https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86آموزش و پرورش در دوره سلوکیان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-18T22:05:20Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=13754&oldid=prevSamei در ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۶2026-02-15T17:16:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در [[بابل]] درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان [[سلوکی ها|سلوکیه]] و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سربازانی که اسکندر در سرحدات، برای جلوگیری از هجوم قبایل شمالی گذاشته بود با استفاده از ضعف [[سلوکی ها|سلوکیها]]، به رهبری دیودترس اعلام استقلال کردند و حکومت باختر را پی ریختند. این حکومت بعد با [[پارتیان|اشکانیان]] متحد شد و یکصد سال دوام یافت و توانست فرهنگ و تمدنش را در هند و آسیای مرکزی رواج دهد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در [[بابل]] درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان [[سلوکی ها|سلوکیه]] و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سربازانی که اسکندر در سرحدات، برای جلوگیری از هجوم قبایل شمالی گذاشته بود با استفاده از ضعف [[سلوکی ها|سلوکیها]]، به رهبری دیودترس اعلام استقلال کردند و حکومت باختر را پی ریختند. این حکومت بعد با [[پارتیان|اشکانیان]] متحد شد و یکصد سال دوام یافت و توانست فرهنگ و تمدنش را در هند و آسیای مرکزی رواج دهد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جانشیان اسکندر برخلاف خود او - که سعی در ایجاد وحدت فرهنگی و حتی نژادی میان ایرانیان و یونانیان داشت - با تشکیل دولت سلوکی سعی کردند یونانی باقی بمانند. آنان خواستار آموزش زبان یونانی و نیز شیوه زندگی یونانی در ایران بودند<ref>فیشر، ویلیلم بین (1388). تاریخ ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمبریج، </del>ترجمه تیمور قادری. تهران: انتشارات مهتاب، ج ۳، ص ۱۱۱.</ref>. نتیجه این سیاست برتریطلبانه و انزواجویانه این شد که شهرها و ماندگاههای یونانی تنها جزایری در اقیانوس ایران بودند و در آنجا تعداد اندکی از زبان یونانی اطلاع داشتند. «در ایران [[سلوکیان|عهد سلوکی]] دو دنیای جدا از هم که یکی یونانی و دیگری ایرانی بود در کنار هم زندگی میکردند»<ref>فیشر، ویلیلم بین (1388). تاریخ ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمبریج، </del>ترجمه تیمور قادری. تهران: انتشارات مهتاب، ج ۳، ص. 112.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جانشیان اسکندر برخلاف خود او - که سعی در ایجاد وحدت فرهنگی و حتی نژادی میان ایرانیان و یونانیان داشت - با تشکیل دولت سلوکی سعی کردند یونانی باقی بمانند. آنان خواستار آموزش زبان یونانی و نیز شیوه زندگی یونانی در ایران بودند<ref>فیشر، ویلیلم بین (1388). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمبریج'''''، </ins>ترجمه تیمور قادری. تهران: انتشارات مهتاب، ج ۳، ص ۱۱۱.</ref>. نتیجه این سیاست برتریطلبانه و انزواجویانه این شد که شهرها و ماندگاههای یونانی تنها جزایری در اقیانوس ایران بودند و در آنجا تعداد اندکی از زبان یونانی اطلاع داشتند. «در ایران [[سلوکیان|عهد سلوکی]] دو دنیای جدا از هم که یکی یونانی و دیگری ایرانی بود در کنار هم زندگی میکردند»<ref>فیشر، ویلیلم بین (1388). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمبریج'''''، </ins>ترجمه تیمور قادری. تهران: انتشارات مهتاب، ج ۳، ص. 112.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پادشاهان [[سلوکیان|سلوکی]] سعی نمیکردند فرهنگ و تمدن یونانی را به رعایای ایرانی خود بیاموزند. روسای قبایل و خوانین همچنان بر مردم و روستاهای خود فرمان میراندند. دبیران مانند [[هخامنشیان|دوره هخامنشیان]] معاملات را به زبان آرامی ثبت میکردند<ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، تاریخ ایران، پژوهش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکسفورد، </del>ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص ۱۱۲.</ref>. یونانیان که چند خداگرا و مشرک بودند، حرمت خدایان محلی را نگه میداشتند. تغییر آیین مستلزم دانستن زبان یونانی و زندگی کردن به شیوه یونانیان بود. چنان که پلوتارک مینویسد: <blockquote>کودکان «وحشیان» در گدر و سپا (بلوچستان) درس میخواندند تا بتوانند آثار هومر را بخوانند<ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، تاریخ ایران، پژوهش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکسفورد، </del>ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص ۱۱7.</ref>.</blockquote>اما [[سلوکی ها|سلوکیها]] چنان که گفته شد اصراری بر یونانی شدن ایرانیان نداشتند. هر چند هرودوت می نویسد: <blockquote>«همه مردم ایران بیشترین آمادگی را برای قبول آداب و رسوم بیگانه داشتهاند. یونانی مآب کردن ایران تنها پس از دوره فرمانروایی [[سلوکیان]] آغاز شد؛ یعنی هنگامی که پادشاه ایران، مهرداد یکم پادشاه پارت یا به ادعای خودش «دوستدار یونانیان»، برای اداره کردن میراث [[سلوکیان|سلوکی]] به مردان زیرکی که دارای آموزش و تربیت یونانی باشند، نیازمند گردید...»<ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، تاریخ ایران، پژوهش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکسفورد، </del>ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص 118.</ref>.</blockquote></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پادشاهان [[سلوکیان|سلوکی]] سعی نمیکردند فرهنگ و تمدن یونانی را به رعایای ایرانی خود بیاموزند. روسای قبایل و خوانین همچنان بر مردم و روستاهای خود فرمان میراندند. دبیران مانند [[هخامنشیان|دوره هخامنشیان]] معاملات را به زبان آرامی ثبت میکردند<ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ ایران، پژوهش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکسفورد'''''، </ins>ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص ۱۱۲.</ref>. یونانیان که چند خداگرا و مشرک بودند، حرمت خدایان محلی را نگه میداشتند. تغییر آیین مستلزم دانستن زبان یونانی و زندگی کردن به شیوه یونانیان بود. چنان که پلوتارک مینویسد: <blockquote>کودکان «وحشیان» در گدر و سپا (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان سیستان و بلوچستان|</ins>بلوچستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) درس میخواندند تا بتوانند آثار هومر را بخوانند<ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ ایران، پژوهش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکسفورد'''''، </ins>ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص ۱۱7.</ref>.</blockquote>اما [[سلوکی ها|سلوکیها]] چنان که گفته شد اصراری بر یونانی شدن ایرانیان نداشتند. هر چند هرودوت می نویسد: <blockquote>«همه مردم ایران بیشترین آمادگی را برای قبول آداب و رسوم بیگانه داشتهاند. یونانی مآب کردن ایران تنها پس از دوره فرمانروایی [[سلوکیان]] آغاز شد؛ یعنی هنگامی که پادشاه ایران، مهرداد یکم پادشاه پارت یا به ادعای خودش «دوستدار یونانیان»، برای اداره کردن میراث [[سلوکیان|سلوکی]] به مردان زیرکی که دارای آموزش و تربیت یونانی باشند، نیازمند گردید...»<ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ ایران، پژوهش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکسفورد'''''، </ins>ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص 118.</ref>.</blockquote></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== محتوای آموزشی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== محتوای آموزشی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== تأثیر زبان یونانی بر فرهنگ و تمدن ایرانیان ====</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== تأثیر زبان یونانی بر فرهنگ و تمدن ایرانیان ====</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به اعتقاد گیرشمن: «زبان یونانی از زمان اسکندر یعنی از زمانی که هزاران جوان اشرافی در تشکیلات سواره نظام قشون وی داخل شدند و سربازان ایرانی را داخل فالانژ کردند، شروع به انتشار کرد و سپس ازدواجهای بین ایرانیان و مقدونیان، ایجاد مستعمرات، تجارت، اداره قشون و غیره، همه اینها موجب شد تا زبان آرامی [[هخامنشیان|عهد هخامنشیان]] متروک شود و زبان یونانی جای، آن را بگیرد. این زبان به نوبه خود، حکم زبان بینالمللی را پیدا کرد و حتی در [[پارتیان|دوره پارتیان]] آن را در شهرهای یونانی تدریس میکردند. این تأثیر مخصوصاً در ایرانیان ساکن شهرها تأثیر کرد و در میان افراد طبقه بالا و طبقه متوسط انتشار یافت. اما در سکنه روستایی کمتر تأثیر کرد و به این ترتیب جامعهای مختلط به وجود آمد»<ref>الماسی، علی محمد(1374)، تاریخ آموزش و پرورش اسلام و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>تهران: دانش امروز (امیر کبیر)، ص. 93.</ref><ref>گیرشمن، رومن (1395)، ایران از آغاز تا اسلام. ترجمه محمد معین. تهران: انتشارات نگاه، ص. 267.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به اعتقاد گیرشمن: «زبان یونانی از زمان اسکندر یعنی از زمانی که هزاران جوان اشرافی در تشکیلات سواره نظام قشون وی داخل شدند و سربازان ایرانی را داخل فالانژ کردند، شروع به انتشار کرد و سپس ازدواجهای بین ایرانیان و مقدونیان، ایجاد مستعمرات، تجارت، اداره قشون و غیره، همه اینها موجب شد تا زبان آرامی [[هخامنشیان|عهد هخامنشیان]] متروک شود و زبان یونانی جای، آن را بگیرد. این زبان به نوبه خود، حکم زبان بینالمللی را پیدا کرد و حتی در [[پارتیان|دوره پارتیان]] آن را در شهرهای یونانی تدریس میکردند. این تأثیر مخصوصاً در ایرانیان ساکن شهرها تأثیر کرد و در میان افراد طبقه بالا و طبقه متوسط انتشار یافت. اما در سکنه روستایی کمتر تأثیر کرد و به این ترتیب جامعهای مختلط به وجود آمد»<ref>الماسی، علی محمد(1374)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ آموزش و پرورش اسلام و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران'''''، </ins>تهران: دانش امروز (امیر کبیر)، ص. 93.</ref><ref>گیرشمن، رومن (1395)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>ایران از آغاز تا اسلام.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>ترجمه محمد معین. تهران: انتشارات نگاه، ص. 267.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن ملک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن ملک</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تعلیم و تربیت]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=13753&oldid=prevSamei: /* نیز نگاه کنید به */2026-02-15T17:14:45Z<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره مادها]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره هخامنشیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره اشکانیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره ساسانیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملک، حسن (1387). کتاب ایران: تاریخ آموزش و پرورش در ایران. ویراستاری مرضیه مرآت نیا. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن ملک</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=13752&oldid=prevSamei در ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۲2026-02-15T17:12:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در [[بابل]] درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان [[سلوکی ها|سلوکیه]] و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سربازانی که اسکندر در سرحدات، برای جلوگیری از هجوم قبایل شمالی گذاشته بود با استفاده از ضعف [[سلوکی ها|سلوکیها]]، به رهبری دیودترس اعلام استقلال کردند و حکومت باختر را پی ریختند. این حکومت بعد با [[پارتیان|اشکانیان]] متحد شد و یکصد سال دوام یافت و توانست فرهنگ و تمدنش را در هند و آسیای مرکزی رواج دهد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در [[بابل]] درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان [[سلوکی ها|سلوکیه]] و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سربازانی که اسکندر در سرحدات، برای جلوگیری از هجوم قبایل شمالی گذاشته بود با استفاده از ضعف [[سلوکی ها|سلوکیها]]، به رهبری دیودترس اعلام استقلال کردند و حکومت باختر را پی ریختند. این حکومت بعد با [[پارتیان|اشکانیان]] متحد شد و یکصد سال دوام یافت و توانست فرهنگ و تمدنش را در هند و آسیای مرکزی رواج دهد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جانشیان اسکندر برخلاف خود او - که سعی در ایجاد وحدت فرهنگی و حتی نژادی میان ایرانیان و یونانیان داشت - با تشکیل دولت سلوکی سعی کردند یونانی باقی بمانند. آنان خواستار آموزش زبان یونانی و نیز شیوه زندگی یونانی در ایران بودند<ref>فیشر، ویلیلم بین (1388). تاریخ ایران کمبریج، ترجمه تیمور قادری. تهران: انتشارات مهتاب، ج ۳، ص ۱۱۱.</ref>. نتیجه این سیاست برتریطلبانه و انزواجویانه این شد که شهرها و ماندگاههای یونانی تنها جزایری در اقیانوس ایران بودند و در آنجا تعداد اندکی از زبان یونانی اطلاع داشتند. «در ایران عهد سلوکی دو دنیای جدا از هم که یکی یونانی و دیگری ایرانی بود در کنار هم زندگی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میکردند</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">»^{۲}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جانشیان اسکندر برخلاف خود او - که سعی در ایجاد وحدت فرهنگی و حتی نژادی میان ایرانیان و یونانیان داشت - با تشکیل دولت سلوکی سعی کردند یونانی باقی بمانند. آنان خواستار آموزش زبان یونانی و نیز شیوه زندگی یونانی در ایران بودند<ref>فیشر، ویلیلم بین (1388). تاریخ ایران کمبریج، ترجمه تیمور قادری. تهران: انتشارات مهتاب، ج ۳، ص ۱۱۱.</ref>. نتیجه این سیاست برتریطلبانه و انزواجویانه این شد که شهرها و ماندگاههای یونانی تنها جزایری در اقیانوس ایران بودند و در آنجا تعداد اندکی از زبان یونانی اطلاع داشتند. «در ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلوکیان|</ins>عهد سلوکی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دو دنیای جدا از هم که یکی یونانی و دیگری ایرانی بود در کنار هم زندگی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میکردند»<ref>فیشر، ویلیلم بین (1388). تاریخ ایران کمبریج، ترجمه تیمور قادری. تهران: انتشارات مهتاب، ج ۳، ص. 112.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پادشاهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلرکی </del>سعی نمیکردند فرهنگ و تمدن یونانی را به رعایای ایرانی خود بیاموزند. روسای قبایل و خوانین همچنان بر مردم و روستاهای خود فرمان میراندند. دبیران مانند دوره هخامنشیان معاملات را به زبان آرامی ثبت میکردند.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">^{۳}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پادشاهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلوکیان|سلوکی]] </ins>سعی نمیکردند فرهنگ و تمدن یونانی را به رعایای ایرانی خود بیاموزند. روسای قبایل و خوانین همچنان بر مردم و روستاهای خود فرمان میراندند. دبیران مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|</ins>دوره هخامنشیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معاملات را به زبان آرامی ثبت میکردند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، تاریخ ایران، پژوهش آکسفورد، ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص ۱۱۲.</ref>. یونانیان که چند خداگرا و مشرک بودند، حرمت خدایان محلی را نگه میداشتند. تغییر آیین مستلزم دانستن زبان یونانی و زندگی کردن به شیوه یونانیان بود. چنان که پلوتارک مینویسد: <blockquote>کودکان «وحشیان» در گدر و سپا (بلوچستان) درس میخواندند تا بتوانند آثار هومر را بخوانند<ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، تاریخ ایران، پژوهش آکسفورد، ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص ۱۱7.</ref>.</blockquote>اما [[سلوکی ها|سلوکیها]] چنان که گفته شد اصراری بر یونانی شدن ایرانیان نداشتند. هر چند هرودوت می نویسد: <blockquote>«همه مردم ایران بیشترین آمادگی را برای قبول آداب و رسوم بیگانه داشتهاند. یونانی مآب کردن ایران تنها پس از دوره فرمانروایی [[سلوکیان]] آغاز شد؛ یعنی هنگامی که پادشاه ایران، مهرداد یکم پادشاه پارت یا به ادعای خودش «دوستدار یونانیان»، برای اداره کردن میراث [[سلوکیان|سلوکی]] به مردان زیرکی که دارای آموزش و تربیت یونانی باشند، نیازمند گردید...»<ref>دریایی، تورج، ویراستار( 1398)، تاریخ ایران، پژوهش آکسفورد، ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس، ج ۳، ص 118.</ref></ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></blockquote></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونانیان که چند خداگرا و مشرک بودند، حرمت خدایان محلی را نگه میداشتند. تغییر آیین مستلزم دانستن زبان یونانی و زندگی کردن به شیوه یونانیان بود. چنان که پلوتارک مینویسد: کودکان «وحشیان» در گدر و سپا (بلوچستان) درس میخواندند تا بتوانند آثار هومر را بخوانند.^{۴}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== محتوای آموزشی ===</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما سلوکیها چنان که گفته شد اصراری </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونانی شدن </del>ایرانیان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نداشتند. هر چند هرودوت ینویسد</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«همه مردم ایران بیشترین آمادگی را برای قبول آداب و رسوم بیگانه داشتهاند. </del>یونانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآب کردن ایران تنها پس </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره فرمانروایی سلوکیان آغاز شد؛ </del>یعنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنگامی </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پادشاه ایران، مهرداد یکم پادشاه پارت یا </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادعای خودش «دوستدار یونانیان»، برای </del>اداره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردن میراث سلوکی </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردان زیرکی که دارای </del>آموزش و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تربیت یونانی باشند، نیازمند گردید</del>...<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">»^{۵}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==== تأثیر زبان یونانی </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ و تمدن </ins>ایرانیان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">====</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اعتقاد گیرشمن</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«زبان </ins>یونانی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمان اسکندر </ins>یعنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از زمانی </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزاران جوان اشرافی در تشکیلات سواره نظام قشون وی داخل شدند و سربازان ایرانی را داخل فالانژ کردند، شروع </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشار کرد و سپس ازدواجهای بین ایرانیان و مقدونیان، ایجاد مستعمرات، تجارت، </ins>اداره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قشون و غیره، همه اینها موجب شد تا زبان آرامی [[هخامنشیان|عهد هخامنشیان]] متروک شود و زبان یونانی جای، آن را بگیرد. این زبان </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوبه خود، حکم زبان بینالمللی را پیدا کرد و حتی در [[پارتیان|دوره پارتیان]] آن را در شهرهای یونانی تدریس میکردند. این تأثیر مخصوصاً در ایرانیان ساکن شهرها تأثیر کرد و در میان افراد طبقه بالا و طبقه متوسط انتشار یافت. اما در سکنه روستایی کمتر تأثیر کرد و به این ترتیب جامعهای مختلط به وجود آمد»<ref>الماسی، علی محمد(1374)، تاریخ </ins>آموزش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرورش اسلام و ایران، تهران: دانش امروز (امیر کبیر)، ص. 93.</ref><ref>گیرشمن، رومن (1395)، ایران از آغاز تا اسلام. ترجمه محمد معین. تهران: انتشارات نگاه، ص</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">267</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محتوای آموزشی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثیر زبان یونانی بر فرهنگ و تمدن ایرانیان</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اعتقاد گیرشمن: «زبان یونانی از زمان اسکندر یعنی از زمانی که هزاران جوان اشرافی در تشکیلات سواره نظام قشون وی داخل شدند و سربازان ایرانی را داخل فالانژ کردند، شروع به انتشار کرد و سپس ازدواجهای بین ایرانیان و مقدونیان، ایجاد مستعمرات، تجارت، اداره قشون و غیره، همه اینها موجب شد تا زبان آرامی عهد هخامنشیان متروک شود و زبان یونانی جای، آن را بگیرد. این زبان به نوبه خود، حکم زبان بینالمللی را پیدا کرد و حتی در دوره پارتیان آن 2. همان، ص ۱۱۲.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳. تاریخ ایران، آکسفورد، ج ۳، ص ۱۱۲. ۴. همان، ص ۱۱۷. ۵. همان، ص ۱۱۸.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلوکیان</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۳</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را در شهرهای یونانی تدریس میکردند. این تأثیر مخصوصاً در ایرانیان ساکن شهرها تأثیر کرد و در میان افراد طبقه بالا و طبقه متوسط انتشار یافت. اما در سکنه روستایی کمتر تأثیر کرد و به این ترتیب جامعهای مختلط به وجود آمد».^{۶}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۶. علی محمد الماسی، همان، ص ۹۳؛ رومن گیرشمن، ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه معین، ص ۲۶۷.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=13751&oldid=prevSamei در ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۹2026-02-15T16:59:25Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در [[بابل]] درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان [[سلوکی ها|سلوکیه]] و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سربازانی که اسکندر در سرحدات، برای جلوگیری از هجوم قبایل شمالی گذاشته بود با استفاده از ضعف [[سلوکی ها|سلوکیها]]، به رهبری دیودترس اعلام استقلال کردند و حکومت باختر را پی ریختند. این حکومت بعد با [[پارتیان|اشکانیان]] متحد شد و یکصد سال دوام یافت و توانست فرهنگ و تمدنش را در هند و آسیای مرکزی رواج دهد.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''قسمت سوم سلوکیان'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جانشیان اسکندر برخلاف خود او - که سعی در ایجاد وحدت فرهنگی و حتی نژادی میان ایرانیان و یونانیان داشت - با تشکیل دولت سلوکی سعی کردند یونانی باقی بمانند. آنان خواستار آموزش زبان یونانی و نیز شیوه زندگی یونانی در ایران بودند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>فیشر، ویلیلم بین (1388). تاریخ ایران کمبریج، ترجمه تیمور قادری. تهران: انتشارات مهتاب، ج ۳، ص ۱۱۱.</ref></ins>. نتیجه این سیاست برتریطلبانه و انزواجویانه این شد که شهرها و ماندگاههای یونانی تنها جزایری در اقیانوس ایران بودند و در آنجا تعداد اندکی از زبان یونانی اطلاع داشتند. «در ایران عهد سلوکی دو دنیای جدا از هم که یکی یونانی و دیگری ایرانی بود در کنار هم زندگی میکردند.»^{۲}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در بابل درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان سلوکیه و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سربازانی که اسکندر در سرحدات، برای جلوگیری از هجوم قبایل شمالی گذاشته بود با استفاده از ضعف سلوکیها، به رهبری دیودترس اعلام استقلال کردند و حکومت باختر را پی ریختند. این حکومت بعد با اشکانیان متحد شد و یکصد سال دوام یافت و توانست فرهنگ و تمدنش را در هند و آسیای مرکزی رواج دهد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جانشیان اسکندر برخلاف خود او - که سعی در ایجاد وحدت فرهنگی و حتی نژادی میان ایرانیان و یونانیان داشت - با تشکیل دولت سلوکی سعی کردند یونانی باقی بمانند. آنان خواستار آموزش زبان یونانی و نیز شیوه زندگی یونانی در ایران بودند.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">^{۱} </del>نتیجه این سیاست برتریطلبانه و انزواجویانه این شد که شهرها و ماندگاههای یونانی تنها جزایری در اقیانوس</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱. تاریخ ایران، کمبریج، ج ۳، ص ۱۱۱.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۲</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ آموزش و پرورش در ایران</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایران بودند و در آنجا تعداد اندکی از زبان یونانی اطلاع داشتند. «در ایران عهد سلوکی دو دنیای جدا از هم که یکی یونانی و دیگری ایرانی بود در کنار هم زندگی میکردند.»^{۲}</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پادشاهان سلرکی سعی نمیکردند فرهنگ و تمدن یونانی را به رعایای ایرانی خود بیاموزند. روسای قبایل و خوانین همچنان بر مردم و روستاهای خود فرمان میراندند. دبیران مانند دوره هخامنشیان معاملات را به زبان آرامی ثبت میکردند.^{۳}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پادشاهان سلرکی سعی نمیکردند فرهنگ و تمدن یونانی را به رعایای ایرانی خود بیاموزند. روسای قبایل و خوانین همچنان بر مردم و روستاهای خود فرمان میراندند. دبیران مانند دوره هخامنشیان معاملات را به زبان آرامی ثبت میکردند.^{۳}</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=11106&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «سیاسی '''قسمت سوم سلوکیان''' هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در بابل درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان سلوکیه و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سر...» ایجاد کرد2025-09-04T21:31:27Z<p>صفحهای تازه حاوی «سیاسی '''قسمت سوم سلوکیان''' هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در بابل درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان سلوکیه و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سر...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>سیاسی<br />
<br />
'''قسمت سوم سلوکیان'''<br />
<br />
هشت سال پس از اینکه اسکندر مقدونی ایران را تصرف کرد، در سال ۳۲۳ ق. م. در بابل درگذشت. جانشینان وی حدود ۸۰ سال حکومت کردند. پایتخت آنان سلوکیه و در کنار دجله بود و سپس به انطاکیه در کنار مدیترانه منتقل شد. در همین زمان سربازانی که اسکندر در سرحدات، برای جلوگیری از هجوم قبایل شمالی گذاشته بود با استفاده از ضعف سلوکیها، به رهبری دیودترس اعلام استقلال کردند و حکومت باختر را پی ریختند. این حکومت بعد با اشکانیان متحد شد و یکصد سال دوام یافت و توانست فرهنگ و تمدنش را در هند و آسیای مرکزی رواج دهد.<br />
<br />
جانشیان اسکندر برخلاف خود او - که سعی در ایجاد وحدت فرهنگی و حتی نژادی میان ایرانیان و یونانیان داشت - با تشکیل دولت سلوکی سعی کردند یونانی باقی بمانند. آنان خواستار آموزش زبان یونانی و نیز شیوه زندگی یونانی در ایران بودند.^{۱} نتیجه این سیاست برتریطلبانه و انزواجویانه این شد که شهرها و ماندگاههای یونانی تنها جزایری در اقیانوس<br />
<br />
۱. تاریخ ایران، کمبریج، ج ۳، ص ۱۱۱.<br />
<br />
<br />
۲۲<br />
<br />
تاریخ آموزش و پرورش در ایران<br />
<br />
ایران بودند و در آنجا تعداد اندکی از زبان یونانی اطلاع داشتند. «در ایران عهد سلوکی دو دنیای جدا از هم که یکی یونانی و دیگری ایرانی بود در کنار هم زندگی میکردند.»^{۲}<br />
<br />
پادشاهان سلرکی سعی نمیکردند فرهنگ و تمدن یونانی را به رعایای ایرانی خود بیاموزند. روسای قبایل و خوانین همچنان بر مردم و روستاهای خود فرمان میراندند. دبیران مانند دوره هخامنشیان معاملات را به زبان آرامی ثبت میکردند.^{۳}<br />
<br />
یونانیان که چند خداگرا و مشرک بودند، حرمت خدایان محلی را نگه میداشتند. تغییر آیین مستلزم دانستن زبان یونانی و زندگی کردن به شیوه یونانیان بود. چنان که پلوتارک مینویسد: کودکان «وحشیان» در گدر و سپا (بلوچستان) درس میخواندند تا بتوانند آثار هومر را بخوانند.^{۴}<br />
<br />
اما سلوکیها چنان که گفته شد اصراری بر یونانی شدن ایرانیان نداشتند. هر چند هرودوت ینویسد: «همه مردم ایران بیشترین آمادگی را برای قبول آداب و رسوم بیگانه داشتهاند. یونانی مآب کردن ایران تنها پس از دوره فرمانروایی سلوکیان آغاز شد؛ یعنی هنگامی که پادشاه ایران، مهرداد یکم پادشاه پارت یا به ادعای خودش «دوستدار یونانیان»، برای اداره کردن میراث سلوکی به مردان زیرکی که دارای آموزش و تربیت یونانی باشند، نیازمند گردید...»^{۵}<br />
<br />
محتوای آموزشی<br />
<br />
تأثیر زبان یونانی بر فرهنگ و تمدن ایرانیان<br />
<br />
به اعتقاد گیرشمن: «زبان یونانی از زمان اسکندر یعنی از زمانی که هزاران جوان اشرافی در تشکیلات سواره نظام قشون وی داخل شدند و سربازان ایرانی را داخل فالانژ کردند، شروع به انتشار کرد و سپس ازدواجهای بین ایرانیان و مقدونیان، ایجاد مستعمرات، تجارت، اداره قشون و غیره، همه اینها موجب شد تا زبان آرامی عهد هخامنشیان متروک شود و زبان یونانی جای، آن را بگیرد. این زبان به نوبه خود، حکم زبان بینالمللی را پیدا کرد و حتی در دوره پارتیان آن 2. همان، ص ۱۱۲.<br />
<br />
۳. تاریخ ایران، آکسفورد، ج ۳، ص ۱۱۲. ۴. همان، ص ۱۱۷. ۵. همان، ص ۱۱۸.<br />
<br />
<br />
سلوکیان<br />
<br />
۲۳<br />
<br />
را در شهرهای یونانی تدریس میکردند. این تأثیر مخصوصاً در ایرانیان ساکن شهرها تأثیر کرد و در میان افراد طبقه بالا و طبقه متوسط انتشار یافت. اما در سکنه روستایی کمتر تأثیر کرد و به این ترتیب جامعهای مختلط به وجود آمد».^{۶}<br />
<br />
۶. علی محمد الماسی، همان، ص ۹۳؛ رومن گیرشمن، ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه معین، ص ۲۶۷.</div>Samei