https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86 2026-06-22T08:16:36Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=6942&oldid=prev 2025-05-07T20:01:21Z

<p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوکت مقیمی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=6739&oldid=prev 2025-05-07T09:12:45Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شهرهای پر جمعیت استان نفت خیز خوزستان، در گوشه شمال غربی [[خلیج فارس]] و در ساحل شرقی رود مرزی [[اروندرود]] (شط العرب) واقع شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شهرهای پر جمعیت استان نفت خیز خوزستان، در گوشه شمال غربی [[خلیج فارس]] و در ساحل شرقی رود مرزی [[اروندرود]] (شط العرب) واقع شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ضلع شرقی شهر، بهمنشیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>رودی منشعب از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كارون </del>به سوی [[خلیج فارس]] است، جریان دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ضلع شرقی شهر، بهمنشیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>رودی منشعب از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارون </ins>به سوی [[خلیج فارس]] است، جریان دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آبادان]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز </del>شهرستانی است به همین نام و برابر آخرین تغییرات تقسیمات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشوری </del>وزارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشور </del>(در سال 1383ش) دارای 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;ref&gt;دفتر تقسیمات كشوری. '''''نقشه و جدول تقسیمات كشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383 (یك برگ).&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از شمال شرقی به شهرستان شادگان و از شمال غربی به شهرستان [[خرمشهر]]، از غرب با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشور </del>عراق و از جنوب به [[خلیج فارس]] محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجیشی (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استراتژیك</del>) و نیز تأسیسات عظیم پالایش نفت، دارای شهرت جهانی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آبادان]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </ins>شهرستانی است به همین نام و برابر آخرین تغییرات تقسیمات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشوری </ins>وزارت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور </ins>(در سال 1383ش) دارای 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;ref&gt;دفتر تقسیمات كشوری. '''''نقشه و جدول تقسیمات كشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383 (یك برگ).&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از شمال شرقی به شهرستان شادگان و از شمال غربی به شهرستان [[خرمشهر]]، از غرب با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور </ins>عراق و از جنوب به [[خلیج فارس]] محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجیشی (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استراتژیک</ins>) و نیز تأسیسات عظیم پالایش نفت، دارای شهرت جهانی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاصله این شهر از تهران 986 و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز </del>استان ([[اهواز]]) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیك </del>به 116 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم </del>است&lt;ref&gt;سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم)'''''. تهران: همشهری، 1380، ص 134.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاصله این شهر از تهران 986 و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </ins>استان ([[اهواز]]) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیک </ins>به 116 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم </ins>است&lt;ref&gt;سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم)'''''. تهران: همشهری، 1380، ص 134.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در ناحیه‌ای هموار و پست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>همان دلتای [[اروندرود]] است، واقع شده و دارای آب و هوایی عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسیار گرم است&lt;ref&gt;نجفی‌كانی، علی‌اكبر. '''''مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران'''''. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 43.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در ناحیه‌ای هموار و پست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>همان دلتای [[اروندرود]] است، واقع شده و دارای آب و هوایی عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسیار گرم است&lt;ref&gt;نجفی‌كانی، علی‌اكبر. '''''مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران'''''. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 43.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هنگام بارندگی شدید، قسمت‌هایی از جنوب شهرستان [[آبادان]] به زیر آب فرو می‌رود و به وقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خشكی </del>به صورت جزیره‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در نقشه‌های جغرافیایی «جزیره آبادان» نام گرفته است، ظاهر می‌شود. این جزیره را به دلیل وجود مقبره منسوب به «[[خضر]]»، «جزیره الخضر» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. '''''كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 271.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هنگام بارندگی شدید، قسمت‌هایی از جنوب شهرستان [[آبادان]] به زیر آب فرو می‌رود و به وقت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خشکی </ins>به صورت جزیره‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در نقشه‌های جغرافیایی «جزیره آبادان» نام گرفته است، ظاهر می‌شود. این جزیره را به دلیل وجود مقبره منسوب به «[[خضر]]»، «جزیره الخضر» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. '''''كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 271.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محصولات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشاورزی </del>شهرستان، بیشتر حنا و خرماست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>افزون بر مصرف داخلی، صادرات خارجی نیز دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محصولات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشاورزی </ins>شهرستان، بیشتر حنا و خرماست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>افزون بر مصرف داخلی، صادرات خارجی نیز دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیدانان و سیاحان بسیاری از آبادان، آن هنگام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>«عبادان» نامیده می‌شد و روستایی بیش نبود، یاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌اند كه </del>استخری، مقدسی، ابن بطوطه، یاقوت حموی، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیدانان و سیاحان بسیاری از آبادان، آن هنگام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>«عبادان» نامیده می‌شد و روستایی بیش نبود، یاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند که </ins>استخری، مقدسی، ابن بطوطه، یاقوت حموی، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا به نوشته استخری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در قرن چهارم هجری می‌زیسته، آبادان در ساحل دریا ([[خلیج فارس]]) قرار داشته و در پی گسترش دلتای اروند رود، از دریا فاصله گرفته است&lt;ref&gt;استخری، ابی اسحق ابراهیم بن محمّد. '''''مسالك الممالك'''''. به اهتمام ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا به نوشته استخری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در قرن چهارم هجری می‌زیسته، آبادان در ساحل دریا ([[خلیج فارس]]) قرار داشته و در پی گسترش دلتای اروند رود، از دریا فاصله گرفته است&lt;ref&gt;استخری، ابی اسحق ابراهیم بن محمّد. '''''مسالك الممالك'''''. به اهتمام ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصر خسرو هنگام گذر از این شهر، شرح مفصلی از آن، به ویژه درباره جزر و مد آب‌های ساحلی دریا نگاشته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>فرسنگ‌ها از شهر دور و یا بدان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیك </del>می‌شده است&lt;ref&gt;قبادیانی، ناصرخسرو. '''''سفرنامه'''''. به كوشش نادر وزین‌پور، تهران: كتاب‌های جیبی، 1350، ص 123 و 124.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصر خسرو هنگام گذر از این شهر، شرح مفصلی از آن، به ویژه درباره جزر و مد آب‌های ساحلی دریا نگاشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>فرسنگ‌ها از شهر دور و یا بدان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیک </ins>می‌شده است&lt;ref&gt;قبادیانی، ناصرخسرو. '''''سفرنامه'''''. به كوشش نادر وزین‌پور، تهران: كتاب‌های جیبی، 1350، ص 123 و 124.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن بطوطه، جغرافی‌دان در سده 8 ق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>آبادان را دیده، از آن به عنوان دهی بزرگ در زمینی شوره‌زار یاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>است&lt;ref&gt;ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. '''''سفرنامه'''''. ترجمه محمّدعلی موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.&lt;/ref&gt;. و بالاخره [[حمدالله مستوفی]]، هم عصر ابن بطوطه، مالیات دیوانی آبادان را بالغ بر 441 هزار دینار می‌داند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به خزانه بیت‌المال بصره فرستاده می‌شده است&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. '''''نزهت القلوب'''''. به كوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: طهوری، 1336، ص 39.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن بطوطه، جغرافی‌دان در سده 8 ق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>آبادان را دیده، از آن به عنوان دهی بزرگ در زمینی شوره‌زار یاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>است&lt;ref&gt;ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. '''''سفرنامه'''''. ترجمه محمّدعلی موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.&lt;/ref&gt;. و بالاخره [[حمدالله مستوفی]]، هم عصر ابن بطوطه، مالیات دیوانی آبادان را بالغ بر 441 هزار دینار می‌داند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به خزانه بیت‌المال بصره فرستاده می‌شده است&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. '''''نزهت القلوب'''''. به كوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: طهوری، 1336، ص 39.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبادان به موجب پیمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بین ایران و عثمانی، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالكیت </del>ایران درآمد. این شهر تا زمان تأسیس پالایشگاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی آن (سال‌های 1901ـ1910م)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكانی كم </del>اهمیت و گمنام بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>جز عده‌ای بادیه‌نشین و چند نخلستان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلبه‌هایی </del>حصیری، اثری از مدنیت در آن مشهود نبود&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. '''''كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 272.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبادان به موجب پیمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بین ایران و عثمانی، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالکیت </ins>ایران درآمد. این شهر تا زمان تأسیس پالایشگاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی آن (سال‌های 1901ـ1910م)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکانی کم </ins>اهمیت و گمنام بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>جز عده‌ای بادیه‌نشین و چند نخلستان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلبه‌هایی </ins>حصیری، اثری از مدنیت در آن مشهود نبود&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. '''''كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 272.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام «عبادان» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>منسوب به عبّاد ابن الحصین حبطی بود و به روزگار حجاج بن یوسف ثقفی و سلطنت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالملك </del>اموی می‌زیست، در سال 1314ش با پیشنهاد فرهنگستان و تأیید هیأت دولت وقت، به آبادان تغییر یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335.''''' تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 105.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام «عبادان» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>منسوب به عبّاد ابن الحصین حبطی بود و به روزگار حجاج بن یوسف ثقفی و سلطنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالملک </ins>اموی می‌زیست، در سال 1314ش با پیشنهاد فرهنگستان و تأیید هیأت دولت وقت، به آبادان تغییر یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335.''''' تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 105.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توسعه شهر و مهاجرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساكنان </del>دیگر شهرهای ایران و نیز اتباع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشورهای </del>خارجی برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>و زندگی در آن، جمعیت [[آبادان]] به سرعت تا 226083 تن در سرشماری سال 1335ش، فزونی یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 136.&lt;/ref&gt; و تأسیسات و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امكانات </del>زندگی شهری، به ویژه برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساكنان </del>خارجی آن (عمدتاً انگلیسی) در این شهر برپا شد. در عصر زمامداری [[محمد مصدق|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دكتر </del>محمد مصدق]] و در جریان نهضت ملّی شدن صنعت نفت، آبادان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كانون </del>توجه جهانیان شد و به رغم تهدید ناوهای جنگی انگلیس، در همین شهر بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>اقدام تاریخی خلع ید از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شركت </del>نفت انگلیس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>سال‌ها امتیاز استخراج، پالایش و صدور نفت ایران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ایران و عراق، (؟) به شدت آسیب دید و علاوه بر ویرانی تأسیسات شهری و انهدام پالایشگاه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراكز </del>اقتصادی، جمعیت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در سرشماری سال 1365ش خالی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سكنه </del>اعلام شد&lt;ref&gt;نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335.''''' تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 174.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توسعه شهر و مهاجرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساکنان </ins>دیگر شهرهای ایران و نیز اتباع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشورهای </ins>خارجی برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>و زندگی در آن، جمعیت [[آبادان]] به سرعت تا 226083 تن در سرشماری سال 1335ش، فزونی یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 136.&lt;/ref&gt; و تأسیسات و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امکانات </ins>زندگی شهری، به ویژه برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساکنان </ins>خارجی آن (عمدتاً انگلیسی) در این شهر برپا شد. در عصر زمامداری [[محمد مصدق|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دکتر </ins>محمد مصدق]] و در جریان نهضت ملّی شدن صنعت نفت، آبادان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کانون </ins>توجه جهانیان شد و به رغم تهدید ناوهای جنگی انگلیس، در همین شهر بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>اقدام تاریخی خلع ید از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرکت </ins>نفت انگلیس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>سال‌ها امتیاز استخراج، پالایش و صدور نفت ایران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ایران و عراق، (؟) به شدت آسیب دید و علاوه بر ویرانی تأسیسات شهری و انهدام پالایشگاه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراکز </ins>اقتصادی، جمعیت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در سرشماری سال 1365ش خالی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سکنه </ins>اعلام شد&lt;ref&gt;نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335.''''' تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 174.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پایان جنگ، بازسازی و ایجاد زمینه برای بازگشت مهاجران جنگی به زادگاه خود، به عمل آمد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساكنان </del>آن در سرشماری سال 1375ش به 206073 تن رسید&lt;ref name=":0"&gt;مركز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور بر اساس محدوده سال 1380.''''' تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 113.&lt;/ref&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعیت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پایان جنگ، بازسازی و ایجاد زمینه برای بازگشت مهاجران جنگی به زادگاه خود، به عمل آمد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساکنان </ins>آن در سرشماری سال 1375ش به 206073 تن رسید&lt;ref name=":0"&gt;مركز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور بر اساس محدوده سال 1380.''''' تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 113.&lt;/ref&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعیت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:جغرافیا]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5704:rev-6739:php=table --> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=5704&oldid=prev 2025-05-03T21:46:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=5428&oldid=prev 2025-05-03T08:35:15Z

<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آبادان]]، شهری در جنوب غربی ایران با "39 '12  ْ48 طول شرقی و "30 '22  ْ30 عرض شمالی و با ارتفاع 3 متر بالاتر از سطح دریا&lt;ref&gt;جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. دایره‌المعارف جغرافیایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>ج 3، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آبادان]]، شهری در جنوب غربی ایران با "39 '12  ْ48 طول شرقی و "30 '22  ْ30 عرض شمالی و با ارتفاع 3 متر بالاتر از سطح دریا&lt;ref&gt;جعفری، عباس. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>گیتاشناسی ایران. دایره‌المعارف جغرافیایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران'''''، </ins>ج 3، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آبادان.jpg|بندانگشتی|323x323پیکسل|شهر آبادان، قابل بازیابی https://itto.org/iran/city/Abadan-City/]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آبادان.jpg|بندانگشتی|323x323پیکسل|شهر آبادان، قابل بازیابی https://itto.org/iran/city/Abadan-City/]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شهرهای پر جمعیت استان نفت خیز خوزستان، در گوشه شمال غربی [[خلیج فارس]] و در ساحل شرقی رود مرزی [[اروندرود]] (شط العرب) واقع شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شهرهای پر جمعیت استان نفت خیز خوزستان، در گوشه شمال غربی [[خلیج فارس]] و در ساحل شرقی رود مرزی [[اروندرود]] (شط العرب) واقع شده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ضلع شرقی شهر، بهمنشیر كه رودی منشعب از كارون به سوی [[خلیج فارس]] است، جریان دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ضلع شرقی شهر، بهمنشیر كه رودی منشعب از كارون به سوی [[خلیج فارس]] است، جریان دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آبادان]] مركز شهرستانی است به همین نام و برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری وزارت كشور (در سال 1383ش) دارای 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;ref&gt;دفتر تقسیمات كشوری. نقشه و جدول تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383 (یك برگ).&lt;/ref&gt; كه از شمال شرقی به شهرستان شادگان و از شمال غربی به شهرستان [[خرمشهر]]، از غرب با كشور عراق و از جنوب به [[خلیج فارس]] محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجیشی (استراتژیك) و نیز تأسیسات عظیم پالایش نفت، دارای شهرت جهانی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[آبادان]] مركز شهرستانی است به همین نام و برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری وزارت كشور (در سال 1383ش) دارای 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;ref&gt;دفتر تقسیمات كشوری. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>نقشه و جدول تقسیمات كشوری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383 (یك برگ).&lt;/ref&gt; كه از شمال شرقی به شهرستان شادگان و از شمال غربی به شهرستان [[خرمشهر]]، از غرب با كشور عراق و از جنوب به [[خلیج فارس]] محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجیشی (استراتژیك) و نیز تأسیسات عظیم پالایش نفت، دارای شهرت جهانی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاصله این شهر از تهران 986 و از مركز استان ([[اهواز]]) نزدیك به 116 كم است&lt;ref&gt;سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاصله این شهر از تهران 986 و از مركز استان ([[اهواز]]) نزدیك به 116 كم است&lt;ref&gt;سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: همشهری، 1380، ص 134.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در ناحیه‌ای هموار و پست كه همان دلتای [[اروندرود]] است، واقع شده و دارای آب و هوایی عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسیار گرم است&lt;ref&gt;نجفی‌كانی، علی‌اكبر. مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 43.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در ناحیه‌ای هموار و پست كه همان دلتای [[اروندرود]] است، واقع شده و دارای آب و هوایی عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسیار گرم است&lt;ref&gt;نجفی‌كانی، علی‌اكبر. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 43.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هنگام بارندگی شدید، قسمت‌هایی از جنوب شهرستان [[آبادان]] به زیر آب فرو می‌رود و به وقت خشكی به صورت جزیره‌ای كه در نقشه‌های جغرافیایی «جزیره آبادان» نام گرفته است، ظاهر می‌شود. این جزیره را به دلیل وجود مقبره منسوب به «[[خضر]]»، «جزیره الخضر» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 271.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هنگام بارندگی شدید، قسمت‌هایی از جنوب شهرستان [[آبادان]] به زیر آب فرو می‌رود و به وقت خشكی به صورت جزیره‌ای كه در نقشه‌های جغرافیایی «جزیره آبادان» نام گرفته است، ظاهر می‌شود. این جزیره را به دلیل وجود مقبره منسوب به «[[خضر]]»، «جزیره الخضر» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 271.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محصولات كشاورزی شهرستان، بیشتر حنا و خرماست كه افزون بر مصرف داخلی، صادرات خارجی نیز دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محصولات كشاورزی شهرستان، بیشتر حنا و خرماست كه افزون بر مصرف داخلی، صادرات خارجی نیز دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیدانان و سیاحان بسیاری از آبادان، آن هنگام كه «عبادان» نامیده می‌شد و روستایی بیش نبود، یاد كرده‌اند كه استخری، مقدسی، ابن بطوطه، یاقوت حموی، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیدانان و سیاحان بسیاری از آبادان، آن هنگام كه «عبادان» نامیده می‌شد و روستایی بیش نبود، یاد كرده‌اند كه استخری، مقدسی، ابن بطوطه، یاقوت حموی، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا به نوشته استخری كه در قرن چهارم هجری می‌زیسته، آبادان در ساحل دریا ([[خلیج فارس]]) قرار داشته و در پی گسترش دلتای اروند رود، از دریا فاصله گرفته است&lt;ref&gt;استخری، ابی اسحق ابراهیم بن محمّد. مسالك الممالك. به اهتمام ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا به نوشته استخری كه در قرن چهارم هجری می‌زیسته، آبادان در ساحل دریا ([[خلیج فارس]]) قرار داشته و در پی گسترش دلتای اروند رود، از دریا فاصله گرفته است&lt;ref&gt;استخری، ابی اسحق ابراهیم بن محمّد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>مسالك الممالك<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. به اهتمام ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصر خسرو هنگام گذر از این شهر، شرح مفصلی از آن، به ویژه درباره جزر و مد آب‌های ساحلی دریا نگاشته كه فرسنگ‌ها از شهر دور و یا بدان نزدیك می‌شده است&lt;ref&gt;قبادیانی، ناصرخسرو. سفرنامه. به كوشش نادر وزین‌پور، تهران: كتاب‌های جیبی، 1350، ص 123 و 124.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصر خسرو هنگام گذر از این شهر، شرح مفصلی از آن، به ویژه درباره جزر و مد آب‌های ساحلی دریا نگاشته كه فرسنگ‌ها از شهر دور و یا بدان نزدیك می‌شده است&lt;ref&gt;قبادیانی، ناصرخسرو. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>سفرنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. به كوشش نادر وزین‌پور، تهران: كتاب‌های جیبی، 1350، ص 123 و 124.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن بطوطه، جغرافی‌دان در سده 8 ق كه آبادان را دیده، از آن به عنوان دهی بزرگ در زمینی شوره‌زار یاد كرده است&lt;ref&gt;ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. سفرنامه. ترجمه محمّدعلی موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.&lt;/ref&gt;. و بالاخره [[حمدالله مستوفی]]، هم عصر ابن بطوطه، مالیات دیوانی آبادان را بالغ بر 441 هزار دینار می‌داند كه به خزانه بیت‌المال بصره فرستاده می‌شده است&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. نزهت القلوب. به كوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: طهوری، 1336، ص 39.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن بطوطه، جغرافی‌دان در سده 8 ق كه آبادان را دیده، از آن به عنوان دهی بزرگ در زمینی شوره‌زار یاد كرده است&lt;ref&gt;ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>سفرنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. ترجمه محمّدعلی موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.&lt;/ref&gt;. و بالاخره [[حمدالله مستوفی]]، هم عصر ابن بطوطه، مالیات دیوانی آبادان را بالغ بر 441 هزار دینار می‌داند كه به خزانه بیت‌المال بصره فرستاده می‌شده است&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>نزهت القلوب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. به كوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: طهوری، 1336، ص 39.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبادان به موجب پیمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بین ایران و عثمانی، به مالكیت ایران درآمد. این شهر تا زمان تأسیس پالایشگاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی آن (سال‌های 1901ـ1910م)، مكانی كم اهمیت و گمنام بود كه جز عده‌ای بادیه‌نشین و چند نخلستان و كلبه‌هایی حصیری، اثری از مدنیت در آن مشهود نبود&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 272.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبادان به موجب پیمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بین ایران و عثمانی، به مالكیت ایران درآمد. این شهر تا زمان تأسیس پالایشگاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی آن (سال‌های 1901ـ1910م)، مكانی كم اهمیت و گمنام بود كه جز عده‌ای بادیه‌نشین و چند نخلستان و كلبه‌هایی حصیری، اثری از مدنیت در آن مشهود نبود&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 272.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام «عبادان» كه منسوب به عبّاد ابن الحصین حبطی بود و به روزگار حجاج بن یوسف ثقفی و سلطنت عبدالملك اموی می‌زیست، در سال 1314ش با پیشنهاد فرهنگستان و تأیید هیأت دولت وقت، به آبادان تغییر یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 105.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام «عبادان» كه منسوب به عبّاد ابن الحصین حبطی بود و به روزگار حجاج بن یوسف ثقفی و سلطنت عبدالملك اموی می‌زیست، در سال 1314ش با پیشنهاد فرهنگستان و تأیید هیأت دولت وقت، به آبادان تغییر یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 105.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توسعه شهر و مهاجرت ساكنان دیگر شهرهای ایران و نیز اتباع كشورهای خارجی برای كار و زندگی در آن، جمعیت [[آبادان]] به سرعت تا 226083 تن در سرشماری سال 1335ش، فزونی یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 136.&lt;/ref&gt; و تأسیسات و امكانات زندگی شهری، به ویژه برای ساكنان خارجی آن (عمدتاً انگلیسی) در این شهر برپا شد. در عصر زمامداری [[محمد مصدق|دكتر محمد مصدق]] و در جریان نهضت ملّی شدن صنعت نفت، آبادان كانون توجه جهانیان شد و به رغم تهدید ناوهای جنگی انگلیس، در همین شهر بود كه اقدام تاریخی خلع ید از شركت نفت انگلیس كه سال‌ها امتیاز استخراج، پالایش و صدور نفت ایران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ایران و عراق، (؟) به شدت آسیب دید و علاوه بر ویرانی تأسیسات شهری و انهدام پالایشگاه و مراكز اقتصادی، جمعیت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌ای كه در سرشماری سال 1365ش خالی از سكنه اعلام شد&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 174.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توسعه شهر و مهاجرت ساكنان دیگر شهرهای ایران و نیز اتباع كشورهای خارجی برای كار و زندگی در آن، جمعیت [[آبادان]] به سرعت تا 226083 تن در سرشماری سال 1335ش، فزونی یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 136.&lt;/ref&gt; و تأسیسات و امكانات زندگی شهری، به ویژه برای ساكنان خارجی آن (عمدتاً انگلیسی) در این شهر برپا شد. در عصر زمامداری [[محمد مصدق|دكتر محمد مصدق]] و در جریان نهضت ملّی شدن صنعت نفت، آبادان كانون توجه جهانیان شد و به رغم تهدید ناوهای جنگی انگلیس، در همین شهر بود كه اقدام تاریخی خلع ید از شركت نفت انگلیس كه سال‌ها امتیاز استخراج، پالایش و صدور نفت ایران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ایران و عراق، (؟) به شدت آسیب دید و علاوه بر ویرانی تأسیسات شهری و انهدام پالایشگاه و مراكز اقتصادی، جمعیت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌ای كه در سرشماری سال 1365ش خالی از سكنه اعلام شد&lt;ref&gt;نورالهی، طه. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 174.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پایان جنگ، بازسازی و ایجاد زمینه برای بازگشت مهاجران جنگی به زادگاه خود، به عمل آمد و ساكنان آن در سرشماری سال 1375ش به 206073 تن رسید&lt;ref name=":0"&gt;مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 113.&lt;/ref&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعیت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پایان جنگ، بازسازی و ایجاد زمینه برای بازگشت مهاجران جنگی به زادگاه خود، به عمل آمد و ساكنان آن در سرشماری سال 1375ش به 206073 تن رسید&lt;ref name=":0"&gt;مركز آمار ایران. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور بر اساس محدوده سال 1380.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 113.&lt;/ref&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعیت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=4758&oldid=prev 2025-04-28T08:20:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبادان، </del>شهری در جنوب غربی ایران با "39 '12  ْ48 طول شرقی و "30 '22  ْ30 عرض شمالی و با ارتفاع 3 متر بالاتر از سطح دریا&lt;ref&gt;جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. دایره‌المعارف جغرافیایی ایران، ج 3، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آبادان]]، </ins>شهری در جنوب غربی ایران با "39 '12  ْ48 طول شرقی و "30 '22  ْ30 عرض شمالی و با ارتفاع 3 متر بالاتر از سطح دریا&lt;ref&gt;جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. دایره‌المعارف جغرافیایی ایران، ج 3، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آبادان.jpg|بندانگشتی|323x323پیکسل|شهر آبادان، قابل بازیابی https://itto.org/iran/city/Abadan-City/]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:آبادان.jpg|بندانگشتی|323x323پیکسل|شهر آبادان، قابل بازیابی https://itto.org/iran/city/Abadan-City/]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شهرهای پر جمعیت استان نفت خیز خوزستان، در گوشه شمال غربی خلیج فارس و در ساحل شرقی رود مرزی اروندرود (شط العرب) واقع شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شهرهای پر جمعیت استان نفت خیز خوزستان، در گوشه شمال غربی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیج فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و در ساحل شرقی رود مرزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اروندرود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(شط العرب) واقع شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ضلع شرقی شهر، بهمنشیر كه رودی منشعب از كارون به سوی خلیج فارس است، جریان دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ضلع شرقی شهر، بهمنشیر كه رودی منشعب از كارون به سوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیج فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است، جریان دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آبادان مركز شهرستانی است به همین نام و برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری وزارت كشور (در سال 1383ش) دارای 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;ref&gt;دفتر تقسیمات كشوری. نقشه و جدول تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383 (یك برگ).&lt;/ref&gt; كه از شمال شرقی به شهرستان شادگان و از شمال غربی به شهرستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خرمشهر، </del>از غرب با كشور عراق و از جنوب به خلیج فارس محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجیشی (استراتژیك) و نیز تأسیسات عظیم پالایش نفت، دارای شهرت جهانی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آبادان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مركز شهرستانی است به همین نام و برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری وزارت كشور (در سال 1383ش) دارای 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;ref&gt;دفتر تقسیمات كشوری. نقشه و جدول تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383 (یك برگ).&lt;/ref&gt; كه از شمال شرقی به شهرستان شادگان و از شمال غربی به شهرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خرمشهر]]، </ins>از غرب با كشور عراق و از جنوب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیج فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجیشی (استراتژیك) و نیز تأسیسات عظیم پالایش نفت، دارای شهرت جهانی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاصله این شهر از تهران 986 و از مركز استان (اهواز) نزدیك به 116 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم، </del>&lt;ref&gt;سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاصله این شهر از تهران 986 و از مركز استان (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اهواز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) نزدیك به 116 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم است</ins>&lt;ref&gt;سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در ناحیه‌ای هموار و پست كه همان دلتای اروندرود است، واقع شده و دارای آب و هوایی عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسیار گرم است&lt;ref&gt;نجفی‌كانی، علی‌اكبر. مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 43.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در ناحیه‌ای هموار و پست كه همان دلتای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اروندرود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است، واقع شده و دارای آب و هوایی عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسیار گرم است&lt;ref&gt;نجفی‌كانی، علی‌اكبر. مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 43.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هنگام بارندگی شدید، قسمت‌هایی از جنوب شهرستان آبادان به زیر آب فرو می‌رود و به وقت خشكی به صورت جزیره‌ای كه در نقشه‌های جغرافیایی «جزیره آبادان» نام گرفته است، ظاهر می‌شود. این جزیره را به دلیل وجود مقبره منسوب به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«خضر»، </del>«جزیره الخضر» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 271.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هنگام بارندگی شدید، قسمت‌هایی از جنوب شهرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آبادان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به زیر آب فرو می‌رود و به وقت خشكی به صورت جزیره‌ای كه در نقشه‌های جغرافیایی «جزیره آبادان» نام گرفته است، ظاهر می‌شود. این جزیره را به دلیل وجود مقبره منسوب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[خضر]]»، </ins>«جزیره الخضر» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 271.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محصولات كشاورزی شهرستان، بیشتر حنا و خرماست كه افزون بر مصرف داخلی، صادرات خارجی نیز دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محصولات كشاورزی شهرستان، بیشتر حنا و خرماست كه افزون بر مصرف داخلی، صادرات خارجی نیز دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیدانان و سیاحان بسیاری از آبادان، آن هنگام كه «عبادان» نامیده می‌شد و روستایی بیش نبود، یاد كرده‌اند كه استخری، مقدسی، ابن بطوطه، یاقوت حموی، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیدانان و سیاحان بسیاری از آبادان، آن هنگام كه «عبادان» نامیده می‌شد و روستایی بیش نبود، یاد كرده‌اند كه استخری، مقدسی، ابن بطوطه، یاقوت حموی، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا به نوشته استخری كه در قرن چهارم هجری می‌زیسته، آبادان در ساحل دریا (خلیج فارس) قرار داشته و در پی گسترش دلتای اروند رود، از دریا فاصله گرفته است&lt;ref&gt;استخری، ابی اسحق ابراهیم بن محمّد. مسالك الممالك. به اهتمام ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا به نوشته استخری كه در قرن چهارم هجری می‌زیسته، آبادان در ساحل دریا (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیج فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) قرار داشته و در پی گسترش دلتای اروند رود، از دریا فاصله گرفته است&lt;ref&gt;استخری، ابی اسحق ابراهیم بن محمّد. مسالك الممالك. به اهتمام ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصر خسرو هنگام گذر از این شهر، شرح مفصلی از آن، به ویژه درباره جزر و مد آب‌های ساحلی دریا نگاشته كه فرسنگ‌ها از شهر دور و یا بدان نزدیك می‌شده است&lt;ref&gt;قبادیانی، ناصرخسرو. سفرنامه. به كوشش نادر وزین‌پور، تهران: كتاب‌های جیبی، 1350، ص 123 و 124.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصر خسرو هنگام گذر از این شهر، شرح مفصلی از آن، به ویژه درباره جزر و مد آب‌های ساحلی دریا نگاشته كه فرسنگ‌ها از شهر دور و یا بدان نزدیك می‌شده است&lt;ref&gt;قبادیانی، ناصرخسرو. سفرنامه. به كوشش نادر وزین‌پور، تهران: كتاب‌های جیبی، 1350، ص 123 و 124.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن بطوطه، جغرافی‌دان در سده 8 ق كه آبادان را دیده، از آن به عنوان دهی بزرگ در زمینی شوره‌زار یاد كرده است&lt;ref&gt;ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. سفرنامه. ترجمه محمّدعلی موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.&lt;/ref&gt;. و بالاخره حمدالله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفی، </del>هم عصر ابن بطوطه، مالیات دیوانی آبادان را بالغ بر 441 هزار دینار می‌داند كه به خزانه بیت‌المال بصره فرستاده می‌شده است&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. نزهت القلوب. به كوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: طهوری، 1336، ص 39.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن بطوطه، جغرافی‌دان در سده 8 ق كه آبادان را دیده، از آن به عنوان دهی بزرگ در زمینی شوره‌زار یاد كرده است&lt;ref&gt;ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. سفرنامه. ترجمه محمّدعلی موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.&lt;/ref&gt;. و بالاخره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حمدالله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفی]]، </ins>هم عصر ابن بطوطه، مالیات دیوانی آبادان را بالغ بر 441 هزار دینار می‌داند كه به خزانه بیت‌المال بصره فرستاده می‌شده است&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. نزهت القلوب. به كوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: طهوری، 1336، ص 39.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبادان به موجب پیمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بین ایران و عثمانی، به مالكیت ایران درآمد. این شهر تا زمان تأسیس پالایشگاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی آن (سال‌های 1901ـ1910م)، مكانی كم اهمیت و گمنام بود كه جز عده‌ای بادیه‌نشین و چند نخلستان و كلبه‌هایی حصیری، اثری از مدنیت در آن مشهود نبود&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 272.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبادان به موجب پیمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بین ایران و عثمانی، به مالكیت ایران درآمد. این شهر تا زمان تأسیس پالایشگاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی آن (سال‌های 1901ـ1910م)، مكانی كم اهمیت و گمنام بود كه جز عده‌ای بادیه‌نشین و چند نخلستان و كلبه‌هایی حصیری، اثری از مدنیت در آن مشهود نبود&lt;ref&gt;بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 272.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام «عبادان» كه منسوب به عبّاد ابن الحصین حبطی بود و به روزگار حجاج بن یوسف ثقفی و سلطنت عبدالملك اموی می‌زیست، در سال 1314ش با پیشنهاد فرهنگستان و تأیید هیأت دولت وقت، به آبادان تغییر یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 105.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام «عبادان» كه منسوب به عبّاد ابن الحصین حبطی بود و به روزگار حجاج بن یوسف ثقفی و سلطنت عبدالملك اموی می‌زیست، در سال 1314ش با پیشنهاد فرهنگستان و تأیید هیأت دولت وقت، به آبادان تغییر یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 105.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توسعه شهر و مهاجرت ساكنان دیگر شهرهای ایران و نیز اتباع كشورهای خارجی برای كار و زندگی در آن، جمعیت آبادان به سرعت تا 226083 تن در سرشماری سال 1335ش، فزونی یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 136.&lt;/ref&gt; و تأسیسات و امكانات زندگی شهری، به ویژه برای ساكنان خارجی آن (عمدتاً انگلیسی) در این شهر برپا شد. در عصر زمامداری دكتر محمد مصدق و در جریان نهضت ملّی شدن صنعت نفت، آبادان كانون توجه جهانیان شد و به رغم تهدید ناوهای جنگی انگلیس، در همین شهر بود كه اقدام تاریخی خلع ید از شركت نفت انگلیس كه سال‌ها امتیاز استخراج، پالایش و صدور نفت ایران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ایران و عراق، (؟) به شدت آسیب دید و علاوه بر ویرانی تأسیسات شهری و انهدام پالایشگاه و مراكز اقتصادی، جمعیت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌ای كه در سرشماری سال 1365ش خالی از سكنه اعلام شد&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 174.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توسعه شهر و مهاجرت ساكنان دیگر شهرهای ایران و نیز اتباع كشورهای خارجی برای كار و زندگی در آن، جمعیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آبادان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به سرعت تا 226083 تن در سرشماری سال 1335ش، فزونی یافت&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 136.&lt;/ref&gt; و تأسیسات و امكانات زندگی شهری، به ویژه برای ساكنان خارجی آن (عمدتاً انگلیسی) در این شهر برپا شد. در عصر زمامداری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمد مصدق|</ins>دكتر محمد مصدق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و در جریان نهضت ملّی شدن صنعت نفت، آبادان كانون توجه جهانیان شد و به رغم تهدید ناوهای جنگی انگلیس، در همین شهر بود كه اقدام تاریخی خلع ید از شركت نفت انگلیس كه سال‌ها امتیاز استخراج، پالایش و صدور نفت ایران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ایران و عراق، (؟) به شدت آسیب دید و علاوه بر ویرانی تأسیسات شهری و انهدام پالایشگاه و مراكز اقتصادی، جمعیت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌ای كه در سرشماری سال 1365ش خالی از سكنه اعلام شد&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 174.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پایان جنگ، بازسازی و ایجاد زمینه برای بازگشت مهاجران جنگی به زادگاه خود، به عمل آمد و ساكنان آن در سرشماری سال 1375ش به 206073 تن رسید&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 113.&lt;/ref&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعیت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پایان جنگ، بازسازی و ایجاد زمینه برای بازگشت مهاجران جنگی به زادگاه خود، به عمل آمد و ساكنان آن در سرشماری سال 1375ش به 206073 تن رسید&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 113.&lt;/ref&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعیت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خلیج فارس]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اهواز]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اروندرود]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خرمشهر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=1684&oldid=prev 2024-09-09T14:07:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آبادان، شهری در جنوب غربی ایران با &quot;39 &#039;12  ْ48 طول شرقی و &quot;30 &#039;22  ْ30 عرض شمالی و با ارتفاع 3 متر بالاتر از سطح دریا&lt;ref&gt;جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. دایره‌المعارف جغرافیایی ایران، ج 3، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آبادان، شهری در جنوب غربی ایران با &quot;39 &#039;12  ْ48 طول شرقی و &quot;30 &#039;22  ْ30 عرض شمالی و با ارتفاع 3 متر بالاتر از سطح دریا&lt;ref&gt;جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. دایره‌المعارف جغرافیایی ایران، ج 3، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:آبادان.jpg|بندانگشتی|323x323پیکسل|شهر آبادان، قابل بازیابی https://itto.org/iran/city/Abadan-City/]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شهرهای پر جمعیت استان نفت خیز خوزستان، در گوشه شمال غربی خلیج فارس و در ساحل شرقی رود مرزی اروندرود (شط العرب) واقع شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شهرهای پر جمعیت استان نفت خیز خوزستان، در گوشه شمال غربی خلیج فارس و در ساحل شرقی رود مرزی اروندرود (شط العرب) واقع شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Hasti https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=1682&oldid=prev 2024-09-09T06:31:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آبادان مركز شهرستانی است به همین نام و برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری وزارت كشور (در سال 1383ش) دارای 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;ref&gt;دفتر تقسیمات كشوری. نقشه و جدول تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383 (یك برگ).&lt;/ref&gt; كه از شمال شرقی به شهرستان شادگان و از شمال غربی به شهرستان خرمشهر، از غرب با كشور عراق و از جنوب به خلیج فارس محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجیشی (استراتژیك) و نیز تأسیسات عظیم پالایش نفت، دارای شهرت جهانی است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آبادان مركز شهرستانی است به همین نام و برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری وزارت كشور (در سال 1383ش) دارای 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;ref&gt;دفتر تقسیمات كشوری. نقشه و جدول تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383 (یك برگ).&lt;/ref&gt; كه از شمال شرقی به شهرستان شادگان و از شمال غربی به شهرستان خرمشهر، از غرب با كشور عراق و از جنوب به خلیج فارس محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجیشی (استراتژیك) و نیز تأسیسات عظیم پالایش نفت، دارای شهرت جهانی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاصله این شهر از تهران 986 و از مركز استان (اهواز) نزدیك به 116 كم،&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فاصله این شهر از تهران 986 و از مركز استان (اهواز) نزدیك به 116 كم، &lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در ناحیه‌ای هموار و پست كه همان دلتای اروندرود است، واقع شده و دارای آب و هوایی عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسیار گرم است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در ناحیه‌ای هموار و پست كه همان دلتای اروندرود است، واقع شده و دارای آب و هوایی عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسیار گرم است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نجفی‌كانی، علی‌اكبر. مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 43.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هنگام بارندگی شدید، قسمت‌هایی از جنوب شهرستان آبادان به زیر آب فرو می‌رود و به وقت خشكی به صورت جزیره‌ای كه در نقشه‌های جغرافیایی «جزیره آبادان» نام گرفته است، ظاهر می‌شود. این جزیره را به دلیل وجود مقبره منسوب به «خضر»، «جزیره الخضر» نیز می‌نامیدند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هنگام بارندگی شدید، قسمت‌هایی از جنوب شهرستان آبادان به زیر آب فرو می‌رود و به وقت خشكی به صورت جزیره‌ای كه در نقشه‌های جغرافیایی «جزیره آبادان» نام گرفته است، ظاهر می‌شود. این جزیره را به دلیل وجود مقبره منسوب به «خضر»، «جزیره الخضر» نیز می‌نامیدند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 271.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محصولات كشاورزی شهرستان، بیشتر حنا و خرماست كه افزون بر مصرف داخلی، صادرات خارجی نیز دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محصولات كشاورزی شهرستان، بیشتر حنا و خرماست كه افزون بر مصرف داخلی، صادرات خارجی نیز دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیدانان و سیاحان بسیاری از آبادان، آن هنگام كه «عبادان» نامیده می‌شد و روستایی بیش نبود، یاد كرده‌اند كه استخری، مقدسی، ابن بطوطه، یاقوت حموی، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جغرافیدانان و سیاحان بسیاری از آبادان، آن هنگام كه «عبادان» نامیده می‌شد و روستایی بیش نبود، یاد كرده‌اند كه استخری، مقدسی، ابن بطوطه، یاقوت حموی، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا به نوشته استخری كه در قرن چهارم هجری می‌زیسته، آبادان در ساحل دریا (خلیج فارس) قرار داشته و در پی گسترش دلتای اروند رود، از دریا فاصله گرفته است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا به نوشته استخری كه در قرن چهارم هجری می‌زیسته، آبادان در ساحل دریا (خلیج فارس) قرار داشته و در پی گسترش دلتای اروند رود، از دریا فاصله گرفته است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استخری، ابی اسحق ابراهیم بن محمّد. مسالك الممالك. به اهتمام ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصر خسرو هنگام گذر از این شهر، شرح مفصلی از آن، به ویژه درباره جزر و مد آب‌های ساحلی دریا نگاشته كه فرسنگ‌ها از شهر دور و یا بدان نزدیك می‌شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصر خسرو هنگام گذر از این شهر، شرح مفصلی از آن، به ویژه درباره جزر و مد آب‌های ساحلی دریا نگاشته كه فرسنگ‌ها از شهر دور و یا بدان نزدیك می‌شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبادیانی، ناصرخسرو. سفرنامه. به كوشش نادر وزین‌پور، تهران: كتاب‌های جیبی، 1350، ص 123 و 124.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن بطوطه، جغرافی‌دان در سده 8 ق كه آبادان را دیده، از آن به عنوان دهی بزرگ در زمینی شوره‌زار یاد كرده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و بالاخره حمدالله مستوفی، هم عصر ابن بطوطه، مالیات دیوانی آبادان را بالغ بر 441 هزار دینار می‌داند كه به خزانه بیت‌المال بصره فرستاده می‌شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن بطوطه، جغرافی‌دان در سده 8 ق كه آبادان را دیده، از آن به عنوان دهی بزرگ در زمینی شوره‌زار یاد كرده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. سفرنامه. ترجمه محمّدعلی موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>و بالاخره حمدالله مستوفی، هم عصر ابن بطوطه، مالیات دیوانی آبادان را بالغ بر 441 هزار دینار می‌داند كه به خزانه بیت‌المال بصره فرستاده می‌شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفی، حمدالله. نزهت القلوب. به كوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: طهوری، 1336، ص 39.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبادان به موجب پیمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بین ایران و عثمانی، به مالكیت ایران درآمد. این شهر تا زمان تأسیس پالایشگاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی آن (سال‌های 1901ـ1910م)، مكانی كم اهمیت و گمنام بود كه جز عده‌ای بادیه‌نشین و چند نخلستان و كلبه‌هایی حصیری، اثری از مدنیت در آن مشهود نبود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبادان به موجب پیمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بین ایران و عثمانی، به مالكیت ایران درآمد. این شهر تا زمان تأسیس پالایشگاه و توسعه اقتصادی و اجتماعی آن (سال‌های 1901ـ1910م)، مكانی كم اهمیت و گمنام بود كه جز عده‌ای بادیه‌نشین و چند نخلستان و كلبه‌هایی حصیری، اثری از مدنیت در آن مشهود نبود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 272.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام «عبادان» كه منسوب به عبّاد ابن الحصین حبطی بود و به روزگار حجاج بن یوسف ثقفی و سلطنت عبدالملك اموی می‌زیست، در سال 1314ش با پیشنهاد فرهنگستان و تأیید هیأت دولت وقت، به آبادان تغییر یافت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام «عبادان» كه منسوب به عبّاد ابن الحصین حبطی بود و به روزگار حجاج بن یوسف ثقفی و سلطنت عبدالملك اموی می‌زیست، در سال 1314ش با پیشنهاد فرهنگستان و تأیید هیأت دولت وقت، به آبادان تغییر یافت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 105.&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توسعه شهر و مهاجرت ساكنان دیگر شهرهای ایران و نیز اتباع كشورهای خارجی برای كار و زندگی در آن، جمعیت آبادان به سرعت تا 226083 تن در سرشماری سال 1335ش، فزونی یافت&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و تأسیسات و امكانات زندگی شهری، به ویژه برای ساكنان خارجی آن (عمدتاً انگلیسی) در این شهر برپا شد. در عصر زمامداری دكتر محمد مصدق و در جریان نهضت ملّی شدن صنعت نفت، آبادان كانون توجه جهانیان شد و به رغم تهدید ناوهای جنگی انگلیس، در همین شهر بود كه اقدام تاریخی خلع ید از شركت نفت انگلیس كه سال‌ها امتیاز استخراج، پالایش و صدور نفت ایران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ایران و عراق، (؟) به شدت آسیب دید و علاوه بر ویرانی تأسیسات شهری و انهدام پالایشگاه و مراكز اقتصادی، جمعیت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌ای كه در سرشماری سال 1365ش خالی از سكنه اعلام شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توسعه شهر و مهاجرت ساكنان دیگر شهرهای ایران و نیز اتباع كشورهای خارجی برای كار و زندگی در آن، جمعیت آبادان به سرعت تا 226083 تن در سرشماری سال 1335ش، فزونی یافت&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 136.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و تأسیسات و امكانات زندگی شهری، به ویژه برای ساكنان خارجی آن (عمدتاً انگلیسی) در این شهر برپا شد. در عصر زمامداری دكتر محمد مصدق و در جریان نهضت ملّی شدن صنعت نفت، آبادان كانون توجه جهانیان شد و به رغم تهدید ناوهای جنگی انگلیس، در همین شهر بود كه اقدام تاریخی خلع ید از شركت نفت انگلیس كه سال‌ها امتیاز استخراج، پالایش و صدور نفت ایران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ایران و عراق، (؟) به شدت آسیب دید و علاوه بر ویرانی تأسیسات شهری و انهدام پالایشگاه و مراكز اقتصادی، جمعیت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌ای كه در سرشماری سال 1365ش خالی از سكنه اعلام شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 174.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پایان جنگ، بازسازی و ایجاد زمینه برای بازگشت مهاجران جنگی به زادگاه خود، به عمل آمد و ساكنان آن در سرشماری سال 1375ش به 206073 تن رسید&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعیت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;sup&gt;14</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پایان جنگ، بازسازی و ایجاد زمینه برای بازگشت مهاجران جنگی به زادگاه خود، به عمل آمد و ساكنان آن در سرشماری سال 1375ش به 206073 تن رسید&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 113.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعیت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># نجفی‌كانی، علی‌اكبر. مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 43.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 271.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># استخری، ابی اسحق ابراهیم بن محمّد. مسالك الممالك. به اهتمام ایرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># قبادیانی، ناصرخسرو. سفرنامه. به كوشش نادر وزین‌پور، تهران: كتاب‌های جیبی، 1350، ص 123 و 124.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. سفرنامه. ترجمه محمّدعلی موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># مستوفی، حمدالله. نزهت القلوب. به كوشش محمّد دبیرسیاقی. تهران: طهوری، 1336، ص 39.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># منبع 5. ص 272.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 105.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># همان. ص 136.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># همان. ص 174.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 113.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلامحسین تکمیل‌همایون</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Hasti https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=1681&oldid=prev 2024-09-09T06:20:18Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&amp;diff=1681&amp;oldid=18">نمایش تغییرات</a>

Hasti https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=18&oldid=prev 2024-08-07T03:41:16Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;آبادان&#039;&#039;&#039;، شهري در جنوب غربي ايران با &quot;39 &#039;12  ْ48 طول شرقي و &quot;30 &#039;22  ْ30 عرض شمالي و با ارتفاع 3 متر بالاتر از سطح دريا.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; از شهرهاي پر جمعيت استان نفت خيز خوزستان، در گوشة شمال غربي خليج فارس و در ساحل شرقي رود مرزي اروندرود (شط العرب) واقع شده است...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;آبادان&#039;&#039;&#039;، شهري در جنوب غربي ايران با &quot;39 &#039;12  ْ48 طول شرقي و &quot;30 &#039;22  ْ30 عرض شمالي و با ارتفاع 3 متر بالاتر از سطح دريا.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> از شهرهاي پر جمعيت استان نفت خيز خوزستان، در گوشة شمال غربي خليج فارس و در ساحل شرقي رود مرزي اروندرود (شط العرب) واقع شده است.<br /> <br /> در ضلع شرقي شهر، بهمنشير كه رودي منشعب از كارون به سوي خليج فارس است، جريان دارد.<br /> <br /> آبادان مركز شهرستاني است به همين نام و برابر آخرين تغييرات تقسيمات كشوري وزارت كشور (در سال 1383ش) داراي 2 شهر و 2 بخش و 6 دهستان است&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; كه از شمال شرقي به شهرستان شادگان و از شمال غربي به شهرستان خرمشهر، از غرب با كشور عراق و از جنوب به خليج فارس محدود شده است. آبادان به لحاظ سوق‌الجيشي (استراتژيك) و نيز تأسيسات عظيم پالايش نفت، داراي شهرت جهاني است.<br /> <br /> فاصلة اين شهر از تهران 986 و از مركز استان (اهواز) نزديك به 116 كم،&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; است.<br /> <br /> اين شهر در ناحيه‌اي هموار و پست كه همان دلتاي اروندرود است، واقع شده و داراي آب و هوايي عموماً گرم و مرطوب و در تابستان بسيار گرم است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> به هنگام بارندگي شديد، قسمت‌هايي از جنوب شهرستان آبادان به زير آب فرو مي‌رود و به وقت خشكي به صورت جزيره‌اي كه در نقشه‌هاي جغرافيايي «جزيرة آبادان» نام گرفته است، ظاهر مي‌شود. اين جزيره را به دليل وجود مقبرة منسوب به «خضر»، «جزيرة الخضر» نيز مي‌ناميدند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> محصولات كشاورزي شهرستان، بيشتر حنا و خرماست كه افزون بر مصرف داخلي، صادرات خارجي نيز دارد.<br /> <br /> جغرافيدانان و سياحان بسياري از آبادان، آن هنگام كه «عبادان» ناميده مي‌شد و روستايي بيش نبود، ياد كرده‌اند كه استخري، مقدسي، ابن بطوطه، ياقوت حموي، ناصرخسرو و... از آن جمله‌اند.<br /> <br /> بنا به نوشتة استخري كه در قرن چهارم هجري مي‌زيسته، آبادان در ساحل دريا (خليج فارس) قرار داشته و در پي گسترش دلتاي اروند رود، از دريا فاصله گرفته است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;<br /> <br /> ناصر خسرو هنگام گذر از اين شهر، شرح مفصلي از آن، به ويژه دربارة جزر و مد آب‌هاي ساحلي دريا نگاشته كه فرسنگ‌ها از شهر دور و يا بدان نزديك مي‌شده است.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;<br /> <br /> ابن بطوطه، جغرافي‌دان در سدة 8 ق كه آبادان را ديده، از آن به عنوان دهي بزرگ در زميني شوره‌زار ياد كرده است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; و بالاخره حمدالله مستوفي، هم عصر ابن بطوطه، ماليات ديواني آبادان را بالغ بر 441 هزار دينار مي‌داند كه به خزانة بيت‌المال بصره فرستاده مي‌شده است.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;<br /> <br /> عبادان به موجب پيمان ارزروم 1264ق / 1852م پس از مدت‌ها منازعه بين ايران و عثماني، به مالكيت ايران درآمد. اين شهر تا زمان تأسيس پالايشگاه و توسعة اقتصادي و اجتماعي آن (سال‌هاي 1901ـ1910م)، مكاني كم اهميت و گمنام بود كه جز عده‌اي باديه‌نشين و چند نخلستان و كلبه‌هايي حصيري، اثري از مدنيت در آن مشهود نبود.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;<br /> <br /> نام «عبادان» كه منسوب به عبّاد ابن الحصين حبطي بود و به روزگار حجاج بن يوسف ثقفي و سلطنت عبدالملك اموي مي‌زيست، در سال 1314ش با پيشنهاد فرهنگستان و تأييد هيأت دولت وقت، به آبادان تغيير يافت.<br /> <br /> با توسعة شهر و مهاجرت ساكنان ديگر شهرهاي ايران و نيز اتباع كشورهاي خارجي براي كار و زندگي در آن، جمعيت آبادان به سرعت تا 226083 تن در سرشماري سال 1335ش، فزوني يافت&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; و تأسيسات و امكانات زندگي شهري، به ويژه براي ساكنان خارجي آن (عمدتاً انگليسي) در اين شهر برپا شد. در عصر زمامداري دكتر محمد مصدق و در جريان نهضت ملّي شدن صنعت نفت، آبادان كانون توجه جهانيان شد و به رغم تهديد ناوهاي جنگي انگليس، در همين شهر بود كه اقدام تاريخي خلع يد از شركت نفت انگليس كه سال‌ها امتياز استخراج، پالايش و صدور نفت ايران را در دست داشت، انجام گرفت. در جنگ ايران و عراق، (؟) به شدت آسيب ديد و علاوه بر ويراني تأسيسات شهري و انهدام پالايشگاه و مراكز اقتصادي، جمعيت خود را به ناگاه از دست داد، به گونه‌اي كه در سرشماري سال 1365ش خالي از سكنه اعلام شد.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt;<br /> <br /> پس از پايان جنگ، بازسازي و ايجاد زمينه براي بازگشت مهاجران جنگي به زادگاه خود، به عمل آمد و ساكنان آن در سرشماري سال 1375ش به 206073 تن رسيد&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; و طبق برآورد انجام گرفته جمعيت شهر در سال 1383ش تعداد 269299 تن بوده است.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> # جعفري، عباس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;گيتاشناسي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران، ج 3، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 1.<br /> # دفتر تقسيمات كشوري. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقشه و جدول تقسيمات كشوري&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383 (يك برگ).<br /> # سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور (وزارت راه و ترابري). &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اطلس جاده‌هاي ايران (ويرايش دوم)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: همشهري، 1380، ص 134.<br /> # نجفي‌كاني، علي‌اكبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مقدمه‌اي بر جغرافياي طبيعي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سازمان جغرافيايي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، 1381، ص 43.<br /> # بيات، عزيزالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كليات جغرافياي طبيعي و تاريخي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ 1، تهران: اميركبير، 1367، ص 271.<br /> # استخري، ابي اسحق ابراهيم بن محمّد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مسالك الممالك&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به اهتمام ايرج افشار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346، ص 83.<br /> # قبادياني، ناصرخسرو. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سفرنامه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش نادر وزين‌پور، تهران: كتاب‌هاي جيبي، 1350، ص 123 و 124.<br /> # ابن بطوطه، ابوعبدالله محمد بن عبدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سفرنامه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة محمّدعلي موحد، ج 1، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1359، ص 199.<br /> # مستوفي، حمدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نزهت القلوب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمّد دبيرسياقي. تهران: طهوري، 1336، ص 39.<br /> # منبع 5. ص 272.<br /> # نورالهي، طه. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;توزيع و طبقه‌بندي جمعيت شهرهاي ايران در سرشماري‌هاي 75-1335&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 105.<br /> # &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 136.<br /> # &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 174.<br /> # مركز آمار ايران. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بازسازي و برآورد جمعيت شهرستان‌هاي كشور بر اساس محدودة سال 1380&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 113.<br /> <br /> غلامحسین تکمیل‌همایون</div>

Samei