https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88 2026-06-20T10:56:30Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=4824&oldid=prev 2025-04-30T06:50:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میترا صمیعی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میترا صمیعی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:رسانه ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:</ins>ارتباطات]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4230:rev-4824:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=4230&oldid=prev 2025-04-24T17:55:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تاریخچه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تاریخچه ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa دانشگاه فردوسی مشهد]، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان'''‌'''شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=":0"&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).'''''.''''' [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=581073&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی]'''''.''''' تهران: [https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی(سمت)]، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>هخامنشیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تخت جمشید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa دانشگاه فردوسی مشهد]، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان'''‌'''شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پارتیان|</ins>پارتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نوشته شده است&lt;ref name=":0"&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).'''''.''''' [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=581073&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی]'''''.''''' تهران: [https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی(سمت)]، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ساسانیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa دانشگاه فردوسی مشهد]، ص34-35.&lt;/ref&gt; در دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایلخانان، </del>(654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلایریان، </del>قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: [https://anjom.ir/fa/ انجمن آثار ملی]، ص32.&lt;/ref&gt; در عهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفویه،</del>(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>غزنویان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سلجوقیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خوارزمشاهیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa دانشگاه فردوسی مشهد]، ص34-35.&lt;/ref&gt; در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایلخانان|</ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایلخانان]]، </ins>(654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جلایریان]]، </ins>قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: [https://anjom.ir/fa/ انجمن آثار ملی]، ص32.&lt;/ref&gt; در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویان|</ins>عهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفویه]]،</ins>(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد]، ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصر الدین شاه قاجار|</ins>دوره ناصرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای ملی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد]، ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== سازمان آرشیوی در ایران ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== سازمان آرشیوی در ایران ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اداره کل آرشیو وزارت امور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خارجه؛</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اداره کل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://mfa.gov.ir/portal/newsarchive </ins>آرشیو وزارت امور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خارجه]؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* خبرگزاری جمهوری اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران؛</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خبرگزاری جمهوری اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران]]؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مرکز آرشیو و اسناد صدا و سیمای جمهوری اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران؛</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.iribnews.ir/fa/archive </ins>مرکز آرشیو و اسناد صدا و سیمای جمهوری اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران]؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سازمان اسناد ملی ایران؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سازمان اسناد ملی ایران؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مؤسسه پژوهش و مطالعات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی؛</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://iscs.ac.ir/ </ins>مؤسسه پژوهش و مطالعات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی]؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* آرشیو سازمان میراث فرهنگی کشور.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* آرشیو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://tehran.mcth.ir/ </ins>سازمان میراث فرهنگی کشور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میترا صمیعی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میترا صمیعی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=3114&oldid=prev 2025-04-13T18:59:35Z

<p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الف. </del>اداره کل آرشیو وزارت امور خارجه؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اداره کل آرشیو وزارت امور خارجه؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ب. </del>خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج. </del>مرکز آرشیو و اسناد صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مرکز آرشیو و اسناد صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">د. </del>سازمان اسناد ملی ایران؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سازمان اسناد ملی ایران؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هـ. </del>مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و. </del>آرشیو سازمان میراث فرهنگی کشور.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* آرشیو سازمان میراث فرهنگی کشور.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میترا صمیعی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میترا صمیعی</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2900:rev-3114:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=2900&oldid=prev 2025-04-06T16:57:16Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه نوشته‌ها و اسناد حاصل فعالیت‌های روزمره و مستمر دیوان‌های سابق و سازمان‌ها و ادارات کنونی. آرشیو معمولاً شامل نوشته‌ها و اسنادی نظیر شرح وظایف، دستورات، خط مشی‌ها، تشکیلات، فعالیت‌های اجرایی، و نیز مسائل حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی، و هر نوع اوراق مهم دیگر نظیر قباله‌های فروش، رقبات، و پیش‌نویس مکاتبات می‌شود که به سبب ارزش دائمی‌شان در محلی به همین نام نگهداری می‌شوند&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: [https://anjom.ir/fa/ انجمن آثار ملی]، ص 13.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه نوشته‌ها و اسناد حاصل فعالیت‌های روزمره و مستمر دیوان‌های سابق و سازمان‌ها و ادارات کنونی. آرشیو معمولاً شامل نوشته‌ها و اسنادی نظیر شرح وظایف، دستورات، خط مشی‌ها، تشکیلات، فعالیت‌های اجرایی، و نیز مسائل حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی، و هر نوع اوراق مهم دیگر نظیر قباله‌های فروش، رقبات، و پیش‌نویس مکاتبات می‌شود که به سبب ارزش دائمی‌شان در محلی به همین نام نگهداری می‌شوند&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: [https://anjom.ir/fa/ انجمن آثار ملی]، ص 13.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>== تاریخچه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa دانشگاه فردوسی مشهد]، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=581073&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی]&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: [https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی(سمت)]، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa دانشگاه فردوسی مشهد]، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=581073&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی]&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: [https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی(سمت)]، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد]، ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد]، ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>سازمان آرشیوی در ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= </ins>سازمان آرشیوی در ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>الف.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>اداره کل آرشیو وزارت امور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خارجه</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>الف. اداره کل آرشیو وزارت امور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خارجه؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>ب. خبرگزاری جمهوری اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>ب.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>خبرگزاری جمهوری اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>ج. مرکز آرشیو و اسناد صدا و سیمای جمهوری اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>د. سازمان اسناد ملی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>ج.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>مرکز آرشیو و اسناد صدا و سیمای جمهوری اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>هـ. مؤسسه پژوهش و مطالعات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>و. آرشیو سازمان میراث فرهنگی کشور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>د.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>سازمان اسناد ملی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>هـ.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>مؤسسه پژوهش و مطالعات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>و.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>آرشیو سازمان میراث فرهنگی کشور  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[ارتباطات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[اطلاعات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اطلاعات]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=2420&oldid=prev 2025-01-04T16:55:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اطلاعات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اطلاعات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;میترا صمیعی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میترا صمیعی</div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=7&oldid=prev 2024-04-28T14:33:03Z

<p><span class="autocomment">سازمان آرشیوی در ایران</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه نوشته‌ها و اسناد حاصل فعالیت‌های روزمره و مستمر دیوان‌های سابق و سازمان‌ها و ادارات کنونی. آرشیو معمولاً شامل نوشته‌ها و اسنادی نظیر شرح وظایف، دستورات، خط مشی‌ها، تشکیلات، فعالیت‌های اجرایی، و نیز مسائل حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی، و هر نوع اوراق مهم دیگر نظیر قباله‌های فروش، رقبات، و پیش‌نویس مکاتبات می‌شود که به سبب ارزش دائمی‌شان در محلی به همین نام نگهداری می‌شوند&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی، </del>ص 13.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه نوشته‌ها و اسناد حاصل فعالیت‌های روزمره و مستمر دیوان‌های سابق و سازمان‌ها و ادارات کنونی. آرشیو معمولاً شامل نوشته‌ها و اسنادی نظیر شرح وظایف، دستورات، خط مشی‌ها، تشکیلات، فعالیت‌های اجرایی، و نیز مسائل حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی، و هر نوع اوراق مهم دیگر نظیر قباله‌های فروش، رقبات، و پیش‌نویس مکاتبات می‌شود که به سبب ارزش دائمی‌شان در محلی به همین نام نگهداری می‌شوند&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://anjom.ir/fa/ </ins>انجمن آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی]، </ins>ص 13.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد، </del>ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان'''‌'''شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=":0"&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).'''''.''''' [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=581073&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی]'''''.''''' تهران: [https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی(سمت)]، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author </ins>مقدمه‌ای بر آرشیو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>. مشهد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa </ins>دانشگاه فردوسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد]، </ins>ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان'''‌'''شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=":0"&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).'''''.''''' [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=581073&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی]'''''.''''' تهران: [https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی(سمت)]، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد، </del>ص34-35.&lt;/ref&gt; در دوره ایلخانان، (654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره جلایریان، قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی، </del>ص32.&lt;/ref&gt; در عهد صفویه،(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author </ins>مقدمه‌ای بر آرشیو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>. مشهد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa </ins>دانشگاه فردوسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد]، </ins>ص34-35.&lt;/ref&gt; در دوره ایلخانان، (654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره جلایریان، قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://anjom.ir/fa/ </ins>انجمن آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی]، </ins>ص32.&lt;/ref&gt; در عهد صفویه،(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد]، ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). [https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author مقدمه‌ای بر آرشیو]. مشهد: [https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد]، ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=6&oldid=prev 2024-04-28T13:07:12Z

<p><span class="autocomment">کتابشناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان'''‌'''شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=":0"&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).'''''.''''' مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی'''''.''''' تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمت، </del>ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان'''‌'''شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=":0"&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).'''''.''''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=581073&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author </ins>مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>'''''.''''' تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی(سمت)]، </ins>ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص34-35.&lt;/ref&gt; در دوره ایلخانان، (654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره جلایریان، قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص32.&lt;/ref&gt; در عهد صفویه،(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص34-35.&lt;/ref&gt; در دوره ایلخانان، (654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره جلایریان، قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص32.&lt;/ref&gt; در عهد صفویه،(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  </div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=5&oldid=prev 2024-04-28T12:59:14Z

<p><span class="autocomment">کتابشناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص34-35.&lt;/ref&gt; در دوره ایلخانان، (654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره جلایریان، قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص32.&lt;/ref&gt; در عهد صفویه،(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص34-35.&lt;/ref&gt; در دوره ایلخانان، (654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره جلایریان، قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص32.&lt;/ref&gt; در عهد صفویه،(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد، </del>ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&amp;id=523456&amp;pageStatus=0&amp;sortKeyValue1=sortkey_title&amp;sortKeyValue2=sortkey_author </ins>مقدمه‌ای بر آرشیو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>. مشهد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://press.um.ac.ir/index.php?lang=fa انتشارات </ins>دانشگاه فردوسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهد]، </ins>ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;سازمان آرشیوی در ایران&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;سازمان آرشیوی در ایران&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=4&oldid=prev 2024-04-28T12:54:06Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه نوشته‌ها و اسناد حاصل فعالیت‌های روزمره و مستمر دیوان‌های سابق و سازمان‌ها و ادارات کنونی. آرشیو معمولاً شامل نوشته‌ها و اسنادی نظیر شرح وظایف، دستورات، خط مشی‌ها، تشکیلات، فعالیت‌های اجرایی، و نیز مسائل حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی، و هر نوع اوراق مهم دیگر نظیر قباله‌های فروش، رقبات، و پیش‌نویس مکاتبات می‌شود که به سبب ارزش دائمی‌شان در محلی به همین نام نگهداری می‌شوند&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص 13.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه نوشته‌ها و اسناد حاصل فعالیت‌های روزمره و مستمر دیوان‌های سابق و سازمان‌ها و ادارات کنونی. آرشیو معمولاً شامل نوشته‌ها و اسنادی نظیر شرح وظایف، دستورات، خط مشی‌ها، تشکیلات، فعالیت‌های اجرایی، و نیز مسائل حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی، و هر نوع اوراق مهم دیگر نظیر قباله‌های فروش، رقبات، و پیش‌نویس مکاتبات می‌شود که به سبب ارزش دائمی‌شان در محلی به همین نام نگهداری می‌شوند&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص 13.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>== تاریخچه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: سمت، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: سمت، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص36.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>== '''سازمان آرشیوی در ایران''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''سازمان آرشیوی در ایران''' ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اطلاعات]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کتابشناسی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;میترا صمیعی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;میترا صمیعی</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88&diff=3&oldid=prev 2024-04-28T12:52:38Z

<p><span class="autocomment">تاریخچه</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''آرشیو،''' </del>مجموعه نوشته‌ها و اسناد حاصل فعالیت‌های روزمره و مستمر دیوان‌های سابق و سازمان‌ها و ادارات کنونی. آرشیو معمولاً شامل نوشته‌ها و اسنادی نظیر شرح وظایف، دستورات، خط مشی‌ها، تشکیلات، فعالیت‌های اجرایی، و نیز مسائل حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی، و هر نوع اوراق مهم دیگر نظیر قباله‌های فروش، رقبات، و پیش‌نویس مکاتبات می‌شود که به سبب ارزش دائمی‌شان در محلی به همین نام نگهداری می‌شوند&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 13.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه نوشته‌ها و اسناد حاصل فعالیت‌های روزمره و مستمر دیوان‌های سابق و سازمان‌ها و ادارات کنونی. آرشیو معمولاً شامل نوشته‌ها و اسنادی نظیر شرح وظایف، دستورات، خط مشی‌ها، تشکیلات، فعالیت‌های اجرایی، و نیز مسائل حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، نظامی، و هر نوع اوراق مهم دیگر نظیر قباله‌های فروش، رقبات، و پیش‌نویس مکاتبات می‌شود که به سبب ارزش دائمی‌شان در محلی به همین نام نگهداری می‌شوند&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 13.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تاریخچه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تاریخچه ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان'''‌'''شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).'''''.''''' مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی'''''.''''' تهران: سمت، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; در دوره ایلخانان، (654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره جلایریان، قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; در عهد صفویه،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگهداری اسناد و مدارک در ایران از دیرباز معمول بوده است. اسناد پادشاهی و دولتی هخامنشیان (559- 330ق‌م) در کتابخانه بابل و خزانه قصر احمتا (همدان فعلی) واقع در ایالت ماد و احتمالاً در جاهای دیگر نیز نگهداری می‌شده است و کشف دو مخزن اسناد اداری و مالی در تخت جمشید که یکی حاوی حدود سی هزار و دیگری شامل 750 لوح گلی به خط میخی بوده، این نظر را تأیید می‌کند&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص33-34.&lt;/ref&gt; در دوره اشکانیان (حدود 250ق‌م-  حـ 226م) احکام مرکزی برای ولایات ارسال می‌شد و ولایات هم گزارش‌های کتبی به مرکز ارسال می‌داشتند که به گمان قوی این گزارش‌های مکتوب در جایی به  صور ت متمرکز نگهداری می‌شده است. آرشیو سلطنتی اشکانی با دو هزار و پانصد سند که در کاوش‌های (1325- 1329ش/ 1946- 1950م) توسط ماسون، (M. E. Masson) باستان'''‌'''شناس روسی، در شهر نسا واقع در 18 کیلومتری شمال غربی عشق‌آباد کشف شد، مؤید این نظر است. کتیبه‌ها و الواح این آرشیو که غالباً درباره حساب‌ها و اسناد خرید و احکام معاملات و اسناد کارپردازی شاهان اشکانی است، با هزوارش مخصوص پارتی نوشته شده است&lt;ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</ins>&gt;فدایی‌عراقی، غلامرضا(1377).'''''.''''' مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی'''''.''''' تهران: سمت، ص 62-63.&lt;/ref&gt;. ساسانیان (226- 651م) نیز اسناد و مدارک سیاسی و اقتصادی و اداری خود را نگهداری می‌کرده‌اند، چنان‌که آرشیو اسناد سغدی کوه‌ مغ که شامل نامه‌های سیاسی، گزارش‌ها، اسناد  قضایی، صورت حساب‌های مالیاتی، و نامه‌های اداری است در شهر پنج کند در سغدیان کشف گردیده متعلق به پادشاهی ساسانیان است&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص 30.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;sup&gt;7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از رواج اسلام در ایران، به راهنمایی وزیران و دبیران ایرانی اسناد و مدارک در محلی با عنوان «خزانه» نگهداری می‌‌شد. غزنویان (351- 587ق/ 962- 1191م) اسناد و مدارک خویش را در سفرها با خود حمل می‌کردند. این نکته درباره سلجوقیان و خوارزمشاهیان و سلسله‌های فارسی‌نژاد فارس و عراق و گرگان نیز صادق بوده است&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص34-35.&lt;/ref&gt; در دوره ایلخانان، (654- 750ق/ 1256- 1349م) مراکز متعددی برای نگهداری مدارک و اسناد وجود داشته است و سوادی از هر فرمان برداشته و در دفتری مخصوص می‌نوشتند و دفاتر را در خزانه نگهداری می‌کردند و در دوره جلایریان، قسمت دفاتر و اسناد خود یکی از تشکیلات مهم دیوان بزرگ بود که به سرپرستی یک دفتردار و چندین منشی و کاتب اداره می‌‌شد&lt;ref&gt;قائم‌مقامی، جهانگیر(1350). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی'''''.''''' تهران: انجمن آثار ملی، ص32.&lt;/ref&gt; در عهد صفویه،</ins>(905- 1135ق/ 1500- 1723) رونوشت تمام ارقام مربوط به امور مالی و احکام و نشانه‌ها و نامه‌ها و اسناد در دفاتر مخصوصی ثبت می‌‌شد. محل نگهداری این دفترها که اسناد دفترخانه دیوان اعلا نام داشت ظاهراً عمارت چهلستون بود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سازمان آرشیوی در ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>''' مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوره ناصرالدین شاه (حک1264- 1313ق/ 1848- 1895م) با توسعه نظام اداری کشور و اعزام سفیرانی به کشورهای دیگر، وظایف وزارت امور خارجه گسترش یافت و آرشیو مالی و اداری تفکیک گردید. در 1317ق/ 1899م وزارت امور خارجه، به تقلید از روش بایگانی کشورهای اروپایی، بایگانی خود را سامان بخشید. اما سفارتخانه‌های ایران در کشورهای اروپایی بایگانی مشخصی نداشتند و به همین سبب هرگاه سفیری تعویض می‌‌شد یا مأموریتش در سفارتخانه‌ای به پایان می‌رسید، اسناد دوران خود را همراه می‌برد و ضرورت داشت که وزارت امور خارجه اسناد مورد نیاز سفیر بعدی را تهیه و ارسال کند. پس از برقراری حکومت مشروطه، امور کشور میان چندین وزارتخانه تقسیم شد و هر وزارتخانه اسناد و مدارک خود را نگه می‌داشت. در 1348ش دولت قانونی برای تشکیل آرشیو ملی و مرکز اسناد به تصویب مجلس شورای ملی و سنا رساند تا کلیه اسناد و مدارک اداری و اقتصادی و فرهنگی کشور در یک جا تمرکز یابد و از پراکنده شدن و از بین رفتن آن‌ها جلوگیری شود&lt;ref&gt;دیانی، محمدحسین(1377). مقدمه‌ای بر آرشیو. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، ص36.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>'''سازمان آرشیوی در ایران''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور عبارت‌اند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;الف.&#039;&#039;&#039; اداره کل آرشیو وزارت امور خارجه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;الف.&#039;&#039;&#039; اداره کل آرشیو وزارت امور خارجه</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;و.&#039;&#039;&#039; آرشیو سازمان میراث فرهنگی کشور  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;و.&#039;&#039;&#039; آرشیو سازمان میراث فرهنگی کشور  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># قائم‌مقامی، جهانگیر. '''''مقدمه‌ای بر شناخت اسناد تاریخی.''''' تهران: انجمن آثار ملی، 1350، ص 13.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># دیانی، محمدحسین. '''''مقدمه‌ای بر آرشیو'''''. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، 1377، ص33-34.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># فدایی‌عراقی، غلامرضا'''''. مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی.''''' تهران: سمت، 1377، ص 62-63.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># قائم‌مقامی. همان. ص30.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># دیانی. همان. ص34-35.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># قائم‌مقامی. همان. ص32.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># فدایی‌عراقی. همان. ص 63.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># دیانی. همان. ص 36.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1]. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میترا صمیعی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins>میترا صمیعی</div></td></tr> </table>

Samei