https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%A8_%D9%88_%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%28%DA%A9%D9%88%D9%87%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%29 2026-06-21T08:39:38Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8_%D9%88_%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%DA%A9%D9%88%D9%87%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C)&diff=13350&oldid=prev 2026-02-11T18:20:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوع:(BS) </del>این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البرز، </del>دامنه‌های غربی زاگرس تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی زاگرس و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های مغان و گرگان را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های مغان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرگان، </del>در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[البرز]]، </ins>دامنه‌های غربی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زاگرس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زاگرس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مغان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>گرگان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مغان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گرگان]]، </ins>در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱- </del>نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه زیادتر است و از نظر عرض جغرافیایی تا حدود اصفهان ادامه دارد ( BSA).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه زیادتر است و از نظر عرض جغرافیایی تا حدود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ادامه دارد ( BSA<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه کمتر است ( BSC</ins>).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲- نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۸ درجه کمتر </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">( BSC)</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان ایستگاه‌های موجود در منطقه اقلیمَی‌کوهپایه‌ای، می‌توان دزفول، کازرون، [[اصفهان]]، [[استان تهران|تهران]] و [[مشهد]] را ذکر کرد. دزفول و کازرون معرف مناطق جنوبی، [[اصفهان]] معرف ناحیه مرکزی و [[استان تهران|تهران]] و [[مشهد]] معرف قسمت شمالی </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وضع گرمای منطقه‌کوهپایه‌ای ایران متفاوت است</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان ایستگاه‌های موجود </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منطقه اقلیمَی‌کوهپایه‌ای، می‌توان دزفول، کازرون، اصفهان، تهران و مشهد را ذکر کرد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دزفول </del>و کازرون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معرف مناطق جنوبی، اصفهان معرف ناحیه مرکزی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد معرف قسمت شمالی است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وضع گرمای منطقه‌کوهپایه‌ای ایران متفاوت است</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درقسمت جنوبی که دزفول و کازرون قرار گرفته‌اند متوسط گرمای سالیانه آنها بیش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۸ درجه است. (BSA) متوسط گرمای سالیانه دزفول که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتفاع ۲۰۰ متر قرار گرفته است، برابر ۶/۲۱ درجه سانتیگراد می‌باشد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علت آن کمی ارتفاع </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیکی به جلگه [[استان خوزستان|خوزستان]] است، ولی </ins>کازرون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که در دره قرار گرفته </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نفوذ [[خلیج فارس]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق صحرائی در امان است، معدل گیری سالیانه آن از ۱۸ درجه تجاوز نمی‌کند</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درقسمت جنوبی که دزفول و کازرون قرار گرفته‌اند </del>متوسط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرمای </del>سالیانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها بیش </del>از ۱۸ درجه است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">BSA</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوسط گرمای سالیانه دزفول </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ارتفاع ۲۰۰ </del>متر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرار گرفته </del>است، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برابر ۶</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۱ </del>درجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سانتیگراد می‌باشد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علت آن کمی ارتفاع </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیکی به جلگه خوزستان است، ولی کازرون </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دره قرار گرفته و </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفوذ خلیج فارس و مناطق صحرائی در امان است، معدل گیری سالیانه </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از ۱۸ </del>درجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجاوز نمی‌کند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متوسط سالیانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سه ایستگاه: [[اصفهان]]، [[استان تهران|تهران]]، [[مشهد]] </ins>از ۱۸ درجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمتر </ins>است (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">BSC</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و اختلاف چندانی با یکدیگر ندارند و اگر اختلافی وجود دارد به علت عرض جغرافیایی و ارتفاع محل است. ارتفاع [[اصفهان]] </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۵۵۰ </ins>متر است، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرارت متوسط سالیانه‌اش ۳</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۵ </ins>درجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرارت متوسط [[مشهد]] بر اثر نفوذ بادهای سرد آسیای مرکزی ۵/۱۴ درجه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالاخره [[استان تهران|تهران]] </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتفاعش ۱۲۰۰ متر از سطح دریاست دارای درجه حرارت زیادتر </ins>از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دو یعنی ۲/۱۷ </ins>درجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سانتیگراد است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوسط سالیانه سه ایستگاه: اصفهان، تهران، مشهد از ۱۸ </del>درجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمتر است </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">BSC</del>) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختلاف چندانی با یکدیگر ندارند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اگر اختلافی وجود دارد به علت عرض جغرافیایی و ارتفاع محل </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتفاع </del>اصفهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که ۱۵۵۰ متر است، </del>حرارت متوسط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالیانه‌اش </del>۳/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۵ </del>درجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است. حرارت متوسط </del>مشهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر اثر نفوذ بادهای سرد آسیای مرکزی ۵</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴ </del>درجه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالاخره تهران که ارتفاعش ۱۲۰۰ متر از سطح دریاست دارای </del>درجه حرارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیادتر </del>از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دو یعنی ۲/۱۷ درجه سانتیگراد </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختلاف </ins>درجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرارت بین‌گرمای تابستان و سرمای زمستان، در این منطقه </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در منطقه کوهپایه‌ای</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیاد است. علت آن نیز تأثیر زیادتر اشعه آفتاب در تابستانهای خشک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بادهای سرد آسیای مرکزی در زمستان است. درجه حرارت مطلق تابستان در [[استان تهران|تهران]] ۴۴، [[مشهد]] ۴۳ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اصفهان]] تا ۴۱ سانتیگراد دیده شده </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی در زمستان سرمای [[استان تهران|تهران]] و [[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] به [[مشهد]] نمی‌رسد (</ins>حرارت متوسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دی‌ماه در [[استان تهران|تهران]] </ins>۳/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳ درجه، [[اصفهان]] ۸/۳ </ins>درجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و [[</ins>مشهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] ۶</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱ </ins>درجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سانتیگراد است </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حداقل مطلق تا ۲۵ درجه سانتیگراد زیر صفر دیده شده است). اختلاف </ins>درجه حرارت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین تابستان و زمستان و همچنین بین شب و روز در این منطقه زیاد و این اختلاف در مناطق شمالی بیش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق جنوبی است. رطوبت باران این منطقه نیز مانند منطقه صحرایی کم و متغیر است. در قسمت‌های جنوبی مثل دزفول و کازرون باران در زمستان می‌بارد و مقدار </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیش از مناطق شمالی است (دزفول مقدار باران سالیانه‌اش بطور متوسط ۲۹۳ میلیمتر </ins>است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختلاف درجه حرارت بین‌گرمای تابستان و سرمای زمستان، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این منطقه </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در منطقه کوهپایه‌ای</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیاد است. علت آن نیز تأثیر زیادتر اشعه آفتاب </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تابستانهای خشک </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بادهای سرد آسیای مرکزی </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمستان است. درجه حرارت مطلق تابستان </del>در تهران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴۴، مشهد ۴۳ </del>و اصفهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا ۴۱ سانتیگراد دیده شده </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>ولی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمستان سرمای تهران و اصفهان به </del>مشهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌رسد (حرارت متوسط دی‌ماه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران ۳/۳ درجه، اصفهان ۸/۳ درجه </del>و مشهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۶/۱ درجه سانتیگراد </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حداقل مطلق تا ۲۵ درجه سانتیگراد زیر صفر دیده </del>شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است). اختلاف درجه حرارت بین تابستان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمستان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین بین شب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این منطقه زیاد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این اختلاف </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق شمالی بیش </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق جنوبی است. رطوبت باران </del>این منطقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز مانند </del>منطقه صحرایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم و متغیر است. در قسمت‌های جنوبی مثل دزفول و کازرون </del>باران در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمستان می‌بارد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدار آن بیش </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق شمالی است (دزفول مقدار باران سالیانه‌اش بطور متوسط ۲۹۳ میلیمتر است)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قسمتهای شمالی که دارای نوع BSC می‌باشد، با اینکه مقدار باران کمتر است (اصفهان - ۱۶۶ میلیمتر) ([[استان تهران|تهران]] - ۲۲۶ میلیمتر) </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد ۲۱۸ میلیمتر</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی فصول بارانی طولانی‌تر می‌باشد (</ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|تهران]] و [[اصفهان]] ۵ ماه </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد فقط ۴ ماه بدون باران دیده می‌شود) </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] حداکثر باران در آذر و دی </ins>است ولی در مشهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاوه بر زمستان، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار باران دیده می‌شود </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغلب اردیبهشت بیش از فروردین باران دارد. علت این امر وجود ارتفاعات برف‌گیر اطراف [[</ins>مشهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که رطوبت زیاد هوا به ارتفاعات این ناحیه برخورد کرده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشباع </ins>شده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باران ایجاد می‌شود، آبهایی که از ریزش باران </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا ذوب برف‌ها حاصل می‌گردد، بتدریج در زمین نفوذ کرده </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار باعث رشد گیاهان و ایجاد مراتع می‌گردد. به همین علت کشاورزان کلمه «بهار» را برای سبز شدن مراتع بکار می‌برند و می‌گویند:&lt;blockquote&gt;«امسال بهار خوبست </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا امسال بهاری نشد». &lt;/blockquote&gt;موضوع متغیر بودن باران </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منطقه صحرایی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظر اقتصادی اهمیت زیادی ندارد، زیرا </ins>این منطقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ایران ساکنین زیادی ندارد. در صورتی که در </ins>منطقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهپایه‌ای یا نیمه </ins>صحرایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به علت وجود بعضی از شهرهای بزرگ مانند [[استان تهران|تهران]]، تغییر </ins>باران در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالهای مختلف اهمیت فراوان دارد </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظر بروز سالهای خشک عواقب اقتصادی و اجتماعی وخیمی را در بر دارد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی در قسمتهای شمالی که دارای نوع BSC می‌باشد، با اینکه مقدار باران کمتر است (اصفهان - ۱۶۶ میلیمتر) (تهران - ۲۲۶ میلیمتر) (مشهد ۲۱۸ میلیمتر) ولی فصول بارانی طولانی‌تر می‌باشد (در تهران و اصفهان ۵ ماه و در مشهد فقط ۴ ماه بدون باران دیده می‌شود) در تهران و اصفهان حداکثر باران در آذر و دی است ولی در مشهد علاوه بر زمستان، در بهار باران دیده می‌شود و اغلب اردیبهشت بیش از فروردین باران دارد. علت این امر وجود ارتفاعات برف‌گیر اطراف مشهد است که رطوبت زیاد هوا به ارتفاعات این ناحیه برخورد کرده و اشباع شده و باران ایجاد می‌شود، آبهایی که از ریزش باران و یا ذوب برف‌ها حاصل می‌گردد، بتدریج در زمین نفوذ کرده و در بهار باعث رشد گیاهان و ایجاد مراتع می‌گردد. به همین علت کشاورزان کلمه «بهار» را برای سبز شدن مراتع بکار می‌برند و می‌گویند: «امسال بهار خوبست و یا امسال بهاری نشد». موضوع متغیر بودن باران در منطقه صحرایی از نظر اقتصادی اهمیت زیادی ندارد، زیرا این منطقه در ایران ساکنین زیادی ندارد. در صورتی که در منطقه کوهپایه‌ای یا نیمه صحرایی به علت وجود بعضی از شهرهای بزرگ مانند تهران، تغییر باران در سالهای مختلف اهمیت فراوان دارد و از نظر بروز سالهای خشک عواقب اقتصادی و اجتماعی وخیمی را در بر دارد.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اشکال ناهمواری های ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اشکال ناهمواری های ایران]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir </ins>موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کیانوش کیانی هفت لنگ</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کیانوش کیانی هفت لنگ</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8_%D9%88_%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%DA%A9%D9%88%D9%87%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C)&diff=12751&oldid=prev 2026-01-01T17:41:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== آب و هوای نیمه صحرایی (کوهپایه‌ای) ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوع:(BS) این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب البرز، دامنه‌های غربی زاگرس تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی زاگرس و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های مغان و گرگان را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های مغان و گرگان، در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوع:(BS) این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب البرز، دامنه‌های غربی زاگرس تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی زاگرس و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های مغان و گرگان را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های مغان و گرگان، در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کیانوش کیانی هفت لنگ</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کیانوش کیانی هفت لنگ</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td></tr> </table>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8_%D9%88_%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%DA%A9%D9%88%D9%87%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C)&diff=11762&oldid=prev 2025-11-21T06:07:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ب - </del>آب و هوای نیمه صحرایی (کوهپایه‌ای) ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== آب و هوای نیمه صحرایی (کوهپایه‌ای) ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوع:(BS) این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب البرز، دامنه‌های غربی زاگرس تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی زاگرس و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های مغان و گرگان را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های مغان و گرگان، در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوع:(BS) این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب البرز، دامنه‌های غربی زاگرس تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی زاگرس و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های مغان و گرگان را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های مغان و گرگان، در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کیانوش کیانی هفت لنگ</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کیانوش کیانی هفت لنگ</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:جغرافیا]]</div></td></tr> </table>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8_%D9%88_%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%DA%A9%D9%88%D9%87%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C)&diff=11761&oldid=prev 2025-11-21T06:07:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ولی در قسمتهای شمالی که دارای نوع BSC می‌باشد، با اینکه مقدار باران کمتر است (اصفهان - ۱۶۶ میلیمتر) (تهران - ۲۲۶ میلیمتر) (مشهد ۲۱۸ میلیمتر) ولی فصول بارانی طولانی‌تر می‌باشد (در تهران و اصفهان ۵ ماه و در مشهد فقط ۴ ماه بدون باران دیده می‌شود) در تهران و اصفهان حداکثر باران در آذر و دی است ولی در مشهد علاوه بر زمستان، در بهار باران دیده می‌شود و اغلب اردیبهشت بیش از فروردین باران دارد. علت این امر وجود ارتفاعات برف‌گیر اطراف مشهد است که رطوبت زیاد هوا به ارتفاعات این ناحیه برخورد کرده و اشباع شده و باران ایجاد می‌شود، آبهایی که از ریزش باران و یا ذوب برف‌ها حاصل می‌گردد، بتدریج در زمین نفوذ کرده و در بهار باعث رشد گیاهان و ایجاد مراتع می‌گردد. به همین علت کشاورزان کلمه «بهار» را برای سبز شدن مراتع بکار می‌برند و می‌گویند: «امسال بهار خوبست و یا امسال بهاری نشد». موضوع متغیر بودن باران در منطقه صحرایی از نظر اقتصادی اهمیت زیادی ندارد، زیرا این منطقه در ایران ساکنین زیادی ندارد. در صورتی که در منطقه کوهپایه‌ای یا نیمه صحرایی به علت وجود بعضی از شهرهای بزرگ مانند تهران، تغییر باران در سالهای مختلف اهمیت فراوان دارد و از نظر بروز سالهای خشک عواقب اقتصادی و اجتماعی وخیمی را در بر دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ولی در قسمتهای شمالی که دارای نوع BSC می‌باشد، با اینکه مقدار باران کمتر است (اصفهان - ۱۶۶ میلیمتر) (تهران - ۲۲۶ میلیمتر) (مشهد ۲۱۸ میلیمتر) ولی فصول بارانی طولانی‌تر می‌باشد (در تهران و اصفهان ۵ ماه و در مشهد فقط ۴ ماه بدون باران دیده می‌شود) در تهران و اصفهان حداکثر باران در آذر و دی است ولی در مشهد علاوه بر زمستان، در بهار باران دیده می‌شود و اغلب اردیبهشت بیش از فروردین باران دارد. علت این امر وجود ارتفاعات برف‌گیر اطراف مشهد است که رطوبت زیاد هوا به ارتفاعات این ناحیه برخورد کرده و اشباع شده و باران ایجاد می‌شود، آبهایی که از ریزش باران و یا ذوب برف‌ها حاصل می‌گردد، بتدریج در زمین نفوذ کرده و در بهار باعث رشد گیاهان و ایجاد مراتع می‌گردد. به همین علت کشاورزان کلمه «بهار» را برای سبز شدن مراتع بکار می‌برند و می‌گویند: «امسال بهار خوبست و یا امسال بهاری نشد». موضوع متغیر بودن باران در منطقه صحرایی از نظر اقتصادی اهمیت زیادی ندارد، زیرا این منطقه در ایران ساکنین زیادی ندارد. در صورتی که در منطقه کوهپایه‌ای یا نیمه صحرایی به علت وجود بعضی از شهرهای بزرگ مانند تهران، تغییر باران در سالهای مختلف اهمیت فراوان دارد و از نظر بروز سالهای خشک عواقب اقتصادی و اجتماعی وخیمی را در بر دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید: ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اشکال ناهمواری های ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دماوند، سمبل پایداری ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سهند]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کوه سبلان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کوه تفتان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیانوش کیانی هفت لنگ</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr> </table>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8_%D9%88_%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%DA%A9%D9%88%D9%87%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C)&diff=11760&oldid=prev 2025-11-21T06:05:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ب - آب و هوای نیمه صحرایی (کوهپایه‌ای) ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ب - آب و هوای نیمه صحرایی (کوهپایه‌ای) ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوع :(BS) این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب البرز، دامنه‌های غربی زاگرس تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی زاگرس و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های مغان و گرگان را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های مغان و گرگان، در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود: ۱- نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه زیادتر است و از نظر عرض جغرافیایی تا حدود اصفهان ادامه دارد ( BSA).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوع:(BS) این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب البرز، دامنه‌های غربی زاگرس تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی زاگرس و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های مغان و گرگان را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های مغان و گرگان، در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۱- نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه زیادتر است و از نظر عرض جغرافیایی تا حدود اصفهان ادامه دارد ( BSA).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲- نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه کمتر است ( BSC).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲- نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه کمتر است ( BSC).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب و هوای ایران</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۹</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان ایستگاه‌های موجود در منطقه اقلیمَی‌کوهپایه‌ای، می‌توان دزفول، کازرون، اصفهان، تهران و مشهد را ذکر کرد. دزفول و کازرون معرف مناطق جنوبی، اصفهان معرف ناحیه مرکزی و تهران و مشهد معرف قسمت شمالی است. وضع گرمای منطقه‌کوهپایه‌ای ایران متفاوت است</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان ایستگاه‌های موجود در منطقه اقلیمَی‌کوهپایه‌ای، می‌توان دزفول، کازرون، اصفهان، تهران و مشهد را ذکر کرد. دزفول و کازرون معرف مناطق جنوبی، اصفهان معرف ناحیه مرکزی و تهران و مشهد معرف قسمت شمالی است. وضع گرمای منطقه‌کوهپایه‌ای ایران متفاوت است</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درقسمت جنوبی که دزفول و کازرون قرار گرفته‌اند متوسط گرمای سالیانه آنها بیش از ۱۸ درجه است. (BSA) متوسط گرمای سالیانه دزفول که در ارتفاع ۲۰۰ متر قرار گرفته است، برابر ۶/۲۱ درجه سانتیگراد می‌باشد. علت آن کمی ارتفاع و نزدیکی به جلگه خوزستان است، ولی کازرون که در دره قرار گرفته و از نفوذ خلیج فارس و مناطق صحرائی در امان است، معدل گیری سالیانه آن از ۱۸ درجه تجاوز نمی‌کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درقسمت جنوبی که دزفول و کازرون قرار گرفته‌اند متوسط گرمای سالیانه آنها بیش از ۱۸ درجه است. (BSA) متوسط گرمای سالیانه دزفول که در ارتفاع ۲۰۰ متر قرار گرفته است، برابر ۶/۲۱ درجه سانتیگراد می‌باشد. علت آن کمی ارتفاع و نزدیکی به جلگه خوزستان است، ولی کازرون که در دره قرار گرفته و از نفوذ خلیج فارس و مناطق صحرائی در امان است، معدل گیری سالیانه آن از ۱۸ درجه تجاوز نمی‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متوسط سالیانه سه ایستگاه: اصفهان، تهران، مشهد از ۱۸ درجه کمتر است (BSC) و اختلاف چندانی با یکدیگر ندارند و اگر اختلافی وجود دارد به علت عرض جغرافیایی و ارتفاع محل است. ارتفاع اصفهان که ۱۵۵۰ متر است، حرارت متوسط سالیانه‌اش ۳/۱۵ درجه است. حرارت متوسط مشهد بر اثر نفوذ بادهای سرد آسیای مرکزی ۵/۱۴ درجه و بالاخره تهران که ارتفاعش ۱۲۰۰ متر از سطح دریاست دارای درجه حرارت زیادتر از آن دو یعنی ۲/۱۷ درجه</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متوسط سالیانه سه ایستگاه: اصفهان، تهران، مشهد از ۱۸ درجه کمتر است (BSC) و اختلاف چندانی با یکدیگر ندارند و اگر اختلافی وجود دارد به علت عرض جغرافیایی و ارتفاع محل است. ارتفاع اصفهان که ۱۵۵۰ متر است، حرارت متوسط سالیانه‌اش ۳/۱۵ درجه است. حرارت متوسط مشهد بر اثر نفوذ بادهای سرد آسیای مرکزی ۵/۱۴ درجه و بالاخره تهران که ارتفاعش ۱۲۰۰ متر از سطح دریاست دارای درجه حرارت زیادتر از آن دو یعنی ۲/۱۷ درجه سانتیگراد است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سانتیگراد است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۰</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ا اختلاف درجه حرارت بین‌گرمای تابستان و سرمای زمستان، در این منطقه (در منطقه کوهپایه‌ای) زیاد است. علت آن نیز تأثیر زیادتر اشعه آفتاب در تابستانهای خشک و بادهای سرد آسیای مرکزی در زمستان است. درجه حرارت مطلق تابستان در تهران ۴۴، مشهد ۴۳ و اصفهان تا ۴۱ سانتیگراد دیده شده است. ولی در زمستان سرمای تهران و اصفهان به مشهد نمی‌رسد (حرارت متوسط دی‌ماه در تهران ۳/۳ درجه، اصفهان ۸/۳ درجه و مشهد ۶/۱ درجه سانتیگراد است و حداقل مطلق تا ۲۵ درجه سانتیگراد زیر صفر دیده شده است). اختلاف درجه حرارت بین تابستان و زمستان و همچنین بین شب و روز در این منطقه زیاد و این اختلاف در مناطق شمالی بیش از مناطق جنوبی است. رطوبت باران این منطقه نیز مانند منطقه صحرایی کم و متغیر است. در قسمت‌های جنوبی مثل دزفول و کازرون باران در زمستان می‌بارد و مقدار آن بیش از مناطق شمالی است (دزفول مقدار باران سالیانه‌اش بطور متوسط ۲۹۳ میلیمتر است)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۰</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذری بر جغرافیای ایران</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختلاف درجه حرارت بین‌گرمای تابستان و سرمای زمستان، در این منطقه (در منطقه کوهپایه‌ای) زیاد است. علت آن نیز تأثیر زیادتر اشعه آفتاب در تابستانهای خشک و بادهای سرد آسیای مرکزی در زمستان است. درجه حرارت مطلق تابستان در تهران ۴۴، مشهد ۴۳ و اصفهان تا ۴۱ سانتیگراد دیده شده است. ولی در زمستان سرمای تهران و اصفهان به مشهد نمی‌رسد (حرارت متوسط دی‌ماه در تهران ۳/۳ درجه، اصفهان ۸/۳ درجه و مشهد ۶/۱ درجه سانتیگراد است و حداقل مطلق تا ۲۵ درجه سانتیگراد زیر صفر دیده شده است). اختلاف درجه حرارت بین تابستان و زمستان و همچنین بین شب و روز در این منطقه زیاد و این اختلاف در مناطق شمالی بیش از مناطق جنوبی است. رطوبت باران این منطقه نیز مانند منطقه صحرایی کم و متغیر است. در قسمت‌های جنوبی مثل دزفول و کازرون باران در زمستان می‌بارد و مقدار آن بیش از مناطق شمالی است (دزفول مقدار باران سالیانه‌اش بطور متوسط ۲۹۳ میلیمتر است)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ولی در قسمتهای شمالی که دارای نوع BSC می‌باشد، با اینکه مقدار باران کمتر است (اصفهان - ۱۶۶ میلیمتر) (تهران - ۲۲۶ میلیمتر) (مشهد ۲۱۸ میلیمتر) ولی فصول بارانی طولانی‌تر می‌باشد (در تهران و اصفهان ۵ ماه و در مشهد فقط ۴ ماه بدون باران دیده می‌شود) در تهران و اصفهان حداکثر باران در آذر و دی است ولی در مشهد علاوه بر زمستان، در بهار باران دیده می‌شود و اغلب اردیبهشت بیش از فروردین باران دارد. علت این امر وجود ارتفاعات برف‌گیر اطراف مشهد است که رطوبت زیاد هوا به ارتفاعات این ناحیه برخورد کرده و اشباع شده و باران ایجاد می‌شود، آبهایی که از ریزش باران و یا ذوب برف‌ها حاصل می‌گردد، بتدریج در زمین نفوذ کرده و در بهار باعث رشد گیاهان و ایجاد مراتع می‌گردد. به همین علت کشاورزان کلمه «بهار» را برای سبز شدن مراتع بکار می‌برند و می‌گویند: «امسال بهار خوبست و یا امسال بهاری نشد». موضوع متغیر بودن باران در منطقه صحرایی از نظر اقتصادی اهمیت زیادی ندارد، زیرا این منطقه در ایران ساکنین زیادی ندارد. در صورتی که در منطقه کوهپایه‌ای یا نیمه صحرایی به علت وجود بعضی از شهرهای بزرگ مانند تهران، تغییر باران در سالهای مختلف اهمیت فراوان دارد و از نظر بروز سالهای خشک عواقب اقتصادی و اجتماعی وخیمی را در بر دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ولی در قسمتهای شمالی که دارای نوع BSC می‌باشد، با اینکه مقدار باران کمتر است (اصفهان - ۱۶۶ میلیمتر) (تهران - ۲۲۶ میلیمتر) (مشهد ۲۱۸ میلیمتر) ولی فصول بارانی طولانی‌تر می‌باشد (در تهران و اصفهان ۵ ماه و در مشهد فقط ۴ ماه بدون باران دیده می‌شود) در تهران و اصفهان حداکثر باران در آذر و دی است ولی در مشهد علاوه بر زمستان، در بهار باران دیده می‌شود و اغلب اردیبهشت بیش از فروردین باران دارد. علت این امر وجود ارتفاعات برف‌گیر اطراف مشهد است که رطوبت زیاد هوا به ارتفاعات این ناحیه برخورد کرده و اشباع شده و باران ایجاد می‌شود، آبهایی که از ریزش باران و یا ذوب برف‌ها حاصل می‌گردد، بتدریج در زمین نفوذ کرده و در بهار باعث رشد گیاهان و ایجاد مراتع می‌گردد. به همین علت کشاورزان کلمه «بهار» را برای سبز شدن مراتع بکار می‌برند و می‌گویند: «امسال بهار خوبست و یا امسال بهاری نشد». موضوع متغیر بودن باران در منطقه صحرایی از نظر اقتصادی اهمیت زیادی ندارد، زیرا این منطقه در ایران ساکنین زیادی ندارد. در صورتی که در منطقه کوهپایه‌ای یا نیمه صحرایی به علت وجود بعضی از شهرهای بزرگ مانند تهران، تغییر باران در سالهای مختلف اهمیت فراوان دارد و از نظر بروز سالهای خشک عواقب اقتصادی و اجتماعی وخیمی را در بر دارد.</div></td></tr> </table>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%A8_%D9%88_%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%DA%A9%D9%88%D9%87%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C)&diff=11195&oldid=prev 2025-09-05T09:56:10Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « === ب - آب و هوای نیمه صحرایی (کوهپایه‌ای) === نوع :(BS) این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> === ب - آب و هوای نیمه صحرایی (کوهپایه‌ای) ===<br /> نوع :(BS) این آب و هوا حد فاصل آب و هوای صحرایی و مرطوب می‌باشد و به طوری که گفته شد، در حدود ۵۰۰،۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران را در بر دارد. مناطقی که دارای این آب و هوا می‌باشند، در قسمت داخلی، شامل دور تا دور صحراها و کویرهاست؛ جز در قسمت سواحل جنوبی‌که به دریا ختم می‌شود. به طور کلی در قسمت داخل، دامنه‌های جنوب البرز، دامنه‌های غربی زاگرس تا مرز عراق و دامنه‌های شرقی زاگرس و همچنین دامنه‌های کوه‌های داخلی تا پاکستان و بالاخره قسمتهای پست جلگه‌های مغان و گرگان را نیز می‌توانیم جزو این نوع آب و هوا به شمار آوریم. نظر به اینکه این آب و هوا، غیر از جلگه‌های مغان و گرگان، در دامنه کوه‌ها می‌باشد و مناطقی که بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارند را در بر دارد؛ لذا به آن می‌توانیم آب و هوای «کوهپایه‌ای» بنامیم. این آب و هوا از نظر حد متوسط سالیانه درجه حرارت به دو قسمت تقسیم می‌شود: ۱- نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه زیادتر است و از نظر عرض جغرافیایی تا حدود اصفهان ادامه دارد ( BSA).<br /> <br /> ۲- نقاطی که متوسط گرمای سالیانه آن از ۱۸ درجه کمتر است ( BSC).<br /> <br /> <br /> آب و هوای ایران<br /> <br /> ۲۹<br /> <br /> از میان ایستگاه‌های موجود در منطقه اقلیمَی‌کوهپایه‌ای، می‌توان دزفول، کازرون، اصفهان، تهران و مشهد را ذکر کرد. دزفول و کازرون معرف مناطق جنوبی، اصفهان معرف ناحیه مرکزی و تهران و مشهد معرف قسمت شمالی است. وضع گرمای منطقه‌کوهپایه‌ای ایران متفاوت است<br /> <br /> درقسمت جنوبی که دزفول و کازرون قرار گرفته‌اند متوسط گرمای سالیانه آنها بیش از ۱۸ درجه است. (BSA) متوسط گرمای سالیانه دزفول که در ارتفاع ۲۰۰ متر قرار گرفته است، برابر ۶/۲۱ درجه سانتیگراد می‌باشد. علت آن کمی ارتفاع و نزدیکی به جلگه خوزستان است، ولی کازرون که در دره قرار گرفته و از نفوذ خلیج فارس و مناطق صحرائی در امان است، معدل گیری سالیانه آن از ۱۸ درجه تجاوز نمی‌کند.<br /> <br /> متوسط سالیانه سه ایستگاه: اصفهان، تهران، مشهد از ۱۸ درجه کمتر است (BSC) و اختلاف چندانی با یکدیگر ندارند و اگر اختلافی وجود دارد به علت عرض جغرافیایی و ارتفاع محل است. ارتفاع اصفهان که ۱۵۵۰ متر است، حرارت متوسط سالیانه‌اش ۳/۱۵ درجه است. حرارت متوسط مشهد بر اثر نفوذ بادهای سرد آسیای مرکزی ۵/۱۴ درجه و بالاخره تهران که ارتفاعش ۱۲۰۰ متر از سطح دریاست دارای درجه حرارت زیادتر از آن دو یعنی ۲/۱۷ درجه<br /> <br /> سانتیگراد است.<br /> <br /> ۰<br /> <br /> ا اختلاف درجه حرارت بین‌گرمای تابستان و سرمای زمستان، در این منطقه (در منطقه کوهپایه‌ای) زیاد است. علت آن نیز تأثیر زیادتر اشعه آفتاب در تابستانهای خشک و بادهای سرد آسیای مرکزی در زمستان است. درجه حرارت مطلق تابستان در تهران ۴۴، مشهد ۴۳ و اصفهان تا ۴۱ سانتیگراد دیده شده است. ولی در زمستان سرمای تهران و اصفهان به مشهد نمی‌رسد (حرارت متوسط دی‌ماه در تهران ۳/۳ درجه، اصفهان ۸/۳ درجه و مشهد ۶/۱ درجه سانتیگراد است و حداقل مطلق تا ۲۵ درجه سانتیگراد زیر صفر دیده شده است). اختلاف درجه حرارت بین تابستان و زمستان و همچنین بین شب و روز در این منطقه زیاد و این اختلاف در مناطق شمالی بیش از مناطق جنوبی است. رطوبت باران این منطقه نیز مانند منطقه صحرایی کم و متغیر است. در قسمت‌های جنوبی مثل دزفول و کازرون باران در زمستان می‌بارد و مقدار آن بیش از مناطق شمالی است (دزفول مقدار باران سالیانه‌اش بطور متوسط ۲۹۳ میلیمتر است)<br /> <br /> <br /> ۳۰<br /> <br /> گذری بر جغرافیای ایران<br /> <br /> ولی در قسمتهای شمالی که دارای نوع BSC می‌باشد، با اینکه مقدار باران کمتر است (اصفهان - ۱۶۶ میلیمتر) (تهران - ۲۲۶ میلیمتر) (مشهد ۲۱۸ میلیمتر) ولی فصول بارانی طولانی‌تر می‌باشد (در تهران و اصفهان ۵ ماه و در مشهد فقط ۴ ماه بدون باران دیده می‌شود) در تهران و اصفهان حداکثر باران در آذر و دی است ولی در مشهد علاوه بر زمستان، در بهار باران دیده می‌شود و اغلب اردیبهشت بیش از فروردین باران دارد. علت این امر وجود ارتفاعات برف‌گیر اطراف مشهد است که رطوبت زیاد هوا به ارتفاعات این ناحیه برخورد کرده و اشباع شده و باران ایجاد می‌شود، آبهایی که از ریزش باران و یا ذوب برف‌ها حاصل می‌گردد، بتدریج در زمین نفوذ کرده و در بهار باعث رشد گیاهان و ایجاد مراتع می‌گردد. به همین علت کشاورزان کلمه «بهار» را برای سبز شدن مراتع بکار می‌برند و می‌گویند: «امسال بهار خوبست و یا امسال بهاری نشد». موضوع متغیر بودن باران در منطقه صحرایی از نظر اقتصادی اهمیت زیادی ندارد، زیرا این منطقه در ایران ساکنین زیادی ندارد. در صورتی که در منطقه کوهپایه‌ای یا نیمه صحرایی به علت وجود بعضی از شهرهای بزرگ مانند تهران، تغییر باران در سالهای مختلف اهمیت فراوان دارد و از نظر بروز سالهای خشک عواقب اقتصادی و اجتماعی وخیمی را در بر دارد.</div>

Samei