نمایش مبدأ برای شاهنامه تهماسبی

[[پرونده:4333455.jpg|بندانگشتی|شاهنامه طهماسبی، برگرفته از همشهری آنلاین، قابل بازیابی از [https://www.hamshahrionline.ir/news/443539/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D8%AF%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF https://www.hamshahrionline.ir/news/443539]]]
شاهنامه تهماسبی، معروف به شاهنامه هوتون، نسخه خطی مصور از شاهنامه فردوسی که در کارگاه کتابخانه شاه تهماسب اول صفوی، در [[تبریز]]، تدوین شد<ref name=":0">پاکباز، روئین (1378). '''''دایره‌المعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 329.</ref>. 

زمان آغاز و پایان تدوین این شاهنامه روشن نیست، ولی در بالای یکی از صفحات مصور، تاریخ 934 به چشم می‌خورد<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 87.</ref>. احتمالاً دستور کتابت این شاهنامه در زمان ولیعهدی تهماسب میرزا از جانب پدرش به نام وی صادر شده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ نگارگری در ایران'''''. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 135.</ref>. نگارگران برجسته آن دوران از جمله سلطان محمد، میر مصور، [[آقا میرک]]<ref>رابینسن، ب. و (1375). '''''هنر نگارگری ایران'''''. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53-55.</ref>، میر سید علی، مظفرعلی، دوست محمد و ... در تصویرسازی 258 نگاره این شاهنامه همکاری داشتند<ref name=":0" />.  

شاه تهماسب برای شادباش گویی جلوس سلطان مراد سوم عثمانی این شاهنامه را برای او فرستاد (983ق / 1576م) سالیان بعد، رتشیلد آن را در پاریس خرید (ق / 1903م) سپس به مالکیت آرتور هاتون در آمد (1959م) 78 نگاره آن به موزه مترو پلتین نیویورک هدیه شد ( / 1972م)<ref>رابینسن، ب. و (1375). '''''هنر نگارگری ایران'''''. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53.</ref> و صفحات باقی مانده اکنون در [https://darz.art/fa/museums/tmoca موزه هنرهای معاصر تهران] و موزه رضا عباسی (انگاره) محفوظ است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ نگارگری در ایران'''''. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 87.</ref>. 

نگاره‌های این نسخه، نشان از هم‌آمیزی سنت‌های باختری ([[تبریز]]) و خاوری (هرات) دارند. خصوصاً نگاره‌های منسوب به سلطان محمد که جهانی رنگارنگ، پر تپش و رمزآمیز را تجلی می‌بخشد و به طرزی استادانه خیال پردازی ترکمنی و واقع‌گرایی بهزاد را در هم می‌آمیزد<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 87 و 91.</ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[شاهنامه ابوسعیدی]]
* [[شاهنامه بایسنقری]]
* [[آقا میرک]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
علی بوذری
[[رده:هنر]]
[[رده:نقاشی]]