نمایش مبدأ برای عین القضاة همدانی


'''عین القضاه همدانی''' (ح 492 ـ525 ق) [[صوفیه|صوفی]]، ‌فیلسوف، متکلم.

ابوالمعالی عبدالله بن محمد میانجی همدانی معروف به قاضی همدانی در [[همدان]] به دنیا آمد. چون اجدادش از مردم میانه (میانج) بودند، به میانجی منسوب شد. جدّ و پدرش در [[همدان]] منصب قضاوت داشتند<ref>سجادی، ضیاءالدین. '''''مقدمه‌ای بر مبانی عرفان و تصوف'''''. ‌تهران: سمت، 1378، ص 110.</ref>. او قبل از رسیدن به سن بلوغ، ادب و نحو و صرف، ‌فقه، ‌کلام، ‌حدیث و اصول، حساب، منطق و تاریخ آموخت. پس از تحصیل علوم ظاهری به [[تصوف]] روی آورد<ref>فرمنش، رحیم. '''''احوال و آثار عین القضاه'''''. تهران: ابن سینا، 1338، ص ب (مقدمه).</ref>. نزد پدرش بوبکر محمد، برکه همدانی، محمد بن حمویه، شیخ فتحه، معشوق طوسی، محمد و احمد غزالی تلمذ کرد<ref>بناء پور، هاشم. '''''عین القضاه'' ''همدانی'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1383.</ref>. در مذهب پیرو [[شافعی|طریقه شافعی]] بود. احمد غزالی او را قرهّ العین می‌خواند. با گروهی از رجال مشهور زمان خود مانند عزیزالدین مستوفی و ابوالقاسم درگزینی، وزیر سلطان محمود بن محمد بن ملکشاه (حک 511-525 ق) و سلطان سنجر سلجوقی (حک 511ـ552ق) و جز آنان رابطه و مکاتبه داشت<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 937ـ 938.</ref>. در آراء [[صوفیه|صوفیانه]] خود از نظرات منصور حلاج، محمد غزالی و احمد غزالی متأثر بود<ref>فرمنش، رحیم''. '''احوال و آثار عین القضاه'''''. تهران: ابن سینا، 1338، ص 83.</ref>. خوارق عادات و کراماتی نیز از وی به ظهور پیوست<ref>جامی، عبدالرحمان. '''''نفحات الانس'''''. با مقدمه و تصحیح محمود عابدی، تهران: انتشارات اطلاعات، 1375،ج 3، ص 418.</ref>. سرانجام ابوالقاسم درگزینی به سعایت گروهی از علمای ظاهری او را در [[همدان]] به دار آویخت. ''زبده الحقایق''، ''تمهیدات''، ''یزدان شناخت، لوایح، ‌شکوای'' ''الغریب عن الاوطان'' (به [[عربی]]) و ''مکاتیب'' از جمله آثار او هستند. اشعار [[فارسی]] و [[عربی]] بسیاری نیز از وی نقل شده است<ref>سجادی، ضیاءالدین. '''''مقدمه‌ای بر مبانی عرفان و تصوف'''''. تهران: سمت، 1378، ص 111. </ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[تصوف]]
* [[صوفیه]]
* [[همدان]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]