نمایش مبدأ برای هنرهای مردمی و بومی دوران پهلوی

اصولاً [[سلسله پهلوی|پهلوی اول]] به هنر توجه چندانی نداشت، و از این‌رو، در دوران او جز بازماندگان [[قاجاریه|دوران قاجار]]، هنرمندان دیگری ظهور نکردند. آنچه که شاید تا اندازه‌ای اهمیت ویژه دارد، تأسیس مؤسسه‌ای دولتی به نام «سازمان [[صنایع مستظرفه دستی ایران|صنایع مستظرفه]]» بود که سرپرستی آن را داماد شاه، پهلبد، به عهده داشت و بعد به اداره‌ی کل هنرهای زیبا و در [[سلسله پهلوی|زمان پهلوی]] دوم به وزارت فرهنگ و هنر تغییر نام داد. این اداره کوشش نسبتاً خوبی برای حفظ صنایع و هنرهای بومی مانند سفال‌گری، شیشه‌گری، قلم‌زنی روی فلز، قلم‌کار، فرش، نگارگری و کاشی‌کاری می‌کرد و موزه‌ی، کوچکی نیز در مراکز اداری خود در میدان بهارستان تأسیس کرد. لیکن این‌ کوشش‌ها نیز محدود به فعالیت‌های عده‌ای از کارکنان و کارمندان این نهاد هنری می‌شد و در سطح کشور نبود. در [[سلسله پهلوی|زمان پهلوی]] دوم، و به ویژه در دهه‌ی ۴۰ و ۵۰، بیشتر کوشش وزارت فرهنگ و هنر در تبلیغ و گسترش جشنواره‌ها و جشن‌های هنر بود که عملاً تلاشی برای باختری‌ کردن فرهنگ هنری ایران بود. دو دوره‌ی دو سالانه‌ی نقاشی نیز برگزار شد که تقلیدی محض از دو سالانه‌های اروپایی و مملو از آثاری به شیوه‌های رایج اروپایی بود. از فعالیت‌های دیگر این مؤسسه تأسیس چند هنرستان هنرهای زیبا در [[اصفهان]]، [[تبریز]] و [[استان تهران|تهران]] بود و، سپس، ساخت چند دانشکده در قلمرو هنرهای، آذینی و نمایش که از برنامه‌های مدارس هنری فرانسه تبعیت می‌کردند.

آنچه که در [[سلسله پهلوی|دوران پهلوی]]، و به ویژه در زمان پهلوی دوم، اهمیت ویژه‌ای داشت به وجود آمدن گروهی از هنرمندان خود جوش بود که به هنرهای اصیل ایرانی علاقه‌ی وافر نشان می‌دادند. هرچند آثار آنان تداوم و یاتقلید از آثار دوران صفویه و زند و قاجار بود و ابتکار چندانی در آن‌ها دیده نمی‌شد، ولیکن در زنده نگه داشتن جریان هنری ملی ایران و انتقال آن به جمهوری اسلامی، ایران سهم بسزایی داشتند. از این میان می‌توان در زمینه‌های خیالی‌نگاری، مدبر و قوللرآقاسی و شاگردان آن‌ها، اسماعیل‌زاده‌ی چلیپا، عباس بلوکی‌فر، و حسین همدانی را نام برد، و در قلمرو نگارگری از بهادری و فرشچیان یاد کرد. هرچند فرشچیان نگارگری را از مسیر خود منحرف‌ کرد، ولیکن نقاشی زبردست، طراح و رنگ‌آمیزی استاد بود و شیوه خاص خود را براساس معیارهای هنر اصیل ایرانی بنیان گذارد. او شاگردان متعددی را تربیت کرده است که هم‌اکنون به پرورش نسل جوان اشتغال دارند.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[هنر دوران پهلوی]]
* [[هنرهای سنتی در جمهوری اسلامی]]

== منبع اصلی ==
آیت اللهی، حبیب الله (1380). کتاب ایران: تاریخ هنر. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].

== نویسنده مقاله ==
حبیب الله آیت اللهی

[[رده:هنر]]