https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8%DB%8C 2026-06-16T03:03:37Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8%DB%8C&diff=7332&oldid=prev 2025-05-08T22:12:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:5615873.jpg|بندانگشتی|آسیای آبی برگرفته از وبسایت خبر انلاین قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.khabaronline.ir/news/1562799/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B4%D8%AF]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:5615873.jpg|بندانگشتی|آسیای آبی برگرفته از وبسایت خبر انلاین قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.khabaronline.ir/news/1562799/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B4%D8%AF]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آ[[آسیای آبی|سیای آبی]]'''، یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب، اسیایی </del>که با نیروی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>گردد و در برخی شهرها و روستاهای ایران ان را به لفظ عربی طاحون و طاحونه نیز نامند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آ[[آسیای آبی|سیای آبی]]'''، یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب، آسیایی </ins>که با نیروی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>گردد و در برخی شهرها و روستاهای ایران ان را به لفظ عربی طاحون و طاحونه نیز نامند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رکن اصلی آسیاب یک چرخ چوبی است که به صورت افقی یا عمودی در گذر آب قرار دارد و مستقیماً یا با واسطه به سنگ زبرین آسیا وصل است. چرخاب افقی در زیر سنگ‌های آسیا و چرخاب قائم یا عمودی  در کنار سنگ‌های آسیا کار گذاشته می‌شوند. چرخاب افقی با میله‌ای که از میان سنگ زیرین می‌گذرد به گلوی سنگِ گَردانِ آسیا وصل است. چرخاب عمودی با یک چرخ دنده چوبی به محور عمودی زیر سنگ‌ها می‌پیوندد و با واسطه به سنگِ گَردان متصل می‌شود&lt;ref&gt;'''''یادداشت‌های  مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رکن اصلی آسیاب یک چرخ چوبی است که به صورت افقی یا عمودی در گذر آب قرار دارد و مستقیماً یا با واسطه به سنگ زبرین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>وصل است. چرخاب افقی در زیر سنگ‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و چرخاب قائم یا عمودی  در کنار سنگ‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>کار گذاشته می‌شوند. چرخاب افقی با میله‌ای که از میان سنگ زیرین می‌گذرد به گلوی سنگِ گَردانِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>وصل است. چرخاب عمودی با یک چرخ دنده چوبی به محور عمودی زیر سنگ‌ها می‌پیوندد و با واسطه به سنگِ گَردان متصل می‌شود&lt;ref&gt;'''''یادداشت‌های  مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از قدیم سه نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </del>آبگرد و تنوره‌ای، ناوی و چرخی در ایران کار می‌کرده‌اند:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از قدیم سه نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی </ins>آبگرد و تنوره‌ای، ناوی و چرخی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>کار می‌کرده‌اند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آسیای تنوره‌ای که چرخاب آن با فشار نیروی ابِ انباشته شده در چال یا تنوره آسیاب می‌چرخد&lt;ref&gt;'''''یادداشت‌های  مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;. آسیاب‌های تنوره‌ای بیشتر در جاهای کم آب ساخته می‌شده‌اند، مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>بیده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>دوسنگه در دهات یزد که با آب قنات،&lt;ref&gt;پاپلی‌یزدی، محمدحسین. «اسیاب‌هایی که با اب قنات کار می‌کنند»، '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی'''''. س 18، ش 1، مشهد: 1364، ص 12 و 15.&lt;/ref&gt; و آسیاب‌های فین کاشان که با آب چشمه کار می‌کردند&lt;ref&gt;ضرابی، عبدالرحیم. '''''تاریخ کاشان'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: امیرکبیر، 1341، ص 73.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آسیای تنوره‌ای که چرخاب آن با فشار نیروی ابِ انباشته شده در چال یا تنوره آسیاب می‌چرخد&lt;ref&gt;'''''یادداشت‌های  مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;. آسیاب‌های تنوره‌ای بیشتر در جاهای کم آب ساخته می‌شده‌اند، مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>بیده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>دوسنگه در دهات یزد که با آب قنات،&lt;ref&gt;پاپلی‌یزدی، محمدحسین. «اسیاب‌هایی که با اب قنات کار می‌کنند»، '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی'''''. س 18، ش 1، مشهد: 1364، ص 12 و 15.&lt;/ref&gt; و آسیاب‌های فین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کاشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که با آب چشمه کار می‌کردند&lt;ref&gt;ضرابی، عبدالرحیم. '''''تاریخ کاشان'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: امیرکبیر، 1341، ص 73.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آسیاب ناوی که چرخاب آن با فشار نیروی آب جاری در یک ناو یا ناودان که با شیب تند کار گذاشته‌اند، می‌چرخد. آسیاب ناوی معمولاً در مناطق کوهستانی ایران به کار گرفته می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آسیاب ناوی که چرخاب آن با فشار نیروی آب جاری در یک ناو یا ناودان که با شیب تند کار گذاشته‌اند، می‌چرخد. آسیاب ناوی معمولاً در مناطق کوهستانی ایران به کار گرفته می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آسیاب چرخی، که چرخاب آن به طور قائم کار گذاشته شده و با فشار نیروی آب جاری از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابراهی </del>با شیب بسیار تند در مسیر رودخانه یا نهر می‌چرخد. آسیای چرخی در ایران کاربرد بسیار داشت. مقدسی (سده 4ق/ 11م) در اهواز و در محلی به نام کارشنان چنین آسیاب‌هایی را دیده بوده است&lt;ref&gt;مقدسی، محمدبن احمد. '''''احسن التقاسیم'''''. ترجمه علینقی منزوی، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361، 2/615.&lt;/ref&gt;.  آسیاب‌های قدیم دزفول در رودخانه دز و آسیاب‌های نهر شاهجرد اهواز نمونه‌هایی از آسیای چرخی بوده‌اند. کاربرد آسیای آبی در ایران به دوره و زمانی باز می‌گردد که اقوام ایرانی در کنار چشمه‌ها و رودخانه‌ها سکونت گزیده و به زراعت مشغول بوده‌اند. بنابر یک افسانه ایرانی نخستین بار همای چهرازاد، دختر بهمن، پادشاه کیانی، حدود سه هزار سال پیش رسم «آبْ آسیا» را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>که پیش از آن دست آسیا رسم بود، رواج داد&lt;ref&gt;گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک. '''''زین‌الاخبار'''''. به کوشش عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص 15.&lt;/ref&gt;.  قدیم‌ترین اشاره تاریخی به آب آسیا در ایران، اشاره استرابون، جغرافیدان یونانی، به آسیابی است که داروسازان دوره اشکانی در سال 65 پ م ساخته بودند. این آسیاب کوچک میله‌ای قائم و تعدادی تیغه یا پرّه ملاقه شکل داشته است&lt;ref&gt;Wulf, Hans E. '''''The Traditional Crafts of Persia'''''. U.S.A: The Massachusetts Institute of Technology, 1966, P. 280.&lt;/ref&gt;.  آسیای آبی در دوره ساسانی در شهرها و روستاهایی که آب کافی داشتند، رایج بوده است. امروزه نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثار </del>ویرانه آسیاب‌هایی از این دوره بازمانده است، مانند دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌خانه </del>سنگی معروف به «اَسییُ گُوْری» [Asīyo gowrī  ](اسیای گبری)، در پیرامون شهر خرم‌آباد لرستان و آسیا سنگی وِرازْرَ [Veraz ra](گُراز راه) در اَلِشْتَر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لرستان،</del>&lt;ref&gt;ایزدپناه، حمید. '''''اثار باستانی و تاریخی لرستان'''''. تهران: انجمن اثار ملی، 1355، 1/ 104 و 108، 3/ 283-284.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌های </del>اطراف سد گَرگَر، یا بند ترازو در شوشتر، آسیاب‌های سَرْبَند رودخانه دز در دزفول، و خرابه‌های سه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>سنگی در پای پل سیاه اهواز&lt;ref&gt;'''''پژوهش‌های میدانی مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;. جغرافیدانان و تاریخ‌نگاران اسلامی نیز به تداول آسیاب‌های آبی در سده‌های آغازین اسلامی اشاره کرده‌اند. نویسنده ''تاریخ قم'' (سده 4 ق) به 51 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>با نام آنها در مسیر رود و نهرهای قم اشاره می‌کند&lt;ref&gt;قمی، حسن بن محمد. '''''تاریخ قم'''''. ترجمه حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی، به کوشش جلال‌الدین تهرانی، تهران: مطبعه مجلس، 1313، ص 53-56.&lt;/ref&gt;.  بنابر نوشته حمدالله مستوفی (سده 8ق/ 14م) ، نیشابوریان 40 آسیاب در مسیر آب رودخانه شهر ساخته بودند&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش گای لسترنج، لیدن: 1915 م، ص 148.&lt;/ref&gt;. مقدسی در وصف شگفتی‌های دیدنی فارس از بندِ امیر، (احتمالاً از 365ق/ 975م)، رودخانه کُر و 10 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>پای آن یاد می‌کند&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدسی</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">661</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص: بلوکباشی، علی</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«اسیا»، </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف بزرگ اسلامی</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1367، 1/373-374</del>.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آسیاب چرخی، که چرخاب آن به طور قائم کار گذاشته شده و با فشار نیروی آب جاری از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبراهی </ins>با شیب بسیار تند در مسیر رودخانه یا نهر می‌چرخد. آسیای چرخی در ایران کاربرد بسیار داشت. مقدسی (سده 4ق/ 11م) در اهواز و در محلی به نام کارشنان چنین آسیاب‌هایی را دیده بوده است&lt;ref&gt;مقدسی، محمدبن احمد. '''''احسن التقاسیم'''''. ترجمه علینقی منزوی، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361، 2/615.&lt;/ref&gt;.   </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آسیاب‌های قدیم دزفول در رودخانه دز و آسیاب‌های نهر شاهجرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اهواز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نمونه‌هایی از آسیای چرخی بوده‌اند. کاربرد آسیای آبی در ایران به دوره و زمانی باز می‌گردد که اقوام ایرانی در کنار چشمه‌ها و رودخانه‌ها سکونت گزیده و به زراعت مشغول بوده‌اند. بنابر یک افسانه ایرانی نخستین بار همای چهرازاد، دختر بهمن، پادشاه کیانی، حدود سه هزار سال پیش رسم «آبْ آسیا» را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور ایران|ایران]]، </ins>که پیش از آن دست آسیا رسم بود، رواج داد&lt;ref&gt;گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک. '''''زین‌الاخبار'''''. به کوشش عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص 15.&lt;/ref&gt;.  قدیم‌ترین اشاره تاریخی به آب آسیا در ایران، اشاره استرابون، جغرافیدان یونانی، به آسیابی است که داروسازان دوره اشکانی در سال 65 پ م ساخته بودند. این آسیاب کوچک میله‌ای قائم و تعدادی تیغه یا پرّه ملاقه شکل داشته است&lt;ref&gt;Wulf, Hans E. '''''The Traditional Crafts of Persia'''''. U.S.A: The Massachusetts Institute of Technology, 1966, P. 280.&lt;/ref&gt;.  آسیای آبی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساسانیان|</ins>دوره ساسانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در شهرها و روستاهایی که آب کافی داشتند، رایج بوده است. امروزه نیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار </ins>ویرانه آسیاب‌هایی از این دوره بازمانده است، مانند دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌خانه </ins>سنگی معروف به «اَسییُ گُوْری» [Asīyo gowrī  ](اسیای گبری)، در پیرامون شهر خرم‌آباد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>لرستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|لرستان]] </ins>و آسیا سنگی وِرازْرَ [Veraz ra](گُراز راه) در اَلِشْتَر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان لرستان|لرستان]]،</ins>&lt;ref&gt;ایزدپناه، حمید. '''''اثار باستانی و تاریخی لرستان'''''. تهران: انجمن اثار ملی، 1355، 1/ 104 و 108، 3/ 283-284.&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌های </ins>اطراف سد گَرگَر، یا بند ترازو در شوشتر، آسیاب‌های سَرْبَند رودخانه دز در دزفول، و خرابه‌های سه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>سنگی در پای پل سیاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اهواز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;ref&gt;'''''پژوهش‌های میدانی مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;. جغرافیدانان و تاریخ‌نگاران اسلامی نیز به تداول آسیاب‌های آبی در سده‌های آغازین اسلامی اشاره کرده‌اند. نویسنده ''تاریخ قم'' (سده 4 ق) به 51 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>با نام آنها در مسیر رود و نهرهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اشاره می‌کند&lt;ref&gt;قمی، حسن بن محمد. '''''تاریخ قم'''''. ترجمه حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی، به کوشش جلال‌الدین تهرانی، تهران: مطبعه مجلس، 1313، ص 53-56.&lt;/ref&gt;.  بنابر نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حمدالله مستوفی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(سده 8ق/ 14م) ، نیشابوریان 40 آسیاب در مسیر آب رودخانه شهر ساخته بودند&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش گای لسترنج، لیدن: 1915 م، ص 148.&lt;/ref&gt;. مقدسی در وصف شگفتی‌های دیدنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|فارس]] </ins>از بندِ امیر، (احتمالاً از 365ق/ 975م)، رودخانه کُر و 10 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>پای آن یاد می‌کند&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص: بلوکباشی، علی</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«آسیا»، </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف بزرگ اسلامی</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1367، 1</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">373-374</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مقدسی، محمدبن احمد</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احسن التقاسیم</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه علینقی منزوی، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361، جلد 2، ص. 661</ins>. &lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آسیا]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آسیابانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آسیای بادی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آسیای دستی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آسیای ستوری]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی، </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مردم شناسی]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8%DB%8C&diff=3854&oldid=prev 2025-04-21T19:52:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:5615873.jpg|بندانگشتی|آسیای آبی برگرفته از وبسایت خبر انلاین قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.khabaronline.ir/news/1562799/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B4%D8%AF]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:5615873.jpg|بندانگشتی|آسیای آبی برگرفته از وبسایت خبر انلاین قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.khabaronline.ir/news/1562799/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B4%D8%AF]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[آسیای آبی|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای ابی</del>]]'''، یا اسیاب، اسیایی که با نیروی اب گردد و در برخی شهرها و روستاهای ایران ان را به لفظ عربی طاحون و طاحونه نیز نامند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آ</ins>[[آسیای آبی|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیای آبی</ins>]]'''، یا اسیاب، اسیایی که با نیروی اب گردد و در برخی شهرها و روستاهای ایران ان را به لفظ عربی طاحون و طاحونه نیز نامند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رکن اصلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>یک چرخ چوبی است که به صورت افقی یا عمودی در گذر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>قرار دارد و مستقیماً یا با واسطه به سنگ زبرین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>وصل است. چرخاب افقی در زیر سنگ‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>و چرخاب قائم یا عمودی  در کنار سنگ‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>کار گذاشته می‌شوند. چرخاب افقی با میله‌ای که از میان سنگ زیرین می‌گذرد به گلوی سنگِ گَردانِ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>وصل است. چرخاب عمودی با یک چرخ دنده چوبی به محور عمودی زیر سنگ‌ها می‌پیوندد و با واسطه به سنگِ گَردان متصل می‌شود&lt;ref&gt;'''''یادداشت‌های  مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رکن اصلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>یک چرخ چوبی است که به صورت افقی یا عمودی در گذر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>قرار دارد و مستقیماً یا با واسطه به سنگ زبرین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>وصل است. چرخاب افقی در زیر سنگ‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>و چرخاب قائم یا عمودی  در کنار سنگ‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>کار گذاشته می‌شوند. چرخاب افقی با میله‌ای که از میان سنگ زیرین می‌گذرد به گلوی سنگِ گَردانِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>وصل است. چرخاب عمودی با یک چرخ دنده چوبی به محور عمودی زیر سنگ‌ها می‌پیوندد و با واسطه به سنگِ گَردان متصل می‌شود&lt;ref&gt;'''''یادداشت‌های  مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از قدیم سه نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای ابگرد </del>و تنوره‌ای، ناوی و چرخی در ایران کار می‌کرده‌اند:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از قدیم سه نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای آبگرد </ins>و تنوره‌ای، ناوی و چرخی در ایران کار می‌کرده‌اند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای </del>تنوره‌ای که چرخاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>با فشار نیروی ابِ انباشته شده در چال یا تنوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>می‌چرخد&lt;ref&gt;'''''یادداشت‌های  مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌های </del>تنوره‌ای بیشتر در جاهای کم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>ساخته می‌شده‌اند، مانند اسیاب بیده و اسیاب دوسنگه در دهات یزد که با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>قنات،&lt;ref&gt;پاپلی‌یزدی، محمدحسین. «اسیاب‌هایی که با اب قنات کار می‌کنند»، '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی'''''. س 18، ش 1، مشهد: 1364، ص 12 و 15.&lt;/ref&gt; و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌های </del>فین کاشان که با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>چشمه کار می‌کردند&lt;ref&gt;ضرابی، عبدالرحیم. '''''تاریخ کاشان'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: امیرکبیر، 1341، ص 73.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </ins>تنوره‌ای که چرخاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>با فشار نیروی ابِ انباشته شده در چال یا تنوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>می‌چرخد&lt;ref&gt;'''''یادداشت‌های  مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌های </ins>تنوره‌ای بیشتر در جاهای کم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>ساخته می‌شده‌اند، مانند اسیاب بیده و اسیاب دوسنگه در دهات یزد که با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>قنات،&lt;ref&gt;پاپلی‌یزدی، محمدحسین. «اسیاب‌هایی که با اب قنات کار می‌کنند»، '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی'''''. س 18، ش 1، مشهد: 1364، ص 12 و 15.&lt;/ref&gt; و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌های </ins>فین کاشان که با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>چشمه کار می‌کردند&lt;ref&gt;ضرابی، عبدالرحیم. '''''تاریخ کاشان'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: امیرکبیر، 1341، ص 73.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>ناوی که چرخاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>با فشار نیروی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>جاری در یک ناو یا ناودان که با شیب تند کار گذاشته‌اند، می‌چرخد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>ناوی معمولاً در مناطق کوهستانی ایران به کار گرفته می‌شوند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>ناوی که چرخاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>با فشار نیروی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>جاری در یک ناو یا ناودان که با شیب تند کار گذاشته‌اند، می‌چرخد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>ناوی معمولاً در مناطق کوهستانی ایران به کار گرفته می‌شوند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>چرخی، که چرخاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>به طور قائم کار گذاشته شده و با فشار نیروی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>جاری از ابراهی با شیب بسیار تند در مسیر رودخانه یا نهر می‌چرخد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای </del>چرخی در ایران کاربرد بسیار داشت. مقدسی (سده 4ق/ 11م) در اهواز و در محلی به نام کارشنان چنین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌هایی </del>را دیده بوده است&lt;ref&gt;مقدسی، محمدبن احمد. '''''احسن التقاسیم'''''. ترجمه علینقی منزوی، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361، 2/615.&lt;/ref&gt;.  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌های </del>قدیم دزفول در رودخانه دز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌های </del>نهر شاهجرد اهواز نمونه‌هایی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای </del>چرخی بوده‌اند. کاربرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای ابی </del>در ایران به دوره و زمانی باز می‌گردد که اقوام ایرانی در کنار چشمه‌ها و رودخانه‌ها سکونت گزیده و به زراعت مشغول بوده‌اند. بنابر یک افسانه ایرانی نخستین بار همای چهرازاد، دختر بهمن، پادشاه کیانی، حدود سه هزار سال پیش رسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ابْ اسیا» </del>را در ایران، که پیش از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>رسم بود، رواج داد&lt;ref&gt;گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک. '''''زین‌الاخبار'''''. به کوشش عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص 15.&lt;/ref&gt;.  قدیم‌ترین اشاره تاریخی به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب اسیا </del>در ایران، اشاره استرابون، جغرافیدان یونانی، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیابی </del>است که داروسازان دوره اشکانی در سال 65 پ م ساخته بودند. این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>کوچک میله‌ای قائم و تعدادی تیغه یا پرّه ملاقه شکل داشته است&lt;ref&gt;Wulf, Hans E. '''''The Traditional Crafts of Persia'''''. U.S.A: The Massachusetts Institute of Technology, 1966, P. 280.&lt;/ref&gt;.  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای ابی </del>در دوره ساسانی در شهرها و روستاهایی که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>کافی داشتند، رایج بوده است. امروزه نیز اثار ویرانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌هایی </del>از این دوره بازمانده است، مانند دو اسیاب‌خانه سنگی معروف به «اَسییُ گُوْری» [Asīyo gowrī  ](اسیای گبری)، در پیرامون شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خرم‌اباد </del>لرستان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>سنگی وِرازْرَ [Veraz ra](گُراز راه) در اَلِشْتَر لرستان،&lt;ref&gt;ایزدپناه، حمید. '''''اثار باستانی و تاریخی لرستان'''''. تهران: انجمن اثار ملی، 1355، 1/ 104 و 108، 3/ 283-284.&lt;/ref&gt; اسیاب‌های اطراف سد گَرگَر، یا بند ترازو در شوشتر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌های </del>سَرْبَند رودخانه دز در دزفول، و خرابه‌های سه اسیاب سنگی در پای پل سیاه اهواز&lt;ref&gt;'''''پژوهش‌های میدانی مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;. جغرافیدانان و تاریخ‌نگاران اسلامی نیز به تداول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب‌های ابی </del>در سده‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغازین </del>اسلامی اشاره کرده‌اند. نویسنده ''تاریخ قم'' (سده 4 ق) به 51 اسیاب با نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </del>در مسیر رود و نهرهای قم اشاره می‌کند&lt;ref&gt;قمی، حسن بن محمد. '''''تاریخ قم'''''. ترجمه حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی، به کوشش جلال‌الدین تهرانی، تهران: مطبعه مجلس، 1313، ص 53-56.&lt;/ref&gt;.  بنابر نوشته حمدالله مستوفی (سده 8ق/ 14م) ، نیشابوریان 40 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاب </del>در مسیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>رودخانه شهر ساخته بودند&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش گای لسترنج، لیدن: 1915 م، ص 148.&lt;/ref&gt;. مقدسی در وصف شگفتی‌های دیدنی فارس از بندِ امیر، (احتمالاً از 365ق/ 975م)، رودخانه کُر و 10 اسیاب پای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>یاد می‌کند&lt;ref&gt;مقدسی. '''''همان'''''. 2/661. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیا»، '''''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی'''''. 1367، 1/373-374.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>چرخی، که چرخاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>به طور قائم کار گذاشته شده و با فشار نیروی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>جاری از ابراهی با شیب بسیار تند در مسیر رودخانه یا نهر می‌چرخد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </ins>چرخی در ایران کاربرد بسیار داشت. مقدسی (سده 4ق/ 11م) در اهواز و در محلی به نام کارشنان چنین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌هایی </ins>را دیده بوده است&lt;ref&gt;مقدسی، محمدبن احمد. '''''احسن التقاسیم'''''. ترجمه علینقی منزوی، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361، 2/615.&lt;/ref&gt;.  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌های </ins>قدیم دزفول در رودخانه دز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌های </ins>نهر شاهجرد اهواز نمونه‌هایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </ins>چرخی بوده‌اند. کاربرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای آبی </ins>در ایران به دوره و زمانی باز می‌گردد که اقوام ایرانی در کنار چشمه‌ها و رودخانه‌ها سکونت گزیده و به زراعت مشغول بوده‌اند. بنابر یک افسانه ایرانی نخستین بار همای چهرازاد، دختر بهمن، پادشاه کیانی، حدود سه هزار سال پیش رسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«آبْ آسیا» </ins>را در ایران، که پیش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>رسم بود، رواج داد&lt;ref&gt;گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک. '''''زین‌الاخبار'''''. به کوشش عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص 15.&lt;/ref&gt;.  قدیم‌ترین اشاره تاریخی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب آسیا </ins>در ایران، اشاره استرابون، جغرافیدان یونانی، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیابی </ins>است که داروسازان دوره اشکانی در سال 65 پ م ساخته بودند. این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>کوچک میله‌ای قائم و تعدادی تیغه یا پرّه ملاقه شکل داشته است&lt;ref&gt;Wulf, Hans E. '''''The Traditional Crafts of Persia'''''. U.S.A: The Massachusetts Institute of Technology, 1966, P. 280.&lt;/ref&gt;.  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای آبی </ins>در دوره ساسانی در شهرها و روستاهایی که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>کافی داشتند، رایج بوده است. امروزه نیز اثار ویرانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌هایی </ins>از این دوره بازمانده است، مانند دو اسیاب‌خانه سنگی معروف به «اَسییُ گُوْری» [Asīyo gowrī  ](اسیای گبری)، در پیرامون شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خرم‌آباد </ins>لرستان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>سنگی وِرازْرَ [Veraz ra](گُراز راه) در اَلِشْتَر لرستان،&lt;ref&gt;ایزدپناه، حمید. '''''اثار باستانی و تاریخی لرستان'''''. تهران: انجمن اثار ملی، 1355، 1/ 104 و 108، 3/ 283-284.&lt;/ref&gt; اسیاب‌های اطراف سد گَرگَر، یا بند ترازو در شوشتر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌های </ins>سَرْبَند رودخانه دز در دزفول، و خرابه‌های سه اسیاب سنگی در پای پل سیاه اهواز&lt;ref&gt;'''''پژوهش‌های میدانی مؤلف'''''.&lt;/ref&gt;. جغرافیدانان و تاریخ‌نگاران اسلامی نیز به تداول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب‌های آبی </ins>در سده‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغازین </ins>اسلامی اشاره کرده‌اند. نویسنده ''تاریخ قم'' (سده 4 ق) به 51 اسیاب با نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </ins>در مسیر رود و نهرهای قم اشاره می‌کند&lt;ref&gt;قمی، حسن بن محمد. '''''تاریخ قم'''''. ترجمه حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی، به کوشش جلال‌الدین تهرانی، تهران: مطبعه مجلس، 1313، ص 53-56.&lt;/ref&gt;.  بنابر نوشته حمدالله مستوفی (سده 8ق/ 14م) ، نیشابوریان 40 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاب </ins>در مسیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>رودخانه شهر ساخته بودند&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش گای لسترنج، لیدن: 1915 م، ص 148.&lt;/ref&gt;. مقدسی در وصف شگفتی‌های دیدنی فارس از بندِ امیر، (احتمالاً از 365ق/ 975م)، رودخانه کُر و 10 اسیاب پای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>یاد می‌کند&lt;ref&gt;مقدسی. '''''همان'''''. 2/661. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیا»، '''''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی'''''. 1367، 1/373-374.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8%DB%8C&diff=3292&oldid=prev 2025-04-16T18:57:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:5615873.jpg|بندانگشتی|آسیای آبی برگرفته از وبسایت خبر انلاین قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.khabaronline.ir/news/1562799/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B4%D8%AF]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[آسیای آبی|اسیای ابی]]&#039;&#039;&#039;، یا اسیاب، اسیایی که با نیروی اب گردد و در برخی شهرها و روستاهای ایران ان را به لفظ عربی طاحون و طاحونه نیز نامند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[آسیای آبی|اسیای ابی]]&#039;&#039;&#039;، یا اسیاب، اسیایی که با نیروی اب گردد و در برخی شهرها و روستاهای ایران ان را به لفظ عربی طاحون و طاحونه نیز نامند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># اسیاب چرخی، که چرخاب ان به طور قائم کار گذاشته شده و با فشار نیروی اب جاری از ابراهی با شیب بسیار تند در مسیر رودخانه یا نهر می‌چرخد. اسیای چرخی در ایران کاربرد بسیار داشت. مقدسی (سده 4ق/ 11م) در اهواز و در محلی به نام کارشنان چنین اسیاب‌هایی را دیده بوده است&lt;ref&gt;مقدسی، محمدبن احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;احسن التقاسیم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه علینقی منزوی، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361، 2/615.&lt;/ref&gt;.  اسیاب‌های قدیم دزفول در رودخانه دز و اسیاب‌های نهر شاهجرد اهواز نمونه‌هایی از اسیای چرخی بوده‌اند. کاربرد اسیای ابی در ایران به دوره و زمانی باز می‌گردد که اقوام ایرانی در کنار چشمه‌ها و رودخانه‌ها سکونت گزیده و به زراعت مشغول بوده‌اند. بنابر یک افسانه ایرانی نخستین بار همای چهرازاد، دختر بهمن، پادشاه کیانی، حدود سه هزار سال پیش رسم «ابْ اسیا» را در ایران، که پیش از ان دست اسیا رسم بود، رواج داد&lt;ref&gt;گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زین‌الاخبار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به کوشش عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص 15.&lt;/ref&gt;.  قدیم‌ترین اشاره تاریخی به اب اسیا در ایران، اشاره استرابون، جغرافیدان یونانی، به اسیابی است که داروسازان دوره اشکانی در سال 65 پ م ساخته بودند. این اسیاب کوچک میله‌ای قائم و تعدادی تیغه یا پرّه ملاقه شکل داشته است&lt;ref&gt;Wulf, Hans E. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Traditional Crafts of Persia&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. U.S.A: The Massachusetts Institute of Technology, 1966, P. 280.&lt;/ref&gt;.  اسیای ابی در دوره ساسانی در شهرها و روستاهایی که اب کافی داشتند، رایج بوده است. امروزه نیز اثار ویرانه اسیاب‌هایی از این دوره بازمانده است، مانند دو اسیاب‌خانه سنگی معروف به «اَسییُ گُوْری» [Asīyo gowrī  ](اسیای گبری)، در پیرامون شهر خرم‌اباد لرستان و اسیا سنگی وِرازْرَ [Veraz ra](گُراز راه) در اَلِشْتَر لرستان،&lt;ref&gt;ایزدپناه، حمید. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اثار باستانی و تاریخی لرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: انجمن اثار ملی، 1355، 1/ 104 و 108، 3/ 283-284.&lt;/ref&gt; اسیاب‌های اطراف سد گَرگَر، یا بند ترازو در شوشتر، اسیاب‌های سَرْبَند رودخانه دز در دزفول، و خرابه‌های سه اسیاب سنگی در پای پل سیاه اهواز&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;پژوهش‌های میدانی مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&lt;/ref&gt;. جغرافیدانان و تاریخ‌نگاران اسلامی نیز به تداول اسیاب‌های ابی در سده‌های اغازین اسلامی اشاره کرده‌اند. نویسنده &#039;&#039;تاریخ قم&#039;&#039; (سده 4 ق) به 51 اسیاب با نام انها در مسیر رود و نهرهای قم اشاره می‌کند&lt;ref&gt;قمی، حسن بن محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ قم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی، به کوشش جلال‌الدین تهرانی، تهران: مطبعه مجلس، 1313، ص 53-56.&lt;/ref&gt;.  بنابر نوشته حمدالله مستوفی (سده 8ق/ 14م) ، نیشابوریان 40 اسیاب در مسیر اب رودخانه شهر ساخته بودند&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نزهه القلوب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به کوشش گای لسترنج، لیدن: 1915 م، ص 148.&lt;/ref&gt;. مقدسی در وصف شگفتی‌های دیدنی فارس از بندِ امیر، (احتمالاً از 365ق/ 975م)، رودخانه کُر و 10 اسیاب پای ان یاد می‌کند&lt;ref&gt;مقدسی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 2/661. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیا»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرهالمعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1367، 1/373-374.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># اسیاب چرخی، که چرخاب ان به طور قائم کار گذاشته شده و با فشار نیروی اب جاری از ابراهی با شیب بسیار تند در مسیر رودخانه یا نهر می‌چرخد. اسیای چرخی در ایران کاربرد بسیار داشت. مقدسی (سده 4ق/ 11م) در اهواز و در محلی به نام کارشنان چنین اسیاب‌هایی را دیده بوده است&lt;ref&gt;مقدسی، محمدبن احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;احسن التقاسیم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه علینقی منزوی، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361، 2/615.&lt;/ref&gt;.  اسیاب‌های قدیم دزفول در رودخانه دز و اسیاب‌های نهر شاهجرد اهواز نمونه‌هایی از اسیای چرخی بوده‌اند. کاربرد اسیای ابی در ایران به دوره و زمانی باز می‌گردد که اقوام ایرانی در کنار چشمه‌ها و رودخانه‌ها سکونت گزیده و به زراعت مشغول بوده‌اند. بنابر یک افسانه ایرانی نخستین بار همای چهرازاد، دختر بهمن، پادشاه کیانی، حدود سه هزار سال پیش رسم «ابْ اسیا» را در ایران، که پیش از ان دست اسیا رسم بود، رواج داد&lt;ref&gt;گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زین‌الاخبار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به کوشش عبدالحی حبیبی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص 15.&lt;/ref&gt;.  قدیم‌ترین اشاره تاریخی به اب اسیا در ایران، اشاره استرابون، جغرافیدان یونانی، به اسیابی است که داروسازان دوره اشکانی در سال 65 پ م ساخته بودند. این اسیاب کوچک میله‌ای قائم و تعدادی تیغه یا پرّه ملاقه شکل داشته است&lt;ref&gt;Wulf, Hans E. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Traditional Crafts of Persia&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. U.S.A: The Massachusetts Institute of Technology, 1966, P. 280.&lt;/ref&gt;.  اسیای ابی در دوره ساسانی در شهرها و روستاهایی که اب کافی داشتند، رایج بوده است. امروزه نیز اثار ویرانه اسیاب‌هایی از این دوره بازمانده است، مانند دو اسیاب‌خانه سنگی معروف به «اَسییُ گُوْری» [Asīyo gowrī  ](اسیای گبری)، در پیرامون شهر خرم‌اباد لرستان و اسیا سنگی وِرازْرَ [Veraz ra](گُراز راه) در اَلِشْتَر لرستان،&lt;ref&gt;ایزدپناه، حمید. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اثار باستانی و تاریخی لرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: انجمن اثار ملی، 1355، 1/ 104 و 108، 3/ 283-284.&lt;/ref&gt; اسیاب‌های اطراف سد گَرگَر، یا بند ترازو در شوشتر، اسیاب‌های سَرْبَند رودخانه دز در دزفول، و خرابه‌های سه اسیاب سنگی در پای پل سیاه اهواز&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;پژوهش‌های میدانی مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&lt;/ref&gt;. جغرافیدانان و تاریخ‌نگاران اسلامی نیز به تداول اسیاب‌های ابی در سده‌های اغازین اسلامی اشاره کرده‌اند. نویسنده &#039;&#039;تاریخ قم&#039;&#039; (سده 4 ق) به 51 اسیاب با نام انها در مسیر رود و نهرهای قم اشاره می‌کند&lt;ref&gt;قمی، حسن بن محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ قم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی، به کوشش جلال‌الدین تهرانی، تهران: مطبعه مجلس، 1313، ص 53-56.&lt;/ref&gt;.  بنابر نوشته حمدالله مستوفی (سده 8ق/ 14م) ، نیشابوریان 40 اسیاب در مسیر اب رودخانه شهر ساخته بودند&lt;ref&gt;مستوفی، حمدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نزهه القلوب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به کوشش گای لسترنج، لیدن: 1915 م، ص 148.&lt;/ref&gt;. مقدسی در وصف شگفتی‌های دیدنی فارس از بندِ امیر، (احتمالاً از 365ق/ 975م)، رودخانه کُر و 10 اسیاب پای ان یاد می‌کند&lt;ref&gt;مقدسی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 2/661. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیا»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرهالمعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1367، 1/373-374.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی، </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8%DB%8C&diff=2747&oldid=prev 2025-03-11T08:03:59Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8%DB%8C&amp;diff=2747&amp;oldid=60">نمایش تغییرات</a>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%A2%D8%A8%DB%8C&diff=60&oldid=prev 2024-08-07T04:30:38Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;آسياي آبي&#039;&#039;&#039;، يا آسياب، آسيايي كه با نيروي آب گردد و در برخي شهرها و روستاهاي ايران آن را به لفظ عربي طاحون و طاحونه نيز نامند. ركن اصلي آسياب يك چرخ چوبي است كه به صورت افقي يا عمودي در گذر آب قرار دارد و مستقيماً يا با واسطه به سنگ زبرين آسيا و...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;آسياي آبي&#039;&#039;&#039;، يا آسياب، آسيايي كه با نيروي آب گردد و در برخي شهرها و روستاهاي ايران آن را به لفظ عربي طاحون و طاحونه نيز نامند.<br /> <br /> ركن اصلي آسياب يك چرخ چوبي است كه به صورت افقي يا عمودي در گذر آب قرار دارد و مستقيماً يا با واسطه به سنگ زبرين آسيا وصل است. چرخاب افقي در زير سنگ‌هاي آسيا و چرخاب قائم یا عمودي  در كنار سنگ‌هاي آسيا كار گذاشته مي‌شوند. چرخاب افقي با ميله‌اي كه از ميان سنگ زيرين مي‌گذرد به گلوي سنگِ گَردانِ آسيا وصل است. چرخاب عمودي با يك چرخ دندة چوبي به محور عمودي زير سنگ‌ها مي‌پيوندد و با واسطه به سنگِ گَردان متصل مي‌شود.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> از قديم سه نوع آسياي آبگرد و تنوره‌اي، ناوي و چرخي در ايران كار مي‌كرده‌اند:<br /> <br /> # آسياي تنوره‌اي كه چرخاب آن با فشار نيروي آبِ انباشته شده در چال يا تنورة آسياب مي‌چرخد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; آسياب‌هاي تنوره‌اي بيشتر در جاهاي كم آب ساخته مي‌شده‌اند، مانند آسياب بيده و آسياب دوسنگه در دهات يزد كه با آب قنات،&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; و آسياب‌هاي فين كاشان كه با آب چشمه كار مي‌كردند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> # آسياب ناوي كه چرخاب آن با فشار نيروي آب جاري در يك ناو يا ناودان که با شیب تند کار گذاشته‌اند، مي‌چرخد. آسياب ناوي معمولاً در مناطق كوهستاني ايران به كار گرفته مي‌شوند.<br /> # آسياب چرخي، كه چرخاب آن به طور قائم كار گذاشته شده و با فشار نيروي آب جاري از آبراهي با شيب بسيار تند در مسير رودخانه يا نهر مي‌چرخد. آسياي چرخي در ايران كاربرد بسيار داشت. مقدسي (سدة 4ق/ 11م) در اهواز و در محلي به نام كارشنان چنين آسياب‌هايي را ديده بوده است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; آسياب‌هاي قديم دزفول در رودخانة دز و آسياب‌هاي نهر شاهجرد اهواز نمونه‌هايي از آسياي چرخي بوده‌اند. كاربرد آسياي آبي در ايران به دوره و زماني باز مي‌گردد كه اقوام ايراني در كنار چشمه‌ها و رودخانه‌ها سكونت گزيده و به زراعت مشغول بوده‌اند. بنابر يك افسانة ايراني نخستين بار هماي چهرآزاد، دختر بهمن، پادشاه كياني، حدود سه هزار سال پيش رسم «آبْ آسيا» را در ايران، كه پيش از آن دست آسيا رسم بود، رواج داد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; قديم‌ترين اشارة تاريخي به آب آسيا در ايران، اشارة استرابون، جغرافيدان يوناني، به آسيابي است كه داروسازان دورة اشكاني در سال 65 پ م ساخته بودند. اين آسياب كوچك ميله‌اي قائم و تعدادي تيغه يا پرّة ملاقه شكل داشته است.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; آسياي آبي در دورة ساساني در شهرها و روستاهايي كه آب كافي داشتند، رايج بوده است. امروزه نيز آثار ويرانة آسياب‌هايي از اين دوره بازمانده است، مانند دو آسياب‌خانة سنگي معروف به «اَسييُ گُوْري» [1](آسياي گبري)، در پيرامون شهر خرم‌آباد لرستان و آسيا سنگي وِرازْرَ [2](گُراز راه) در اَلِشْتَر لرستان،&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; آسياب‌هاي اطراف سد گَرگَر، يا بند ترازو در شوشتر، آسياب‌هاي سَرْبَند رودخانة دز در دزفول، و خرابه‌هاي سه آسياب سنگي در پاي پل سياه اهواز.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; جغرافيدانان و تاريخ‌نگاران اسلامي نيز به تداول آسياب‌هاي آبي در سده‌هاي آغازين اسلامي اشاره كرده‌اند. نويسندة &#039;&#039;تاريخ قم&#039;&#039; (سدة 4 ق) به 51 آسياب با نام آنها در مسير رود و نهرهاي قم اشاره مي‌كند.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; بنابر نوشتة حمدالله مستوفي (سدة 8ق/ 14م) ، نيشابوريان 40 آسياب در مسير آب رودخانة شهر ساخته بودند.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; مقدسي در وصف شگفتي‌هاي ديدني فارس از بندِ امير، (احتمالاً از 365ق/ 975م)، رودخانة كُر و 10 آسياب پاي آن ياد مي‌كند.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> # و 2. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;يادداشت‌هاي  مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.<br /> <br /> # پاپلي‌يزدي، محمدحسين. «آسياب‌هايي كه با آب قنات كار مي‌كنند»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مجلة دانشكدة ادبيات و علوم انساني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س 18، ش 1، مشهد: 1364، ص 12 و 15.<br /> # ضرابي، عبدالرحيم. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ كاشان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش ايرج افشار، تهران: اميركبير، 1341، ص 73.<br /> # مقدسي، محمدبن احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;احسن التقاسيم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة علينقي منزوي، تهران: شركت مؤلفان و مترجمان ايران، 1361، 2/615.<br /> # گرديزي، ابوسعيد عبدالحي بن ضحاك. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زين‌الاخبار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش عبدالحي حبيبي، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1347، ص 15.<br /> # Wulf, Hans E. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Traditional Crafts of Persia&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. U.S.A: The Massachusetts Institute of Technology, 1966, P. 280.<br /> # ايزدپناه، حميد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آثار باستاني و تاريخي لرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: انجمن آثار ملي، 1355، 1/ 104 و 108، 3/ 283-284.<br /> # &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;پژوهش‌هاي ميداني مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.<br /> # قمي، حسن بن محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ قم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة حسن بن علي بن حسن عبدالملك قمي، به كوشش جلال‌الدين تهراني، تهران: مطبعة مجلس، 1313، ص 53-56.<br /> # مستوفي، حمدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نزهة القلوب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش گاي لسترنج، ليدن: 1915 م، ص 148.<br /> # مقدسي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 2/661. تلخيص: بلوكباشي، علي. «آسيا»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف بزرگ اسلامي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1367، 1/373-374.<br /> <br /> [1]. Asīyo gowrī  <br /> <br /> [2]. Veraz ra<br /> <br /> علی بلوکباشی</div>

Samei