نمایش مبدأ برای شهاب الدین سهروردی

[[پرونده:شهاب-الدین-سهروردی-780x405.jpg|بندانگشتی|شهاب الدین سهروردی برگرفته از وبسایت مردان پارس قابل بازیابی از<nowiki/>https://persian-man.ir/senior/poets/%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C/]]
'''[[شهاب الدین سهروردی|سهروردی]]،''' ابوالفتوح یحیی پسر حبش امیرک، شهاب‌الدین، مقتول در رجب 587ق/ جولای 1191م، مشهور به شیخ اشراق، فیلسوف عارف مسلک و بنیانگذار حکمت اشراقی. شهرزوری صاحب ''نزهه الارواح'' که شاگرد مکتب او و سخت متأثر از اوست، شرح حالی جانبدارانه از او نگاشته است. سهروردی در سهرورد [[زنجان]] به دنیاامد. ظاهراً هوش سرشارش موجب شد تا در نوجوانی برای آموختن به سفر پردازد. نخست در مراغه شاگردی مجدالدین جیلی را کرد سپس به [[اصفهان]] رفت و گویا از ظهیر فارسی علم آموخت. پس ازان نیز سفر بسیار کرد و در جوانی به فلسفه‌دانی شهرت یافت و سرانجام به حلب رفت. 

حاکم حلب ملک ظاهر پسر سلطان صلاح‌الدین ایوبی او را محترم می‌داشت اما عالمان دینی شهر او را به خاطر عقایدش برنتافته تکفیرش کردند و از ملک ظاهر قتلش را خواستار شدند. ملک ظاهر به نظرانان وقعی ننهاد. پس به صلاح‌الدین نوشتند و سلطان را با پسر خویش به تندی واداشتند. صلاح‌الدین که در بزرگداشت ظواهر دین کوشا بود از نامه علما، که نوشته بودند اگر او زنده بماند دین و دنیا را بر شما بشوراند، احساس خطر کرد و دستور قتل او را به پسرش داد<ref>شهرزوری، شمس‌الدین محمد. '''''نزهه''''' '''''الارواح''''' '''''و''''' '''''روضه''''' '''''الافراح'''''. ترجمه مقصود علی تبریزی، به کوشش محمدتقی دانش‌پژوه و محمدسرور مولائی، تهران: 1365، 458، 460- 461، 463.</ref>. ملک ظاهر به ناچار او را گرفت و سهروردی در 38 سالگی در قلعه حلب به قتل رسید و درباره کشته شدنش نیز چند گونه سخن گفته شده است. پس از قتل شیخ اشراق، در شهر حلب درباره او عقاید گوناگونی ابراز می‌شده و از الحاد تا صلاح و کرامات به او نسبت داده شده است اما بیشتر مردم بر آن بوده‌اند که او ملحد بوده و به چیزی اعتقاد نداشته است<ref>ابن‌خلکان، شمس‌الدین احمد. '''''وفیات الاعیان'''''. به کوشش احسان عباس، قم: 1364، 6/272- 273.</ref>.

با ملاحظه و مطالعه آثار شیخ اشراق روشن می‌شود که چرا اهل دین و سنت با او به مخالفت برخاستند. وی در آثار خود که برخی را به عربی و برخی را به فارسی نوشته، از فلسفه یونانی و اندیشه‌های ایرانی پیش از اسلام، امیزه‌ای برساخته و با پرداخت ویژه‌ای، از یک سو شامل یک دستگاه جدید و بدیع اصطلاح‌سازی غیر ازان‌چه تاان زمان در فلسفه و کلام رایج بود، و از سوئی با سبک و شیوه‌ای نزدیک به بیان عارفان و [[صوفیه|صوفیان]]، زبانی به کار گرفت که برای آن روزگار تازه، پیچیده، غریب و حتی برای اهل دین سنتی، خطرناک می‌نمود. وی فلسفه خود را حکمت اشراق نام نهاد و در آن از زبان سمبولیک استفاده کرد و عناصری چون نور و ظلمت و خورشید و ستارگان و غیره را وارد آن نمود. آثار شیخ اشراق بسیارند و برخی به غایت دشوار. چند اثر او از جمله ''حکمهُ الاشراق'' و ''هیاکل النور'' شرح شده‌اند. آثار او چه به صورت مفرد و چه در مجموعه‌ها به چاپ رسیده‌اند. چاپ کامل همه آثار او یک جا در مجموعه آثار ''شیخ اشراق''، به کوشش هانری کربن و سیدحسین نصر، تهران، 1977م، در چهار مجلد به انجام رسیده است.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[ملاصدرا]]
* [[میرداماد]]
* [[تصوف]]<br />

== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
منوچهر پزشک
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]