نمایش مبدأ برای روزنامه ملتی

'''روزنامة ملت سنية ايران،''' [يا روزنامة ملتي]: 

پس از صدور فرمان ناصرالدين شاه مبني بر انتشار چهار روزنامه به جاي روزنامة دولت علية ايران، نخستين شمارة روزنامة ملت سنية ايران در پانزدهم محرم 1283 در پنج صفحه به قيمت پنج شاهي منتشر شد. پس از انتشار اولين شماره يك وقفة دو ماهه در انتشار روزنامه به وجود آمد و روزنامه مجدداً در تاريخ چهاردهم ربيع‌الاول 1283 دوباره تحت «نمرة اول» در چهار صفحه انتشار يافت؛ دومين شماره در تاريخ 12 ربيع‌الثاني 1283هـ با همان عنوان روزنامة ملت سنية ايران منتشر شد و از شمارة سوم به بعد عنوان روزنامه به روزنامة ملتي تغيير يافت و از اين شماره به بعد تا شمارة 34 كه روز جمعه بيستم شهر جمادي‌الآخر 1287هـ.ق به صورت نامرتب نشر يافت. 

روزنامة ملتي نشريه‌اي ادبي- خبري بود و غالباً هر شمارة آن اختصاص به درج شرح حال يكي از شعراي قديم يا معاصر آن روزگار داشت. شمارة 21 نشريه دو بار به تاريخ‌هاي سوم ربيع‌الثاني 1285هـ در پنج صفحه و بار ديگر در نهم جمادي‌الاول 1285هـ مجدداً تحت «نمرة 21» منتشر شد و مطالب آن به كلي متفاوت از شمارة قبلي است. بنابراين روزنامة ملتي در طول حيات نشر خود 36 شماره منتشر كرده كه شمارة اول و 21 آن هر كدام دو بار نشر يافته است. برخي پژوهشگران اعتقاد دارند كه شماره‌هاي تكراري مذكور به احتمال توقيف شده و شمارة ديگر تحت همان نمره انتشار پيدا كرده است. روزنامة ملتي در آغاز قرار بود كه به صورت آزاد نوشته و منتشر شود، اما خبري از آزادي و آزاد در آن نيست. گردانندة نشريه عليقلي ميرزا اعتضادالسلطنه وزير علوم كه مسئوليت نشر روزنامه با او بود و همكاران او حكيم ساماني، ميرزا محرم يزدي، ميرزا علي‌خان نائيني صفاءالسلطنه، مرتضي قلي‌خان، فرهاد ميرزا معتمدالدوله، محسن ميرزا ميرآخور (اين دو تن از شاهزادگان با فضل‌ قاجاريه بودند)، محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه، مؤيدالدوله، عمادالدوله و حكيم الممالك بودند كه در نشر 36 شماره از روزنامة ملت سنية ايران يا روزنامة دولتي با اعتضادالسلطنه همكاري نزديك داشتند. 

در روزنامة ملتي افزون بر شرح او باوسزا گاهي نوشته‌هاي افرادي چون حكيم الممالك با عنوان حكايت پير و جوان و طفل (نمرة 18، 19، 20) نيز به چاپ مي‌رسيد. ناصرالدين شاه قاجار نيز با همين عنوان داستاني به همين مضمون نوشته است كه احتمالاً اين نوشته نيز از شاه است و تحرير حكيم الممالك، و گاه مطالب ديگري همچون دستورالعمل حافظ الصّحة دولت علية ايران از دكتر لولوزان پزشك ناصرالدين و يا ترجمة مجمع‌الصحه دكتر لولوزان نيز در روزنامه به چاپ مي‌رسيد. 


'''مآخذ:'''

صدرهاشمي، محمد. '''''دورة روزنامة ملت سنية ايران. تاريخ جرائد و مجلات ايران'''''. اصفهان: 1364، ج4/237-240.

جمشید کیانفر