne dinik)، مجموعه‌ عقاید و آرای‌ دینی‌ به زبان پهلوی شامل پاسخ‌های‌ منوچهر به‌ 92 پرسش‌ مهر خورشید، پسر آذرماه‌ و بهدینان‌ دیگر. کتاب‌ با مقدمه‌ای‌ به‌ نثر پیچیده‌ آغاز می‌شود که‌ احتمالاً این‌ پرسش‌ها را به‌ صورت‌ مکتوب‌ برای‌ منوچهر فرستاده‌اند و او به‌ آنها پاسخ‌داده‌ است‌. 

تاریخ‌ دقیق‌ نگارش‌ کتاب‌ مشخص‌ نیست‌ و مطالب‌ متنوع‌ و گوناگونی‌ مانند آیین‌های‌ دینی‌، قوانین‌ و [[حقوق]]، [[آفرینش(دردین زرتشت)|آفرینش‌]] و موجودات‌ مابعدالطبیعه‌، [[بهشت|بهشت‌]] و دوزخ‌ و رستاخیز، کارهای‌ نیک‌ و گناهان‌ و اندرزها را در بر گرفته است<ref>تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 150-151.</ref>.

داوری‌ها و پاسخ‌های منوچهر آگاهی‌های‌ سودمندی‌ از جنبش‌های‌ فکری‌ و انجمن‌های دینی‌ در سده 3ق / 9م به‌ دست‌ می‌دهد. اگرچه‌ زبان‌ منوچهر دشوار است و یکنواختی‌ دارد، اما نامه‌های‌ او نمونه‌ بکر هنرنامه‌نویسی‌ است‌. نویسنده‌ برای‌ گشودن‌ گره‌ مشکلات‌ حقوقی‌ از مآخذ زیادی‌ بهره‌ برده‌ است‌<ref>سمیعی‌، احمد. '''''ادبیات‌ ساسانی‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 33.</ref>. این‌ اثر یکی‌ از کتاب‌های بزرگ‌ و معتبر پهلوی‌ است‌ و تعداد کلمات‌ آن‌ به‌ حدود 28600 کلمه‌ می‌رسد<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، ص‌ 54، که مؤلف کتاب را موبدی به نام یودان ییم می‌خواند.</ref><ref>زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی‌، 1382، ص‌ 57؛</ref><ref>نیز نک‌: تاوادیا، ج‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ پهلوی‌، فارسی میانه'''''. ترجمه‌ س‌. نجم‌آبادی‌، تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1355، ص‌ 111-114؛ </ref><ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌1، ص‌ 137.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[آفرینش(دردین زرتشت)|آفرینش‌]]
* [[بهشت|بهشت‌]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]