نمایش مبدأ برای عکاسان ارمنی

'''عکاسان ارمنی،''' گروهی از ایرانیان ارمنی که در شهرهای گوناگون ایران به عکاسی اشتغال داشته‌اند. استقبال ارامنه از مشاغل فنی جدید، آشنایی برخی از آنان به زبان‌های اروپایی و ارتباط آنان با شهرهایی همچون باکو و تفلیس در روسیه، در توجه آن‌ها به عکاسی بی‌تأثیر نبوده است.

برخی از عکاسان ارمنی، با بروز شایستگی‌های فنی و حرفه‌ای به دربار [[قاجاریه|شاهان قاجار]]، از جمله [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]<sup>*</sup> راه یافته و منصب «عکاس مخصوص» یافتند.

آموخته‌های تنی چند از عکاسان ارمنی که عکاسی را در شهرهای تفلیس، باکو و کلکته فراگرفته بودند، سبب شد تا آثار آنان از جنبه‌های زیبایی‌شناسی با دیگر عکاسان ایرانی ‌تفاوت‌هایی داشته باشد. در کانون‌های اسکان ارامنه در [[ایران]] از جمله شهرهای [[تبریز]]، اورمیه، [[اصفهان]]، [[استان تهران|تهران]] و برخی شهرهای کوچک اطراف آن‌ها، عکاسی به عنوان حرفه‌ای جدید، توسط برخی از ارامنه برگزیده شد. وجود قرابت‌های فرهنگی میان آنان و اروپائیان مقیم ایران و آسانی فضای دسترسی آنان به اطلاعات، دانش‌ و فنون جدید در اروپا و همچنین حمایت‌های سیاسی ـ اجتماعی برخی سفارتخانه‌های خارجی از آنان، سبب‌ساز رشد سریع این دسته از عکاسان در [[استان تهران|تهران]] و برخی شهرهای ایران شد. تفاوت سبک و تنوع کار و آثار عکاسان ارامنی با دیگر عکاسان ایرانی را می‌توان به طور خلاصه چنین عنوان کرد: 

* برخورداری از تحصیلات آکادمیک و آموزش‌های مبتنی بر اصول حاکم بر سبک نقاشی دوران کلاسیک؛
* توجه به کارکردهای زیبا‌شناسی نور، بر چهره و تقلید از عکاسان چهره اروپایی در [[پز|پُز]](Pose)[1] و ترکیب‌بندی موضوعات؛
* به کارگیری آرایه‌ها و وسایل تزئینی [[عکاسخانه|عکاسخانه‌‌]]<nowiki/>های اروپایی، از قبیل پرده‌های دورنما، نرده‌های چوبی، مُبل و صندلی، میز و... ؛
* به کارگیری فنون اصلاحی در چاپ عکس‌ از جمله [[رتوش]]<sup>*</sup> و ارائه مطلوب و مناسب عکس‌ها بر کارت‌های مقوایی( Cabinet  Card)[2].  

از نخستین عکاسان ارمنی مشهور می‌توان به نام‌های زیر اشاره نمود:

# <sup> </sup>[[آنتوان خان سوریوگین]](Antoin Sevruguin)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص136- 141.</ref>؛
# [[ژوزف پاپازیان]](Joseph Papasian)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص62- 65.</ref>؛

در [[تبریز]] که از کانون‌های عمده سکونت ارامنه در ایران بود، عکاسان معروف زیر فعالیت‌ داشته‌اند:

# [[آقایانس|ب. آقایانس]](B. Agaiantz)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.197.</ref>؛
# اصلان‌ هایرا پتیان(Aslan Havrabetian)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.206.</ref>؛
# استپان استپانیان(Stepan Stepanyan)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.210-214.</ref><ref>مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هرایر استپانیان، '''''نشریه عکس'''''. س دهم، آبان 1375، ص8-11.</ref>؛
# هوسپ هوسپیانس(Osep Osepyans (Osiphianz))<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.219-222.</ref>؛

در [[اصفهان]] و به ویژه در منطقه جلفا، عکاسان زیادی از جمله افراد مورد اشاره در زیر فعالیت‌ می‌کرده‌اند:

# میناس ‌پاتگرهانیان‌ (مکرتیچ)(Mackertich , Minas Patkerhanian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص118- 125.</ref>؛
# ماتوس آقاخان قاراخانیان(Matos  aghakhan  Karakhanian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص108-111.</ref>؛
# تونی هوانسیان(Thooni Johannessian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص112-115.</ref>؛
# لئون آبکاریان(Leon Abcarians)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.132.</ref>؛
# هُوان گیورقیان(Hovan KureKian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.152.</ref>.

و در رشت نیز عکاسان ارمنی زیر فعالیت داشته‌اند:

# برادران خاچاطوریانس(Khatchatouriantz)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.271-272.</ref>؛
# چارلیک یگانیان<ref>استپانیان، آرمان. «نگاهی به تاریخ عکاسی ایران، ایرانیان ارمنی از دریچه دوربین»، '''''نشریه عکس'''''. ش 47، س پنجم، فروردین 1370، ص4-5.</ref><ref name=":0">ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.274.</ref>؛
# مارکاریان<ref name=":0" />؛
# نظرخان<ref>افشار، ایرج. «یادداشت‌های تاریخچه عکاسی»، '''''نشریه عکسنامه'''''. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[قاجاریه]]
* [[اصفهان]]
* [[تبریز]]
* [[استان تهران]]
* [[استان گیلان]]

== پاورقی ==
[1]. حالت نشستن یا ایستادن شخص مقابل دستگاه عکسبرداری.

[2]. کارت‌های مقوایی با نقوش چاپ شده یا برجسته، برای چسباندن عکس بر روی آن‌ها.

== مآخذ                                                                                                                              ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
محمدرضا طهماسب پور
[[رده:هنر]]
[[رده:عکاسی]]