نمایش مبدأ برای فلکی شروانی

'''فلکی شروانی''' (د 577 یا 587ق / 1181 یا 1191م)، شاعر.

نجم‌الدین ابوالنظام محمد فلکی شروانی ‌در شماخی (امروزه در کشور آذربایجان) مقرّ شروانشاهان به دنیا آمد<ref name=":0">صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، ‌چ 4، 1347، ‌ج 2، ص 774.</ref>. چون با دانش نجوم آشنایی و در این فن تبحّر داشت، تخلص فلکی را برگزید<ref>فقیه، ‌جمال الدین. '''''آتورپاتکان یا آذربایجان و نهضت ادبی'''''. تهران: علمی‌، بی تا، ص 249.</ref>. نزد ابوالعلای گنجوی به تحصیل ادب پرداخت. پس از آنکه ابوالعلا دخترش را به [[خاقانی شروانی|خاقانی]] داد، از او رنجید<ref>آذربیگدلی، لطفعلی بیگ. '''''آتشکده آذر'''''. به کوشش حسن سادات ناصری، تهران: امیرکبیر، 1336، ج 1، ب 1، ص 200 و 201.</ref>. به دربار شروانشاهان، به ویژه خاقان اکبر منوچهر بن فریدون و پسرش اخستان بن منوچهر وابسته بود و آنان را مدح می‌گفت<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی‌، چ 2، 1350، ص 604.</ref>. چندی در زندان شروانشاه به سر برد و اشعاری که در زندان سرود از لطیف ترین اشعار اوست<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 383.</ref>. چنان که آثارش گواهی می‌دهد، با دانش ریاضی به خوبی آشنا بود و در زبان عربی و ادبیات عرب نیز مهارت داشت. شعر و خطّ زیبای خود را مایه روح دانسته و بدان افتخار می‌کرد<ref>طاهری شهاب، محمد. مقدمه بر '''''دیوان فلکی شروانی'''''. تهران: ابن سینا، چ 1، 1345، ص 7 (مقدمه).</ref>. دیوانش 7000 بیت داشته، اما بیش از 2000 بیت از آن که شامل قصاید، غزلیات و مسمّطات است، در دست نیست<ref name=":0" />. ''دیوان'' کوچک فلکی قدرت او را در ابداع معانی و کاربرد الفاظ زیبا نشان می‌دهد<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین. '''''از گذشته ادبی ایران'''''. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1375، ص 314.</ref>. اشعارش تا حدّی روان و از تکلّفات ادبی دور و به شیوه مسعود سعد نزدیک است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی‌، چ 2، 1350، ص 602.</ref>. دیوان او نخستین بار در 1929م در لندن و در 1345ش در [[ایران]] به چاپ رسید<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. 1381، ج 2، ص 1932.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[خاقانی شروانی]]
* [[ایران]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]