نمایش مبدأ برای عارف قزوینی

[[پرونده:44466667777.jpg|بندانگشتی|عارف قزوینی، قابل بازیابی از https://ganjoor.net/photos?p=aref]]
'''عارف قزوینی''' (1300 ق / ؟م ـ 1312 ش) موسیقیدان، ترانه سرا و شاعر آزادی‌خواه.

ابوالقاسم متخلص به عارف فرزند ملا‌هادی وکیل در [[استان قزوین|قزوین]] به دنیا آمد. تحصیلات قدیم را در زادگاهش فراگرفت و پس از آن به هنر خوشنویسی و موسیقی پرداخت. فن موسیقی را نزد حاجی صادق خرازی آموخت<ref name=":0">'''''اثر آفرینان'''''، ‌زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1379 ش، ج 4، ص 129.</ref>. به زودی در موسیقی مهارت یافت و به دنبال آن در ترانه سازی سرآمد معاصران خود شد. از بیست سالگی به سرودن شعرـ بیشتر از نوع غزل ـ روی آورد. در 1316 ق / ؟م به [[استان تهران|تهران]] آمد<ref>منیب‌الرحمن. '''''شعر دوره‌مشروطه''،''' ترجمه یعقوب آژند، ‌تهران: نشر روزگار، چ 1، 1378 ش، ص 52.</ref>. در این شهر با بزرگان دربار [[قاجاریه|قاجار]] آشنا شد و اشعارش را با صدای خوش و گرم خود در مجالس آنان می‌خواند<ref>سیف آزاد، عبدالرحمن. '''''دیوان عارف قروینی'''''، تهران: امیركبیر،  2536، ج.6، ص 101، 102.</ref>. 

پس از کسب شهرت، [[مظفرالدین شاه]] (حک 1313 ـ 1324 ق / ؟م) وی را نزد خود طلبید و به جرگه خادمان دربار درآورد<ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''، تهران، جیبی،  1350 ش، ج 2، ص 148.</ref>. با آغاز [[نهضت مشروطه|نهضت مشروطیت]] به مشروطه‌خواهان پیوست و هنر خود را در خدمت آزادی و حمایت از توده مردم مظلوم ایران به کار گرفت و با اجرای سروده‌های ملی در کنسرت‌های گوناگون زبانزد خاص و عام شد<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''، تهران: علمی، 1369 ش،  ج.2، ص 396.</ref>. 

عارف به نواحی غرب [[کشور ایران|ایران]]، بغداد و استانبول سفر کرد و با آزادیخواهان آنجا به همکاری پرداخت. سرانجام در [[همدان]] درگذشت<ref name=":0" />. او در ترانه‌سرایی تحولی پدید آورد. ''کلیات دیوان عارف قزوینی'' را بارها عبدالرحمن سیف آزاد چاپ کرده است. در میان ترانه‌های میهنی او ترانه «از خون جوانان وطن لاله دمیده» درخشش بیشتری دارد<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''، تهران: علمی، 1369 ش، ج.2، ص 396، 399، 403 (به اختصار)</ref><ref>حاثری (کورش)، ‌سیدهادی. '''''آثار منتشر نشده عارف قزوینی'''''، نشر جاویدان، 1372 ش.</ref><ref>سپانلو، محمدعلی. '''''چهار شاعر آزادی'''''، تهران: نشر نگاه، 1369 ش.</ref><ref>نورمحمدی، مهدی. '''''عارف قزوینی «نغمه سرای ملی ایران'''»''، نشر عبید زاکانی، 1378ش.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[قاجاریه]]
* [[مظفرالدین شاه]]
* [[نهضت مشروطه]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]