https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C 2026-06-16T04:07:34Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=7339&oldid=prev 2025-05-08T22:27:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آ[[آسیای ستوری|سیای ستوری]]'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیایی </del>که با نیروی حیوان می‌چرخد. این نوع [[آسیا]] در [[ایران]] معمولاً به خَراس، یعنی بزرگ آس معروف است&lt;ref&gt;'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.&lt;/ref&gt;. [[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی ستوری را معمولاً با اسب، شتر، [[گاو]] و گاهی با خر و استر می‌گردانند. حرکت دایره‌وار حیوان، سنگ رویی را به دور محوری قائم، که از میان سنگ ثابت زیرین آسیا بیرون آمده است، می‌گرداند&lt;ref name=":0"&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آ[[آسیای ستوری|سیای ستوری]]'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;یی </ins>که با نیروی حیوان می‌چرخد. این نوع [[آسیا]] در [[ایران]] معمولاً به خَراس، یعنی بزرگ آس معروف است&lt;ref&gt;'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.&lt;/ref&gt;. [[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی ستوری را معمولاً با اسب، شتر، [[گاو]] و گاهی با خر و استر می‌گردانند. حرکت دایره‌وار حیوان، سنگ رویی را به دور محوری قائم، که از میان سنگ ثابت زیرین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بیرون آمده است، می‌گرداند&lt;ref name=":0"&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در [[کشور ایران|ایران]]، بیشتر در جاهای خشک و کم آب و در عصّارخانه‌ها به کار می‌رفته است. مثلاً سرخس که شهری خشک و کم آب بوده، آسیای آبی نداشته است و مردم برای آرد کردن غلات از خراس استفاده می‌کرده‌اند&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در [[کشور ایران|ایران]]، بیشتر در جاهای خشک و کم آب و در عصّارخانه‌ها به کار می‌رفته است. مثلاً سرخس که شهری خشک و کم آب بوده، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیای آبی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نداشته است و مردم برای آرد کردن غلات از خراس استفاده می‌کرده‌اند&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در برخی نقاط ایران آسیاهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابی </del>را به گونه‌ای می‌ساختند که به هنگام خشکسالی یا تنگابی بتوانند آنها را با نیروی چارپا نیز بگردانند. مثلاً به هنگامی که آب زاینده‌رود در تابستان در [[اصفهان]] کم یا خشک می‌شد، آسیابان‌ها از ستور برای چرخاندن سنگ‌های [[آسیا]] استفاده می‌کردند&lt;ref&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;. اصفهانی‌ها [[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;های ستوری یا طاحونه را، که بیشتر با گاو می‌گرداندند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </del>گاوی می‌نامیدند&lt;ref&gt;اصفهانی، محمدمهدی. '''''نصف جهان فی تعریف الاصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: امیرکبیر، 1340، ص 54.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در برخی نقاط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور ایران|</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[آسیای آبی|</ins>آسیاهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبی]] </ins>را به گونه‌ای می‌ساختند که به هنگام خشکسالی یا تنگابی بتوانند آنها را با نیروی چارپا نیز بگردانند. مثلاً به هنگامی که آب زاینده‌رود در تابستان در [[اصفهان]] کم یا خشک می‌شد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آسیابانی|</ins>آسیابان‌ها<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از ستور برای چرخاندن سنگ‌های [[آسیا]] استفاده می‌کردند&lt;ref&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;. اصفهانی‌ها [[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;های ستوری یا طاحونه را، که بیشتر با گاو می‌گرداندند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی </ins>گاوی می‌نامیدند&lt;ref&gt;اصفهانی، محمدمهدی. '''''نصف جهان فی تعریف الاصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: امیرکبیر، 1340، ص 54.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در [[ایران]] آسیای ستوری پیشینه‌ای دراز دارد. از زمان و محل اولیه کاربرد خراس اگاهی دقیقی نداریم. برخی روایات تاریخی کاربرد [[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی اسبگرد را نخستین بار در [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%86%DB%8C%D9%86 چین] دانسته‌اند. در دوران باستان زمانی که رومیان از بردگان برای چرخاندن سنگ‌های بزرگ [[آسیا]] بهره می‌بردند، ایرانیان چارپایان و نیروی آب و باد را برای گرداندن سنگ‌های [[آسیا]] به کار می‌بردند&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;یادداشت مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;تلخیص: بلوکباشی، علی. «آسیای ستوری»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره المعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مرکز دایره المعارف، 1367، ج 1 / 376-377.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در [[ایران]] آسیای ستوری پیشینه‌ای دراز دارد. از زمان و محل اولیه کاربرد خراس اگاهی دقیقی نداریم. برخی روایات تاریخی کاربرد [[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی اسبگرد را نخستین بار در [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%86%DB%8C%D9%86 چین] دانسته‌اند. در دوران باستان زمانی که رومیان از بردگان برای چرخاندن سنگ‌های بزرگ [[آسیا]] بهره می‌بردند، ایرانیان چارپایان و نیروی آب و باد را برای گرداندن سنگ‌های [[آسیا]] به کار می‌بردند&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;یادداشت مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;تلخیص: بلوکباشی، علی. «آسیای ستوری»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره المعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مرکز دایره المعارف، 1367، ج 1 / 376-377.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-7338:rev-7339:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=7338&oldid=prev 2025-05-08T22:25:14Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آ[[آسیای ستوری|سیای ستوری]]'''، اسیایی که با نیروی حیوان می‌چرخد. این نوع آسیا در [[ایران]] معمولاً به خَراس، یعنی بزرگ آس معروف است&lt;ref&gt;'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.&lt;/ref&gt;. [[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی ستوری را معمولاً با اسب، شتر، [[گاو]] و گاهی با خر و استر می‌گردانند. حرکت دایره‌وار حیوان، سنگ رویی را به دور محوری قائم، که از میان سنگ ثابت زیرین آسیا بیرون آمده است، می‌گرداند&lt;ref name=":0"&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آ[[آسیای ستوری|سیای ستوری]]'''، اسیایی که با نیروی حیوان می‌چرخد. این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در [[ایران]] معمولاً به خَراس، یعنی بزرگ آس معروف است&lt;ref&gt;'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.&lt;/ref&gt;. [[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی ستوری را معمولاً با اسب، شتر، [[گاو]] و گاهی با خر و استر می‌گردانند. حرکت دایره‌وار حیوان، سنگ رویی را به دور محوری قائم، که از میان سنگ ثابت زیرین آسیا بیرون آمده است، می‌گرداند&lt;ref name=":0"&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>بیشتر در جاهای خشک و کم آب و در عصّارخانه‌ها به کار می‌رفته است. مثلاً سرخس که شهری خشک و کم آب بوده، آسیای آبی نداشته است و مردم برای آرد کردن غلات از خراس استفاده می‌کرده‌اند&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور ایران|ایران]]، </ins>بیشتر در جاهای خشک و کم آب و در عصّارخانه‌ها به کار می‌رفته است. مثلاً سرخس که شهری خشک و کم آب بوده، آسیای آبی نداشته است و مردم برای آرد کردن غلات از خراس استفاده می‌کرده‌اند&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در برخی نقاط ایران آسیاهای ابی را به گونه‌ای می‌ساختند که به هنگام خشکسالی یا تنگابی بتوانند آنها را با نیروی چارپا نیز بگردانند. مثلاً به هنگامی که آب زاینده‌رود در تابستان در اصفهان کم یا خشک می‌شد، آسیابان‌ها از ستور برای چرخاندن سنگ‌های آسیا استفاده می‌کردند&lt;ref&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;. اصفهانی‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاهای </del>ستوری یا طاحونه را، که بیشتر با گاو می‌گرداندند، آسیای گاوی می‌نامیدند&lt;ref&gt;اصفهانی، محمدمهدی. '''''نصف جهان فی تعریف الاصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: امیرکبیر، 1340، ص 54.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در برخی نقاط ایران آسیاهای ابی را به گونه‌ای می‌ساختند که به هنگام خشکسالی یا تنگابی بتوانند آنها را با نیروی چارپا نیز بگردانند. مثلاً به هنگامی که آب زاینده‌رود در تابستان در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>کم یا خشک می‌شد، آسیابان‌ها از ستور برای چرخاندن سنگ‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>استفاده می‌کردند&lt;ref&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;. اصفهانی‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;های </ins>ستوری یا طاحونه را، که بیشتر با گاو می‌گرداندند، آسیای گاوی می‌نامیدند&lt;ref&gt;اصفهانی، محمدمهدی. '''''نصف جهان فی تعریف الاصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: امیرکبیر، 1340، ص 54.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران آسیای ستوری پیشینه‌ای دراز دارد. از زمان و محل اولیه کاربرد خراس اگاهی دقیقی نداریم. برخی روایات تاریخی کاربرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </del>اسبگرد را نخستین بار در چین دانسته‌اند. در دوران باستان زمانی که رومیان از بردگان برای چرخاندن سنگ‌های بزرگ آسیا بهره می‌بردند، ایرانیان چارپایان و نیروی آب و باد را برای گرداندن سنگ‌های آسیا به کار می‌بردند&lt;ref&gt;'''''یادداشت مؤلف'''''. تلخیص: بلوکباشی، علی. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«اسیای </del>ستوری»، '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرةالمعارف </del>بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرةالمعارف، </del>1367، ج 1 / 376-377.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آسیای ستوری پیشینه‌ای دراز دارد. از زمان و محل اولیه کاربرد خراس اگاهی دقیقی نداریم. برخی روایات تاریخی کاربرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی </ins>اسبگرد را نخستین بار در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%86%DB%8C%D9%86 </ins>چین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>دانسته‌اند. در دوران باستان زمانی که رومیان از بردگان برای چرخاندن سنگ‌های بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بهره می‌بردند، ایرانیان چارپایان و نیروی آب و باد را برای گرداندن سنگ‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آسیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به کار می‌بردند&lt;ref&gt;'''''یادداشت مؤلف'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>تلخیص: بلوکباشی، علی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«آسیای </ins>ستوری»، '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف </ins>بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف، </ins>1367، ج 1 / 376-377.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ایران]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|آسیا]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران|آسیابانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران|آسیای آبی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران|آسیای بادی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران|آسیای دستی</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مردم شناسی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4795:rev-7338:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=4795&oldid=prev 2025-04-28T18:25:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آ[[آسیای ستوری|سیای ستوری]]'''، اسیایی که با نیروی حیوان می‌چرخد. این نوع آسیا در ایران معمولاً به خَراس، یعنی بزرگ آس معروف است&lt;ref&gt;'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.&lt;/ref&gt;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </del>ستوری را معمولاً با اسب، شتر، گاو و گاهی با خر و استر می‌گردانند. حرکت دایره‌وار حیوان، سنگ رویی را به دور محوری قائم، که از میان سنگ ثابت زیرین آسیا بیرون آمده است، می‌گرداند&lt;ref name=":0"&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آ[[آسیای ستوری|سیای ستوری]]'''، اسیایی که با نیروی حیوان می‌چرخد. این نوع آسیا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معمولاً به خَراس، یعنی بزرگ آس معروف است&lt;ref&gt;'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آسیا]]&lt;nowiki/&gt;ی </ins>ستوری را معمولاً با اسب، شتر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>گاو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و گاهی با خر و استر می‌گردانند. حرکت دایره‌وار حیوان، سنگ رویی را به دور محوری قائم، که از میان سنگ ثابت زیرین آسیا بیرون آمده است، می‌گرداند&lt;ref name=":0"&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در ایران، بیشتر در جاهای خشک و کم آب و در عصّارخانه‌ها به کار می‌رفته است. مثلاً سرخس که شهری خشک و کم آب بوده، آسیای آبی نداشته است و مردم برای آرد کردن غلات از خراس استفاده می‌کرده‌اند&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در ایران، بیشتر در جاهای خشک و کم آب و در عصّارخانه‌ها به کار می‌رفته است. مثلاً سرخس که شهری خشک و کم آب بوده، آسیای آبی نداشته است و مردم برای آرد کردن غلات از خراس استفاده می‌کرده‌اند&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3860:rev-4795:php=table --> </table>

Torkan https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=3860&oldid=prev 2025-04-21T20:10:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[آسیای ستوری|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای </del>ستوری]]'''، اسیایی که با نیروی حیوان می‌چرخد. این نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>در ایران معمولاً به خَراس، یعنی بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اس </del>معروف است&lt;ref&gt;'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.&lt;/ref&gt;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای </del>ستوری را معمولاً با اسب، شتر، گاو و گاهی با خر و استر می‌گردانند. حرکت دایره‌وار حیوان، سنگ رویی را به دور محوری قائم، که از میان سنگ ثابت زیرین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>بیرون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امده </del>است، می‌گرداند&lt;ref name=":0"&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آ</ins>[[آسیای ستوری|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیای </ins>ستوری]]'''، اسیایی که با نیروی حیوان می‌چرخد. این نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>در ایران معمولاً به خَراس، یعنی بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آس </ins>معروف است&lt;ref&gt;'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </ins>ستوری را معمولاً با اسب، شتر، گاو و گاهی با خر و استر می‌گردانند. حرکت دایره‌وار حیوان، سنگ رویی را به دور محوری قائم، که از میان سنگ ثابت زیرین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>بیرون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمده </ins>است، می‌گرداند&lt;ref name=":0"&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در ایران، بیشتر در جاهای خشک و کم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>و در عصّارخانه‌ها به کار می‌رفته است. مثلاً سرخس که شهری خشک و کم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>بوده، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای ابی </del>نداشته است و مردم برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارد </del>کردن غلات از خراس استفاده می‌کرده‌اند&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در ایران، بیشتر در جاهای خشک و کم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>و در عصّارخانه‌ها به کار می‌رفته است. مثلاً سرخس که شهری خشک و کم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>بوده، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای آبی </ins>نداشته است و مردم برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرد </ins>کردن غلات از خراس استفاده می‌کرده‌اند&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در برخی نقاط ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاهای </del>ابی را به گونه‌ای می‌ساختند که به هنگام خشکسالی یا تنگابی بتوانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </del>را با نیروی چارپا نیز بگردانند. مثلاً به هنگامی که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>زاینده‌رود در تابستان در اصفهان کم یا خشک می‌شد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیابان‌ها </del>از ستور برای چرخاندن سنگ‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>استفاده می‌کردند&lt;ref&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;. اصفهانی‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیاهای </del>ستوری یا طاحونه را، که بیشتر با گاو می‌گرداندند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای </del>گاوی می‌نامیدند&lt;ref&gt;اصفهانی، محمدمهدی. '''''نصف جهان فی تعریف الاصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: امیرکبیر، 1340، ص 54.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در برخی نقاط ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاهای </ins>ابی را به گونه‌ای می‌ساختند که به هنگام خشکسالی یا تنگابی بتوانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </ins>را با نیروی چارپا نیز بگردانند. مثلاً به هنگامی که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>زاینده‌رود در تابستان در اصفهان کم یا خشک می‌شد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیابان‌ها </ins>از ستور برای چرخاندن سنگ‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>استفاده می‌کردند&lt;ref&gt;میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.&lt;/ref&gt;. اصفهانی‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیاهای </ins>ستوری یا طاحونه را، که بیشتر با گاو می‌گرداندند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </ins>گاوی می‌نامیدند&lt;ref&gt;اصفهانی، محمدمهدی. '''''نصف جهان فی تعریف الاصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: امیرکبیر، 1340، ص 54.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای </del>ستوری پیشینه‌ای دراز دارد. از زمان و محل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولیة </del>کاربرد خراس اگاهی دقیقی نداریم. برخی روایات تاریخی کاربرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای </del>اسبگرد را نخستین بار در چین دانسته‌اند. در دوران باستان زمانی که رومیان از بردگان برای چرخاندن سنگ‌های بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>بهره می‌بردند، ایرانیان چارپایان و نیروی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اب </del>و باد را برای گرداندن سنگ‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </del>به کار می‌بردند&lt;ref&gt;'''''یادداشت مؤلف'''''. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای ستوری»، '''''دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 376-377.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </ins>ستوری پیشینه‌ای دراز دارد. از زمان و محل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولیه </ins>کاربرد خراس اگاهی دقیقی نداریم. برخی روایات تاریخی کاربرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای </ins>اسبگرد را نخستین بار در چین دانسته‌اند. در دوران باستان زمانی که رومیان از بردگان برای چرخاندن سنگ‌های بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>بهره می‌بردند، ایرانیان چارپایان و نیروی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب </ins>و باد را برای گرداندن سنگ‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیا </ins>به کار می‌بردند&lt;ref&gt;'''''یادداشت مؤلف'''''. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای ستوری»، '''''دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 376-377.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3300:rev-3860:php=table --> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=3300&oldid=prev 2025-04-16T19:11:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران اسیای ستوری پیشینه‌ای دراز دارد. از زمان و محل اولیة کاربرد خراس اگاهی دقیقی نداریم. برخی روایات تاریخی کاربرد اسیای اسبگرد را نخستین بار در چین دانسته‌اند. در دوران باستان زمانی که رومیان از بردگان برای چرخاندن سنگ‌های بزرگ اسیا بهره می‌بردند، ایرانیان چارپایان و نیروی اب و باد را برای گرداندن سنگ‌های اسیا به کار می‌بردند&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;یادداشت مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای ستوری»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 376-377.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران اسیای ستوری پیشینه‌ای دراز دارد. از زمان و محل اولیة کاربرد خراس اگاهی دقیقی نداریم. برخی روایات تاریخی کاربرد اسیای اسبگرد را نخستین بار در چین دانسته‌اند. در دوران باستان زمانی که رومیان از بردگان برای چرخاندن سنگ‌های بزرگ اسیا بهره می‌بردند، ایرانیان چارپایان و نیروی اب و باد را برای گرداندن سنگ‌های اسیا به کار می‌بردند&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;یادداشت مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای ستوری»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 376-377.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=2753&oldid=prev 2025-03-11T08:39:25Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسياي ستوري</del>'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسيايي كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيروي حيوان مي‌چرخد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسيا </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>معمولاً به خَراس، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آس </del>معروف است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;1&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسياي ستوري </del>را معمولاً با اسب، شتر، گاو و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاهي </del>با خر و استر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گردانند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركت دايره‌وار حيوان، </del>سنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رويي </del>را به دور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محوري </del>قائم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>سنگ ثابت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيرين آسيا بيرون آمده </del>است، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گرداند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آسیای ستوری|اسیای ستوری]]</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیایی که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیروی حیوان می‌چرخد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>معمولاً به خَراس، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اس </ins>معروف است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''برهان قاطع'''''. محمدحسین بن خلف تبریزی. به کوشش محمد معین، تهران: امیرکبیر، 1361، ذیل «اسیا»، </ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/43 و «خراس»، 2/722 و حاشیة 9.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. اسیای ستوری </ins>را معمولاً با اسب، شتر، گاو و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاهی </ins>با خر و استر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گردانند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرکت دایره‌وار حیوان، </ins>سنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رویی </ins>را به دور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محوری </ins>قائم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>سنگ ثابت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیرین اسیا بیرون امده </ins>است، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گرداند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران، بيشتر </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاهاي خشك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم آب </del>و در عصّارخانه‌ها به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار مي‌رفته </del>است. مثلاً سرخس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه شهري خشك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم آب </del>بوده، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسياي آبي </del>نداشته است و مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي آرد كردن </del>غلات از خراس استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌كرده‌اند.&lt;sup&gt;2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خراس در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، بیشتر </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاهای خشک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم اب </ins>و در عصّارخانه‌ها به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار می‌رفته </ins>است. مثلاً سرخس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که شهری خشک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم اب </ins>بوده، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیای ابی </ins>نداشته است و مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای ارد کردن </ins>غلات از خراس استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کرده‌اند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>نقاط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران آسياهاي آبي </del>را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه‌اي مي‌ساختند كه </del>به هنگام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خشكسالي يا تنگابي </del>بتوانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>را با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيروي </del>چارپا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>بگردانند. مثلاً به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنگامي كه آب زاينده‌رود </del>در تابستان در اصفهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم يا خشك مي‌شد، آسيابان‌ها </del>از ستور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>چرخاندن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگ‌هاي آسيا </del>استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌كردند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصفهاني‌ها آسياهاي ستوري يا </del>طاحونه را، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه بيشتر </del>با گاو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گرداندند، آسياي گاوي مي‌ناميدند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>نقاط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران اسیاهای ابی </ins>را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه‌ای می‌ساختند که </ins>به هنگام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خشکسالی یا تنگابی </ins>بتوانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </ins>را با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیروی </ins>چارپا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>بگردانند. مثلاً به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنگامی که اب زاینده‌رود </ins>در تابستان در اصفهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم یا خشک می‌شد، اسیابان‌ها </ins>از ستور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>چرخاندن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگ‌های اسیا </ins>استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کردند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرزا حسین خان. '''''جغرافیای اصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، 1342، ص 117.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. اصفهانی‌ها اسیاهای ستوری یا </ins>طاحونه را، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که بیشتر </ins>با گاو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گرداندند، اسیای گاوی می‌نامیدند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصفهانی، محمدمهدی. '''''نصف جهان فی تعریف الاصفهان'''''. به کوشش منوچهر ستوده، تهران: امیرکبیر، 1340، ص 54.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران آسياي ستوري پيشينه‌اي </del>دراز دارد. از زمان و محل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولية كاربرد </del>خراس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آگاهي دقيقي نداريم</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي روايات تاريخي كاربرد آسياي </del>اسبگرد را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين </del>بار در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چين </del>دانسته‌اند. در دوران باستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني كه روميان </del>از بردگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>چرخاندن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگ‌هاي </del>بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسيا </del>بهره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌بردند، ايرانيان چارپايان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيروي آب </del>و باد را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>گرداندن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگ‌هاي آسيا </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار مي‌بردند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران اسیای ستوری پیشینه‌ای </ins>دراز دارد. از زمان و محل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولیة کاربرد </ins>خراس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اگاهی دقیقی نداریم</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی روایات تاریخی کاربرد اسیای </ins>اسبگرد را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین </ins>بار در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چین </ins>دانسته‌اند. در دوران باستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی که رومیان </ins>از بردگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>چرخاندن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگ‌های </ins>بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیا </ins>بهره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌بردند، ایرانیان چارپایان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیروی اب </ins>و باد را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>گرداندن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگ‌های اسیا </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار می‌بردند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''یادداشت مؤلف'''''. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای ستوری»، '''''دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 376-377.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''''برهان قاطع'''''. محمدحسين بن خلف تبريزي. </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش محمد معين، تهران: اميركبير، 1361، ذيل «آسيا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشية 9.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابن حوقل، ابوالقاسم محمد. '''''صورةالارض'''''. ترجمة جعفر شعار، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1345، ص 179.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ميرزا حسين خان. '''''جغرافياي اصفهان'''''. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران، 1342، ص 117.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># اصفهاني، محمدمهدي. '''''نصف جهان في تعريف الاصفهان'''''. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: اميركبير، 1340، ص 54.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''''يادداشت مؤلف'''''. تلخيص: بلوكباشي، علي. «آسياي ستوري»، '''''دايرةالمعارف بزرگ اسلامي'''''. تهران: مركز دايرةالمعارف، 1367، ج 1 / 376-377.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-63:rev-2753:php=table --> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=63&oldid=prev 2024-08-07T04:32:56Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;آسياي ستوري&#039;&#039;&#039;، آسيايي كه با نيروي حيوان مي‌چرخد. اين نوع آسيا در ايران معمولاً به خَراس، يعني بزرگ آس معروف است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; آسياي ستوري را معمولاً با اسب، شتر، گاو و گاهي با خر و استر مي‌گردانند. حركت دايره‌وار حيوان، سنگ رويي را به دور محوري قائ...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;آسياي ستوري&#039;&#039;&#039;، آسيايي كه با نيروي حيوان مي‌چرخد. اين نوع آسيا در ايران معمولاً به خَراس، يعني بزرگ آس معروف است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; آسياي ستوري را معمولاً با اسب، شتر، گاو و گاهي با خر و استر مي‌گردانند. حركت دايره‌وار حيوان، سنگ رويي را به دور محوري قائم، كه از ميان سنگ ثابت زيرين آسيا بيرون آمده است، مي‌گرداند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> خراس در ايران، بيشتر در جاهاي خشك و كم آب و در عصّارخانه‌ها به كار مي‌رفته است. مثلاً سرخس كه شهري خشك و كم آب بوده، آسياي آبي نداشته است و مردم براي آرد كردن غلات از خراس استفاده مي‌كرده‌اند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> در برخي نقاط ايران آسياهاي آبي را به گونه‌اي مي‌ساختند كه به هنگام خشكسالي يا تنگابي بتوانند آنها را با نيروي چارپا نيز بگردانند. مثلاً به هنگامي كه آب زاينده‌رود در تابستان در اصفهان كم يا خشك مي‌شد، آسيابان‌ها از ستور براي چرخاندن سنگ‌هاي آسيا استفاده مي‌كردند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; اصفهاني‌ها آسياهاي ستوري يا طاحونه را، كه بيشتر با گاو مي‌گرداندند، آسياي گاوي مي‌ناميدند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> در ايران آسياي ستوري پيشينه‌اي دراز دارد. از زمان و محل اولية كاربرد خراس آگاهي دقيقي نداريم. برخي روايات تاريخي كاربرد آسياي اسبگرد را نخستين بار در چين دانسته‌اند. در دوران باستان زماني كه روميان از بردگان براي چرخاندن سنگ‌هاي بزرگ آسيا بهره مي‌بردند، ايرانيان چارپايان و نيروي آب و باد را براي گرداندن سنگ‌هاي آسيا به كار مي‌بردند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> # &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;برهان قاطع&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. محمدحسين بن خلف تبريزي. به كوشش محمد معين، تهران: اميركبير، 1361، ذيل «آسيا»، 1/43 و «خراس»، 2/722 و حاشية 9.<br /> # ابن حوقل، ابوالقاسم محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صورةالارض&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة جعفر شعار، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1345، ص 179.<br /> # ميرزا حسين خان. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جغرافياي اصفهان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: مؤسسة مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران، 1342، ص 117.<br /> # اصفهاني، محمدمهدي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نصف جهان في تعريف الاصفهان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: اميركبير، 1340، ص 54.<br /> # &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;يادداشت مؤلف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تلخيص: بلوكباشي، علي. «آسياي ستوري»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف بزرگ اسلامي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مركز دايرةالمعارف، 1367، ج 1 / 376-377.<br /> <br /> علی بلوکباشی</div>

Samei