https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B5%D9%81%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86
آموزش و پرورش در دوره صفاریان - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T10:10:47Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B5%D9%81%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=13775&oldid=prev
Samei در ۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۲۱
2026-02-16T23:21:00Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملک، حسن (1387). کتاب ایران: تاریخ آموزش و پرورش در ایران. ویراستاری مرضیه مرآت نیا. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن ملک</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تعلیم و تربیت]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B5%D9%81%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=13774&oldid=prev
Samei در ۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۹
2026-02-16T23:19:43Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''یازدهم </del>صفاریان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>صفاریان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] سلسلهای بودند که از سال ۲۵۴ تا ۲۹۰ قمری در شرق [[کشور ایران|ایران]] فرمانروایی کردند. مؤسس این سلسله یعقوب لیث بود. یعقوب پسر لیث به قصد تأسیس دولتی مستقل و ایرانی و برانداختن یا ضعیف کردن حکومت بغداد شروع به توسعه قلمرو خود کرد. هم چنان که از شعرالمتوکل بر میآید یعقوب بر آن بود که در سایه درفش کاویانی بر همه ملتها سیادت جوید و بر سریر عجم برآید و رسم کهن تجدید کند. این شعر برای معتمد خلیفه عباسی فرستاده شد.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفاریان سلسلهای بودند </del>که از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال ۲۵۴ تا ۲۹۰ قمری </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرق </del>ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمانروایی کردند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤسس </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله یعقوب لیث بود. یعقوب پسر لیث </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قصد تأسیس دولتی مستقل و ایرانی و برانداختن یا ضعیف کردن حکومت بغداد شروع </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسعه قلمرو خود </del>کرد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هم چنان که از شعرالمتوکل بر میآید یعقوب بر آن بود که در سایه درفش کاویانی بر همه ملتها سیادت جوید و بر سریر عجم برآید و رسم کهن تجدید کند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این شعر برای معتمد خلیفه عباسی فرستاده شد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب چون [[عربی|زبان عربی]] نمیدانست به شعرای عرب زبان بیتوجه بود و همین امر باعث شد </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبان دری به عنوان زبان رسمی و ادبی در دربار او رونق بگیرد. </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمله شعرای فارسی زبان [[صفاریان|دوره صفاریان]]، محمّدبن وصیف سگزی، بسام کرد، محمدبن مخلد، فیروز مشرقی و ابوسلیک گرگانی را میتوان نام برد<ref>صفا، ذبیح الله (1347)، '''''تاریخ ادبیات </ins>در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''، تهران: انتشارات ابن سینا، ج ۱، ص ۱۶۱ به بعد</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref>. از آثار هنری </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره شاید بتوان </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسجد جامع [[شیراز]] که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست عمربن لیث ساخته شد، اشاره </ins>کرد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مسجد چندین بار بازسازی شده است<ref>معین، محمد (1362)، '''''فرهنگ فارسی'''''، تهران: امیر کبیر، ج ۵، ص 1002-1003</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوب چون زبان عربی نمیدانست به شعرای عرب زبان بیتوجه بود </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین امر باعث شد که زبان دری به عنوان زبان رسمی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبی </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربار او رونق بگیرد</del>. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمله شعرای </del>فارسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبان دوره صفاریان، محمّدبن وصیف سگزی، بسام کرد، محمدبن مخلد، فیروز مشرقی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوسلیک گرگانی را میتوان نام برد</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">^{۱}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امپراتوری پهناور اما کم دوام [[صفاریان]] در شرق سرزمین اسلامی، از بامیان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کابل در شرق تا [[اهواز]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اصفهان]] در غرب امتداد داشت. [[صفاریان]] نخستین شکاف عظیم را </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمامیت قلمرو عباسی ایجاد کردند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرانجام [[سامانیان]] آنها را شکست دادند و دست نشانده خود کردند. بر روی تنها سکه شناخته شدهای که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفاریان]] در [[ری]] به دست آمده است تاریخ ۲۶۲ قمری حک شده است. تردیدی نیست که [[صفاریان]] در نوزایی فرهنگ و ادب [[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] نوین در نیمه دوم سده سوم هجری بسیار مؤثر بودهاند<ref>زرین کوب، عبدالحسین، نصر، حسین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطهری، مرتضی (1363)، '''''تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه'''''، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیر کبیر، ج ۴، ص 100-101.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از آثار هنری این دوره شاید بتوان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسجد جامع شیراز که به دست عمربن لیث ساخته شد، اشاره کرد. این مسجد چندین بار بازسازی شده است.^{۲}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱. ذبیح الله صفا، </del>تاریخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبیات </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، ج ۱، تهران: انتشارات ابن سینا، ۱۳۴۷، ص ۱۶۱ به بعد. ۲. فرهنگ معین، ج ۵، صص ۱۰۰۳-۱۰۰۲.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[</ins>تاریخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی ایران </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدههای سوم و چهارم هجری]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره طاهریان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره سامانیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره غزنویان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره زیاریان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آموزش و پرورش در دوره آل بویه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۷۲</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ آموزش و پرورش در ایران</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امپراتوری پهناور اما کم دوام صفاریان در شرق سرزمین اسلامی، از بامیان و کابل در شرق تا اهواز و اصفهان در غرب امتداد داشت. صفاریان نخستین شکاف عظیم را در تمامیت قلمرو عباسی ایجاد کردند. سرانجام سامانیان آنها را شکست دادند و دست نشانده خود کردند. بر روی تنها سکه شناخته شدهای که از صفاریان در ری به دست آمده است تاریخ ۲۶۲ قمری حک شده است. تردیدی نیست که صفاریان در نوزایی فرهنگ و ادب فارسی نوین در نیمه دوم سده سوم هجری بسیار مؤثر بودهاند.^{۳}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. عبدالحسین زرین کوب و...، همان، صص ۱۰۱-۱۰۰.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B5%D9%81%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=11112&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''یازدهم صفاریان''' صفاریان سلسلهای بودند که از سال ۲۵۴ تا ۲۹۰ قمری در شرق ایران فرمانروایی کردند. مؤسس این سلسله یعقوب لیث بود. یعقوب پسر لیث به قصد تأسیس دولتی مستقل و ایرانی و برانداختن یا ضعیف کردن حکومت بغداد شروع به توسعه قلمرو خود کرد. ه...» ایجاد کرد
2025-09-04T21:38:20Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''یازدهم صفاریان''' صفاریان سلسلهای بودند که از سال ۲۵۴ تا ۲۹۰ قمری در شرق ایران فرمانروایی کردند. مؤسس این سلسله یعقوب لیث بود. یعقوب پسر لیث به قصد تأسیس دولتی مستقل و ایرانی و برانداختن یا ضعیف کردن حکومت بغداد شروع به توسعه قلمرو خود کرد. ه...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''یازدهم صفاریان'''<br />
<br />
صفاریان سلسلهای بودند که از سال ۲۵۴ تا ۲۹۰ قمری در شرق ایران فرمانروایی کردند. مؤسس این سلسله یعقوب لیث بود. یعقوب پسر لیث به قصد تأسیس دولتی مستقل و ایرانی و برانداختن یا ضعیف کردن حکومت بغداد شروع به توسعه قلمرو خود کرد. هم چنان که از شعرالمتوکل بر میآید یعقوب بر آن بود که در سایه درفش کاویانی بر همه ملتها سیادت جوید و بر سریر عجم برآید و رسم کهن تجدید کند. این شعر برای معتمد خلیفه عباسی فرستاده شد.<br />
<br />
یعقوب چون زبان عربی نمیدانست به شعرای عرب زبان بیتوجه بود و همین امر باعث شد که زبان دری به عنوان زبان رسمی و ادبی در دربار او رونق بگیرد. از جمله شعرای فارسی زبان دوره صفاریان، محمّدبن وصیف سگزی، بسام کرد، محمدبن مخلد، فیروز مشرقی و ابوسلیک گرگانی را میتوان نام برد.^{۱}<br />
<br />
از آثار هنری این دوره شاید بتوان به مسجد جامع شیراز که به دست عمربن لیث ساخته شد، اشاره کرد. این مسجد چندین بار بازسازی شده است.^{۲}<br />
<br />
۱. ذبیح الله صفا، تاریخ ادبیات در ایران، ج ۱، تهران: انتشارات ابن سینا، ۱۳۴۷، ص ۱۶۱ به بعد. ۲. فرهنگ معین، ج ۵، صص ۱۰۰۳-۱۰۰۲.<br />
<br />
<br />
۷۲<br />
<br />
تاریخ آموزش و پرورش در ایران<br />
<br />
امپراتوری پهناور اما کم دوام صفاریان در شرق سرزمین اسلامی، از بامیان و کابل در شرق تا اهواز و اصفهان در غرب امتداد داشت. صفاریان نخستین شکاف عظیم را در تمامیت قلمرو عباسی ایجاد کردند. سرانجام سامانیان آنها را شکست دادند و دست نشانده خود کردند. بر روی تنها سکه شناخته شدهای که از صفاریان در ری به دست آمده است تاریخ ۲۶۲ قمری حک شده است. تردیدی نیست که صفاریان در نوزایی فرهنگ و ادب فارسی نوین در نیمه دوم سده سوم هجری بسیار مؤثر بودهاند.^{۳}<br />
<br />
.<br />
<br />
3. عبدالحسین زرین کوب و...، همان، صص ۱۰۱-۱۰۰.</div>
Samei