نمایش مبدأ برای طایفه گُمشادزایی

'''گُمْشادزایی'''، از طوایف بزرگ و مهم [[بلوچ]] در سراوانِ [[استان سیستان و بلوچستان]]. 

نام گمشاد‌زایی از نام ـ گُمْشاد ـ جد بزرگ آن‌ها گرفته شده است. برخی خاستگاه اصلی این طایفه را [[استان سیستان و بلوچستان|بلوچستان]] پاكستان دانسته‌اند<ref name=":0">افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، جلد 2، ص. 922.</ref>. برخی نیز به نقل از گمشاد‌زایی‌ها، آن‌ها را از اعقاب شیخ ‌عبدالقادر گیلانی، رهبر طریقت قادری<sup>*</sup> می‌دانند و سرزمین اصلی‌شان را قبل از ورود اعراب به [[کشور ایران|ایران]] مناطق كوهستانی [[استان گیلان|گیلان]] آورده‌اند<ref>'''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1354، ص 2.</ref>. محدوده قلمرو زیستی گمشادزایی‌ها از شرق به كوه‌های مارپیچ و از جنوب به ناحیه گشت منتهی می‌شود. برخی از گمشادزایی‌ها اسكان یافته‌اند و شمار زیادی از آن‌ها كوچنده هستند. گمشادزایی‌های كوچنده بین دهستان‌های شهرستان‌های [[ایرانشهر]]، چاه‌بهار، خاش، [[زاهدان]] و سراوان [[استان سیستان و بلوچستان]] ییلاق و قشلاق می‌كنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 87-104.</ref><ref name=":1">سالزمن، فیلیپ سی. «كوچ متفاوت دو طایفه بلوچ»، '''''مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362ش، ص 185.</ref>. 

طایفه گمشادزایی از 12 تیره، مانند دادخدازایی، مدادزایی، عوض‌زایی و ... تشكیل شده است كه هر تیره به شاخه‌های متعددی نیز تقسیم می‌شود<ref>'''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1354، ص 3.</ref>. رئیس طایفه را با لقب سردار می‌خوانند. مقام سرداری موروثی است. اغلب سرداران گمشادزایی از تیره دادخدازایی برخاسته‌اند<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366،  جلد 2، ص. 923.</ref>.

جمعیت كل گمشادزایی‌ها در 1361ش، 1000 خانوار برآورد شده است<ref>'''''زارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخش‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان'''''. سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60.    </ref>. جمعیت عشایر كوچنده گمشادزایی در 1377ش 996 خانوار و 5481 نفر گزارش شده است<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 51.</ref>. گمشادزایی‌ها سنی مذهبند و از طریق دامداری مخصوصاً پرورش شتر امرارمعاش می‌كنند<ref name=":0" /><ref name=":1" />.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[استان سیستان و بلوچستان]]
* [[بلوچ]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
معصومه ابراهیمی
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]