نمایش مبدأ برای رقیه چهره آزاد

[[پرونده:157794131.jpg|بندانگشتی|رقیه چهره آزاد، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/84167260/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF]]
چهره‌آزاد، رقیه (فخرالملوک توکلی) (1325ق / 3190- 1373ش)، بازیگر سینما و تئأتر. 

او در [[استان تهران|تهران]] متولد شد. در کودکی در خانه‌ها در نمایش‌های زنانه بازی می‌کرد<ref name=":0">محبی، حسین، '''''فرهنگ جامع زنان بازیگر ایران'''''، تهران: موسسه بهشت اندیشه، 1380، 148.</ref>. در 1307ش برای اولین بار در نمایش «زن وظیفه‌شناس» در صحنه گراند‌هتل نقش مادر شوهر را به عهده گرفت. سپس به جامعه‌ی باربد پیوست. پس از ازدواج از فعالیت‌های نمایشی دست کشید، ولیکن زندگی مشترکش بیش از 5 سال دوام نیافت و دوباره به صحنه‌ی نمایش بازگشت. در 1321 با تأسیس «شرکت سهامی تئاتر هنر»، چهره‌آزاد سهامی از شرکت را خرید و به جمع هنرمندان صاحب سهام پیوست و در نمایش‌هایی که این گروه ترتیب می‌داد شرکت می‌کرد.   

پس از اختلاف میان سهام‌داران و تعطیل این مجمع نمایشی جامعه‌ی باربد که از سال 1325 برنامه‌های نمایشی منظمی داشت، محل شرکت را در اختیار گرفت و رقیه چهره‌آزاد به آن پیوست و بیش از یکه دهه به طور متوالی به ایفای نقش پرداخت. در خلال این سال‌ها، چهره‌آزاد گهگاه در [[تئاتر فرهنگ]] نیز به اتفاق اصغر تفکری در نمایش‌‌های این گروه بازی می‌کرد<ref>'''''اطلاعات هفتگی''''': سال شانزدهم، شماره 764، 7 اردیبهشت 1335، ص12.</ref>.  

لیلی و مجنون، عدالت، تأثیر زن در اجتماع، غریبه‌ها، سایه، قائم‌مقام، ازدواج به سبک ایتالیایی، پرنده آبی، خسرو و شیرین، مرگ موش یا نوش جان آقا، دشمن مردم، سلطان مار، روسری قرمز و فرفره‌ها<ref>'''''گلزار مشاهیر''''': مریم آقاشیخ محمد- سیعد نوری نشاط، تهران انجمن اثار و مفاخر فرهنگی، چاپ اول 1377، ص 398.</ref><ref>'''''فرهنگ هنرمندان ایران''''': پژوهش و نگارش عبدالرفیع حقیقت (رفیع)، تهران، نشر کوهش، چاپ اول 1383، ص 147.</ref><ref>امید، جمال: '''''فرهنگ سینمای ایران'''''، تهران، انتشارات نگاه، چاپ دوم 1377، ص 142.</ref> از جمله نمایش‌هایی هستند که چهره‌آزاد در آنها نقش داشته است. چهره‌آزاد در بازی فیلم‌های سینمایی خوش درخشید و لوح زرین بهترین بازیگر زن نقش اول فیلم «مادر» را در هشتمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد و به لقب «مادر سینمای ایران» شهرت یافت<ref name=":0" />.  

== نیز نگاه کنید به ==

* [[استان تهران|تهران]]
* [[نمایش در ایران]]
* [[تئاتر فرهنگ]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
محمود عزیزی
[[رده:هنر]]
[[رده:تئاتر]]
[[رده:سینما]]