نمایش مبدأ برای دریاچه ارومیه

[[پرونده:دریاچه ارومیه.jpg|بندانگشتی|دریاچه ارومیه ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]
اورمیه یا ارومیه، نام دریاچه‌ای، در شمال غربی ایران بین عرض‌های جغرافیایی '9  ْ37 تا '12  ْ38 شمالی و طول‌های جغرافیایی '6  ْ45 تا '54  ْ45 شرقی<ref name=":0">خورشیددوست، علی. «مقدمه‌ای بر پالئومورفولوژی و ژئومورفولوژی دریاچه ارومیه»، '''''فصلنامه تحقیقات جغرافیایی'''''. شمـ 14، 1368، ص 149. </ref> و در ارتفاع 1274 متری از سطح دریاهای آزاد<ref>  موحددانش، علی‌اصغر. '''''هیدرولوژی آب‌های سطحی'''''. تهران: سمت، 1373، ص 166. </ref>. 

این دریاچه گودالی است تقریباً مستطیل شکل که از شمال به جنوب کشیده شده و سرزمین آذربایجان را به دو قسمت غربی و شرقی تقسیم کرده است. مساحت حوضه آبریز دریاچه 50850 کم2 است<ref name=":1">جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامه ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 38.</ref>، که ناحیه گسترده‌ای از [[آذربایجان شرقی]]، [[استان کردستان|کردستان]] تا مرزهای ترکیه و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] را در بر گرفته و رودخانه‌های تلخه رود (آجی چای)، صوفی چای، زرینه رود، سیمینه رود، لیلان چای، رود مهاباد، رودگدار، باراندوز چای، نازلو چای، زولا چای و شهر چای، در بستر آن، به سوی دریاچه روان هستند<ref name=":1" />. 

وسعت دریاچه با توجه به کم آبی و یا پر آبی حوضه آبریز آن در سال‌های مختلف، دارای تفاوت‌هایی بوده و تا 4870 کم2 <ref name=":2">جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایره‌المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 65.</ref> نیز ذکر شده است.طول دریاچه (از شمال تا جنوب) حدود 140 و عرض آن نیز 35 کم و گودی آن در شمال حدود 6 و در جنوب تا 15 متر افزایش می‌یابد. دریاچه اورمیه یکی از شورترین دریاچه‌های کشور است به گونه‌ای که میزان نمک آن تا 190 گرم در هر لیتر آب می‌رسد و هیچ نوع ماهی جز نوعی میگوی کوچک به نام آرتمیا قادر به زندگی در آن نیست<ref name=":2" />. دریاچه اورمیه از غنی‌ترین ذخایر جهانی این میگو که از بهترین غذاهای ماهی‌های تزیینی و پرورشی است، محسوب می‌شود. 

این دریاچه حدود 102 جزیره و صخره سنگی دارد که همه آن‌ها غیر از جزیره اسلامی، غیر مسکونی هستند و بزرگترین جزیره قویون داغی (کبودان) است که در سه کیلومتری بندر رحمانلو قرار دارد<ref name=":0" />.

لسترنج درباره نام‌های مختلف این دریاچه می‌نویسد: «در زند اوستا «چیچستا» ذکر شده است و لفظ چیچست که در شاهنامه آمده و تا زمان [[حمدالله مستوفی]] نیز معمول بوده از همین نام فارسی قدیم گرفته شده است. مسعودی و ابن‌حوقل در قرن چهارم آن را بحیره کبودان که از لغت ارمنی به معنی «دریاچه آبی» مأخوذ است نامیده‌اند...»<ref>لسترنج، گای. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص171.</ref><ref name=":3">Lestrange, G. '''''The Lands of the Eastern Caliphate'''''. Cambridge: University Press, 1905, P. 160.</ref>، و نیز: «اصطخری آن را دریاچه ارمیه نوشته (که مقدسی نیز درین نامگذاری از او پیروی کرده است) و در جای دیگر آن را دریاچه «شراه» یعنی دریاچه مخالفان نامیده زیر در سواحل آن فرقه‌ای از خوارج به این نام اقامت داشته‌اند»<ref name=":3" />. در حدود العالم درباره این دریاچه، زیر عنوان «دریای کبوذان» آمده است:  <blockquote>«بارمینیه درازی او پنجاه فرسنگست اندر پهنای سی فرسنگ اندر میان این دریا دهی است کبوذان گویند و این دریا را بدان ده باز خوانند و از گرد او آبادانی است و اندرو هیچ جانور نیست از شوری آبش مگر کرم.<ref>'''''حدودالعالم من المشرق الی المغرب'''''. به کوشش منوچهر ستوده. تهران: طهوری، 1362، ص 14.</ref>» </blockquote>از زمان‌های قدیم به علت املاح محلول در آن و لجن‌های شفابخش سواحل دریاچه و نیز سایر زیبایی‌های آن، همواره مورد توجه گردشگران بوده است. شرفخانه و رحمانلو (در [[آذربایجان شرقی]]) و گلمانخانه (در [[آذربایجان غربی]]) از بندرهای دریاچه معروف برای حمل کالا و مسافر است. در سال‌های اخیر با احداث جاده‌ای در بخش عمده‌ای از حد فاصل شرق و غرب دریاچه، فاصله بین دو سوی دریاچه بسیار کاهش یافته است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانه‌های کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جاده‌های ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 13.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[دریاچه خزر]]
* [[دریاچه نمک]]
* [[آذربایجان غربی]]
* [[آذربایجان شرقی]]

== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
شوکت مقیمی
[[رده:جغرافیا]]