نمایش مبدأ برای نظیری نیشابوری

'''نظیری نیشابوری''' (    ـ 1021 ق/ 1611م) شاعر نیمه دوم سده 10 و اوایل سده 11 ق.

مولانا محمد حسین نیشابوری متخلص به نظیری را برخی از تذکره‌نویسان از جوین دانسته‌اند، اما وی در [[نیشابور]] به دنیا آمد. از ابتدای جوانی درکنار تجارت، دانش و ادب آموخت و به شاعری روی آورد<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، چ 7، 1373، ج 5، ب 2، ص 898.</ref>. چون آوازه او از خراسان به شهرهای [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] ِعجم رسید، به آن دیار سفرکرد و مدتی در[[کاشان]] سکنا گزید. در آن شهر با شاعرانی نظیر حاتم، فهمی، مقصود و دیگران آشنا شد و با آنان به معاشرت، صحبت و مشاعره پرداخت<ref>مصفا، مظاهر. '''''دیوان نظیری نیشابوری'''''. تهران: امیرکبیر، زوّار، 1340، ص 2 (مقدمه مصحح).</ref>. در 991 / 992 / 993 ق / ؟م به قصد دیدار میرزا عبدالرحیم خان ملقب به خان‌خانان (د 1036ق/ 1626م) به هندوستان رفت و در آگره به دستگاه او پیوست و قصیده‌ای در ستایش او سرود و توسط او به دربار جلال‌الدین اکبر تیموری (حک 963 ـ 1014ق / 1555 ـ 1605م) راه یافت و آن پادشاه را مدح گفت<ref>شبلی نعمانی، محمد. '''''شعرالعجم'''''. ترجمه محمدتقی فخرداعی گیلانی، تهران: ابن سینا، 1335، ج 3، ص113.</ref>. در حـ 1002ق / 1593م رهسپار [[مکه]] شد و پس از ادای مناسک حج به احمدآباد گجرات رفت<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، چ 7، 1373، ج 5، ب 2، ص 899.</ref>. در 1004ق / 1595م به دکن سفرکرد. در مندو نزد شیخ غوثی، [[عربی]] و دینی خواند. تفسیر و حدیث را نیز از حسین جواهری فراگرفت<ref>مصفا، مظاهر. '''''دیوان نظیری نیشابوری'''''. تهران: امیرکبیر، زوّار، 1340، ص 3 (مقدمه مصحح).</ref>. بعدها به دربار شاهزاده مراد و جهانگیر پادشاه (حک   ـ   ق /    ـ     م) راه یافت و قصایدی در ستایش آنان سرود. سرانجام در احمدآباد گجرات در گذشت<ref>شبلی نعمانی، محمد. '''''شعرالعجم'''''. ترجمه محمدتقی فخرداعی گیلانی، تهران: ابن سینا، 1335، ج 3، ص 114، 115.</ref>. از وی دیوان شعری شامل قصیده، ترکیب بند، غزل، قطعه و رباعی به یادگار ماندکه مجموع ابیات آن بالغ بر 10000 بیت است<ref>'''''اثرآفرینان''.''' ‌زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، چ 1، 1380، ج 6، ص 57.</ref>. اشعار این شاعر ممتاز سبک هندی چه در حیات وی و چه پس از مرگش همواره با توجه شاعران دیگر روبه‌رو بوده است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 3040.</ref>. 

او غالباً از طریق استعاره یا تمثیل به بیان احساساتش می‌پرداخت و در توصیف این‌گونه حالات و نیز در به کار بردن الفاظ و تعبیرات مأخوذ از زبان محاوره استعداد داشت<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی''.''' تهران: نوین، چ 1، 1363، ص 114.</ref>. ک''لیات'' و ''غزلیات'' وی بارها در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان] و هند و یکبار در [[استان تهران|تهران]] (1340 ش) به [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] رسیده است<ref>گلچین معانی، احمد.ک'''''اروان هند'''''. مشهد: آستان قدس رضوی، چ 1، 1369، ج 2، ص 1449.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[نیشابور]]
* [[تیموریان]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]