https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C آیت الله بروجردی - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-20T05:47:03Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=5948&oldid=prev Samei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۹ 2025-05-04T18:49:15Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیّدحسین طباطبایی، معروف به حاج آقا حسین بروجردی (1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، فقیه نامدار و بزرگ‌ترین مرجع تقلید شیعیان در عصر کنونی، فرزند سیّدعلی طباطبایی از ملّاکان و روحانی زادگان بروجرد، پس از تحصیلات مقدماتی در بروجرد در 1310ق/ 1892م به حوزه علمیه اصفهان رفت و در آن‌جا از محضر میرزا ابوالمعالی کلباسی، محمّدتقی مدرس، سیّد محمّدباقر دُرچه‌ای، آخوند ملامحمّد کاشانی و جهانگیرخان قشقایی در فرا گرفتن علوم نقلی استفاده کرد. سپس در 1320ق / 1902م به نجف رفت و از درس آخوند ملا محمّدکاظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراسانی، </del>شریعت اصفهانی و سیّد محمّدکاظم یزدی بهره گرفت و پس از مرگ آخوند خراسانی در 1329ق / 1911م به بروجرد بازآمد و در آن‌جا به زعامت روحانی و مرجعیت مذهبی پرداخت. در 1323ش که بر اثر بیماری به تهران آمد، از او خواسته شد که برای بازسازی حوزه علمیه قم که در طول سلطنت رضاشاه تضعیف شده بود، به قم برود. او این دعوت را پذیرفت و با اقتدار علمی و نفوذ کلمه‌ای که داشت، از آن زمان تا پایان عمر مهم‌ترین مرجع شیعیان جهان شناخته شد&lt;ref&gt;'''''نقباء البشر فی القرن الرابع عشر'''''. ج 2، ص 605.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیّدحسین طباطبایی، معروف به حاج آقا حسین بروجردی (1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، فقیه نامدار و بزرگ‌ترین مرجع تقلید شیعیان در عصر کنونی، فرزند سیّدعلی طباطبایی از ملّاکان و روحانی زادگان بروجرد، پس از تحصیلات مقدماتی در بروجرد در 1310ق/ 1892م به حوزه علمیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رفت و در آن‌جا از محضر میرزا ابوالمعالی کلباسی، محمّدتقی مدرس، سیّد محمّدباقر دُرچه‌ای، آخوند ملامحمّد کاشانی و جهانگیرخان قشقایی در فرا گرفتن علوم نقلی استفاده کرد. سپس در 1320ق / 1902م به نجف رفت و از درس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آخوند خراسانی|</ins>آخوند ملا محمّدکاظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراسانی]]، </ins>شریعت اصفهانی و سیّد محمّدکاظم یزدی بهره گرفت و پس از مرگ آخوند خراسانی در 1329ق / 1911م به بروجرد بازآمد و در آن‌جا به زعامت روحانی و مرجعیت مذهبی پرداخت. در 1323ش که بر اثر بیماری به تهران آمد، از او خواسته شد که برای بازسازی حوزه علمیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که در طول سلطنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رضا شاه پهلوی|</ins>رضاشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تضعیف شده بود، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برود. او این دعوت را پذیرفت و با اقتدار علمی و نفوذ کلمه‌ای که داشت، از آن زمان تا پایان عمر مهم‌ترین مرجع شیعیان جهان شناخته شد&lt;ref&gt;'''''نقباء البشر فی القرن الرابع عشر'''''. ج 2، ص 605.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین نقش او در جهان تشیّع، مرکزیت دادن به حوزه علمی قم به‌عنوان عالی‌ترین پایگاه معنوی شیعیان جهان بود&lt;ref&gt;رازی، محمّدشریف. '''''آثارالحجه'''''. ج 2، صص 6 ـ20.&lt;/ref&gt;. بیش‌ترین خدمت او به عالم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلام، </del>ایجاد ارتباط با رهبران مذاهب اهل سنّت&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اخذ فتوای شیخ محمود شلتوت رئیس دانشگاه الازهر مصر در 17 ربیع‌الاول 1378ق / 17 مهر 1337ش درباره صحّت عمل به مذهب فقه شیعه دوازده امامی بود&lt;ref&gt;حایری، عبدالحسین. «شرح حال آیت‌الله العظمی بروجردی»'''، ''مسلمین'''''. ج 1 (1320).&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین نقش او در جهان تشیّع، مرکزیت دادن به حوزه علمی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به‌عنوان عالی‌ترین پایگاه معنوی شیعیان جهان بود&lt;ref&gt;رازی، محمّدشریف. '''''آثارالحجه'''''. ج 2، صص 6 ـ20.&lt;/ref&gt;. بیش‌ترین خدمت او به عالم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسلام]]، </ins>ایجاد ارتباط با رهبران مذاهب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اهل سنت و جماعت|</ins>اهل سنّت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اخذ فتوای شیخ محمود شلتوت رئیس دانشگاه الازهر مصر در 17 ربیع‌الاول 1378ق / 17 مهر 1337ش درباره صحّت عمل به مذهب فقه شیعه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام دوازدهگانه|</ins>دوازده امامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود&lt;ref&gt;حایری، عبدالحسین. «شرح حال آیت‌الله العظمی بروجردی»'''، ''مسلمین'''''. ج 1 (1320).&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله بروجردی تألیفات فراوانی داشت از جمله: &#039;&#039;جامع احادیث الشیعه&#039;&#039; در حدیث که چندین مجلد آن زیر نظر و ارشاد او در حیاتش به‌چاپ رسید، &#039;&#039;تجرید الاسانید&#039;&#039; در رجال، حاشیه بر کفایه‌الاصول&lt;ref&gt;استادی، رضا. «آثار و تألیفات آیت‌الله بروجردی». &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حوزه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. سال 8 (1370)، ش 1ـ2، ص 289ـ303.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله بروجردی تألیفات فراوانی داشت از جمله: &#039;&#039;جامع احادیث الشیعه&#039;&#039; در حدیث که چندین مجلد آن زیر نظر و ارشاد او در حیاتش به‌چاپ رسید، &#039;&#039;تجرید الاسانید&#039;&#039; در رجال، حاشیه بر کفایه‌الاصول&lt;ref&gt;استادی، رضا. «آثار و تألیفات آیت‌الله بروجردی». &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حوزه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. سال 8 (1370)، ش 1ـ2، ص 289ـ303.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله بروجردی پس از شهریور 1320ش، وزنه بسیار محکمی در ایجاد امنیّت در سطح کشور بود، ولی از دخالت‌های سیاسی در سطح ملّی و بین‌المللی پرهیز می‌کرد و آن را خارج از وظایف مرجعیت می‌دانست. در زمانی‌که آیت‌الله سیّدابوالقاسم کاشانی به مبارزات سیاسی می‌پرداخت، آیت‌الله بروجردی حوزه دخالت خود را به منطقه قم محدود کرده بود. او برای مبارزه با فرقه بهائیت با دولت همکاری و همگامی مؤثر کرد. سرانجام این مبارزه نیز به تخریب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حظیرهالقدس </del>در تهران انجامید. مادام که آیت‌الله بروجردی در قید حیات بود، محمدرضا شاه از اجرای برنامه‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«انقلاب سفید» </del>خود واهمه داشت و این برنامه‌ها را پس از رحلت آیت‌الله بروجردی و شکستن «وحدت مرجعیت» در عالم تشیّع آغاز کرد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله بروجردی پس از شهریور 1320ش، وزنه بسیار محکمی در ایجاد امنیّت در سطح کشور بود، ولی از دخالت‌های سیاسی در سطح ملّی و بین‌المللی پرهیز می‌کرد و آن را خارج از وظایف مرجعیت می‌دانست. در زمانی‌که آیت‌الله سیّدابوالقاسم کاشانی به مبارزات سیاسی می‌پرداخت، آیت‌الله بروجردی حوزه دخالت خود را به منطقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محدود کرده بود. او برای مبارزه با فرقه بهائیت با دولت همکاری و همگامی مؤثر کرد. سرانجام این مبارزه نیز به تخریب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حظیره القدس </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>انجامید. مادام که آیت‌الله بروجردی در قید حیات بود، محمدرضا شاه از اجرای برنامه‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[انقلاب سفید]]» </ins>خود واهمه داشت و این برنامه‌ها را پس از رحلت آیت‌الله بروجردی و شکستن «وحدت مرجعیت» در عالم تشیّع آغاز کرد.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسلام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اهل سنت و جماعت]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[رضا شاه پهلوی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[انقلاب سفید]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیدحسن امین</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیدحسن امین</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2308:rev-5948:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=2308&oldid=prev Samei در ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶ 2024-12-19T13:56:59Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدحسن امین</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2307:rev-2308:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=2307&oldid=prev Samei در ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶ 2024-12-19T13:56:26Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیّدحسین طباطبایی، معروف به حاج آقا حسین بروجردی (1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، فقیه نامدار و بزرگ‌ترین مرجع تقلید شیعیان در عصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنونی، </del>فرزند سیّدعلی طباطبایی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملّاكان </del>و روحانی زادگان بروجرد، پس از تحصیلات مقدماتی در بروجرد در 1310ق/ 1892م به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزة علمیة </del>اصفهان رفت و در آن‌جا از محضر میرزا ابوالمعالی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلباسی، </del>محمّدتقی مدرس، سیّد محمّدباقر دُرچه‌ای، آخوند ملامحمّد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشانی </del>و جهانگیرخان قشقایی در فرا گرفتن علوم نقلی استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. سپس در 1320ق / 1902م به نجف رفت و از درس آخوند ملا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمّدكاظم </del>خراسانی، شریعت اصفهانی و سیّد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمّدكاظم </del>یزدی بهره گرفت و پس از مرگ آخوند خراسانی در 1329ق / 1911م به بروجرد بازآمد و در آن‌جا به زعامت روحانی و مرجعیت مذهبی پرداخت. در 1323ش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بر اثر بیماری به تهران آمد، از او خواسته شد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>برای بازسازی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزة علمیة </del>قم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در طول سلطنت رضاشاه تضعیف شده بود، به قم برود. او این دعوت را پذیرفت و با اقتدار علمی و نفوذ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمه‌ای كه </del>داشت، از آن زمان تا پایان عمر مهم‌ترین مرجع شیعیان جهان شناخته شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیّدحسین طباطبایی، معروف به حاج آقا حسین بروجردی (1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، فقیه نامدار و بزرگ‌ترین مرجع تقلید شیعیان در عصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنونی، </ins>فرزند سیّدعلی طباطبایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملّاکان </ins>و روحانی زادگان بروجرد، پس از تحصیلات مقدماتی در بروجرد در 1310ق/ 1892م به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزه علمیه </ins>اصفهان رفت و در آن‌جا از محضر میرزا ابوالمعالی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلباسی، </ins>محمّدتقی مدرس، سیّد محمّدباقر دُرچه‌ای، آخوند ملامحمّد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی </ins>و جهانگیرخان قشقایی در فرا گرفتن علوم نقلی استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. سپس در 1320ق / 1902م به نجف رفت و از درس آخوند ملا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمّدکاظم </ins>خراسانی، شریعت اصفهانی و سیّد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمّدکاظم </ins>یزدی بهره گرفت و پس از مرگ آخوند خراسانی در 1329ق / 1911م به بروجرد بازآمد و در آن‌جا به زعامت روحانی و مرجعیت مذهبی پرداخت. در 1323ش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بر اثر بیماری به تهران آمد، از او خواسته شد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>برای بازسازی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزه علمیه </ins>قم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در طول سلطنت رضاشاه تضعیف شده بود، به قم برود. او این دعوت را پذیرفت و با اقتدار علمی و نفوذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمه‌ای که </ins>داشت، از آن زمان تا پایان عمر مهم‌ترین مرجع شیعیان جهان شناخته شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''نقباء البشر فی القرن الرابع عشر'''''. ج 2، ص 605.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین نقش او در جهان تشیّع، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزیت </del>دادن به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزة </del>علمی قم به‌عنوان عالی‌ترین پایگاه معنوی شیعیان جهان بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; بیش‌ترین خدمت او به عالم اسلام، ایجاد ارتباط با رهبران مذاهب اهل سنّت&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اخذ فتوای شیخ محمود شلتوت رئیس دانشگاه الازهر مصر در 17 ربیع‌الاول 1378ق / 17 مهر 1337ش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارة </del>صحّت عمل به مذهب فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعة </del>دوازده امامی بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین نقش او در جهان تشیّع، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزیت </ins>دادن به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزه </ins>علمی قم به‌عنوان عالی‌ترین پایگاه معنوی شیعیان جهان بود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رازی، محمّدشریف. '''''آثارالحجه'''''. ج 2، صص 6 ـ20.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>بیش‌ترین خدمت او به عالم اسلام، ایجاد ارتباط با رهبران مذاهب اهل سنّت&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اخذ فتوای شیخ محمود شلتوت رئیس دانشگاه الازهر مصر در 17 ربیع‌الاول 1378ق / 17 مهر 1337ش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </ins>صحّت عمل به مذهب فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعه </ins>دوازده امامی بود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حایری، عبدالحسین. «شرح حال آیت‌الله العظمی بروجردی»'''، ''مسلمین'''''. ج 1 (1320).</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله بروجردی تألیفات فراوانی داشت از جمله: ''جامع احادیث الشیعه'' در حدیث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>چندین مجلد آن زیر نظر و ارشاد او در حیاتش به‌چاپ رسید، ''تجرید الاسانید'' در رجال، حاشیه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كفایة‌الاصول.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله بروجردی تألیفات فراوانی داشت از جمله: ''جامع احادیث الشیعه'' در حدیث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>چندین مجلد آن زیر نظر و ارشاد او در حیاتش به‌چاپ رسید، ''تجرید الاسانید'' در رجال، حاشیه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کفایه‌الاصول</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استادی، رضا. «آثار و تألیفات آیت‌الله بروجردی». '''''حوزه'''''. سال 8 (1370)، ش 1ـ2، ص 289ـ303.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله بروجردی پس از شهریور 1320ش، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزنة </del>بسیار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محكمی </del>در ایجاد امنیّت در سطح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشور </del>بود، ولی از دخالت‌های سیاسی در سطح ملّی و بین‌المللی پرهیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌كرد </del>و آن را خارج از وظایف مرجعیت می‌دانست. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی‌كه </del>آیت‌الله سیّدابوالقاسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشانی </del>به مبارزات سیاسی می‌پرداخت، آیت‌الله بروجردی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزة </del>دخالت خود را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منطقة </del>قم محدود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>بود. او برای مبارزه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرقة </del>بهائیت با دولت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همكاری </del>و همگامی مؤثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. سرانجام این مبارزه نیز به تخریب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حظیرةالقدس </del>در تهران انجامید. مادام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>آیت‌الله بروجردی در قید حیات بود، محمدرضا شاه از اجرای برنامه‌های «انقلاب سفید» خود واهمه داشت و این برنامه‌ها را پس از رحلت آیت‌الله بروجردی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكستن </del>«وحدت مرجعیت» در عالم تشیّع آغاز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله بروجردی پس از شهریور 1320ش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزنه </ins>بسیار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محکمی </ins>در ایجاد امنیّت در سطح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور </ins>بود، ولی از دخالت‌های سیاسی در سطح ملّی و بین‌المللی پرهیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کرد </ins>و آن را خارج از وظایف مرجعیت می‌دانست. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی‌که </ins>آیت‌الله سیّدابوالقاسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی </ins>به مبارزات سیاسی می‌پرداخت، آیت‌الله بروجردی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوزه </ins>دخالت خود را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منطقه </ins>قم محدود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>بود. او برای مبارزه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرقه </ins>بهائیت با دولت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همکاری </ins>و همگامی مؤثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. سرانجام این مبارزه نیز به تخریب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حظیرهالقدس </ins>در تهران انجامید. مادام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>آیت‌الله بروجردی در قید حیات بود، محمدرضا شاه از اجرای برنامه‌های «انقلاب سفید» خود واهمه داشت و این برنامه‌ها را پس از رحلت آیت‌الله بروجردی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکستن </ins>«وحدت مرجعیت» در عالم تشیّع آغاز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''''نقباء البشر فی القرن الرابع عشر'''''. ج 2، ص 605.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># رازی، محمّدشریف. '''''آثارالحجة'''''. ج 2، صص 6 ـ20.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حایری، عبدالحسین. «شرح حال آیت‌الله العظمی بروجردی»'''، ''مسلمین'''''. ج 1 (1320).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># استادی، رضا. «آثار و تألیفات آیت‌الله بروجردی». '''''حوزه'''''. سال 8 (1370)، ش 1ـ2، ص 289ـ303. سیدحسن امین</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2306:rev-2307:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=2306&oldid=prev Samei در ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۴ 2024-12-19T13:54:20Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''بروجردي،''' سيّدحسين طباطبايي، </del>معروف به حاج آقا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسين بروجردي </del>(1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقيه </del>نامدار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگ‌ترين </del>مرجع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقليد شيعيان </del>در عصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنوني، </del>فرزند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيّدعلي طباطبايي </del>از ملّاكان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحاني </del>زادگان بروجرد، پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصيلات مقدماتي </del>در بروجرد در 1310ق/ 1892م به حوزة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمية </del>اصفهان رفت و در آن‌جا از محضر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرزا ابوالمعالي كلباسي، محمّدتقي </del>مدرس، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيّد </del>محمّدباقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دُرچه‌اي، </del>آخوند ملامحمّد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشاني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهانگيرخان قشقايي </del>در فرا گرفتن علوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقلي </del>استفاده كرد. سپس در 1320ق / 1902م به نجف رفت و از درس آخوند ملا محمّدكاظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراساني، شريعت اصفهاني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيّد </del>محمّدكاظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يزدي </del>بهره گرفت و پس از مرگ آخوند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراساني </del>در 1329ق / 1911م به بروجرد بازآمد و در آن‌جا به زعامت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحاني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرجعيت مذهبي </del>پرداخت. در 1323ش كه بر اثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيماري </del>به تهران آمد، از او خواسته شد كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي بازسازي </del>حوزة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمية </del>قم كه در طول سلطنت رضاشاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تضعيف </del>شده بود، به قم برود. او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دعوت را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذيرفت </del>و با اقتدار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمي </del>و نفوذ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمه‌اي </del>كه داشت، از آن زمان تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايان </del>عمر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترين </del>مرجع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيعيان </del>جهان شناخته شد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیّدحسین طباطبایی، </ins>معروف به حاج آقا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین بروجردی </ins>(1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقیه </ins>نامدار و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگ‌ترین </ins>مرجع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقلید شیعیان </ins>در عصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنونی، </ins>فرزند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیّدعلی طباطبایی </ins>از ملّاكان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانی </ins>زادگان بروجرد، پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیلات مقدماتی </ins>در بروجرد در 1310ق/ 1892م به حوزة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمیة </ins>اصفهان رفت و در آن‌جا از محضر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرزا ابوالمعالی كلباسی، محمّدتقی </ins>مدرس، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیّد </ins>محمّدباقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دُرچه‌ای، </ins>آخوند ملامحمّد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهانگیرخان قشقایی </ins>در فرا گرفتن علوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقلی </ins>استفاده كرد. سپس در 1320ق / 1902م به نجف رفت و از درس آخوند ملا محمّدكاظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراسانی، شریعت اصفهانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیّد </ins>محمّدكاظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یزدی </ins>بهره گرفت و پس از مرگ آخوند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراسانی </ins>در 1329ق / 1911م به بروجرد بازآمد و در آن‌جا به زعامت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرجعیت مذهبی </ins>پرداخت. در 1323ش كه بر اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیماری </ins>به تهران آمد، از او خواسته شد كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای بازسازی </ins>حوزة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمیة </ins>قم كه در طول سلطنت رضاشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تضعیف </ins>شده بود، به قم برود. او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دعوت را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذیرفت </ins>و با اقتدار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی </ins>و نفوذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمه‌ای </ins>كه داشت، از آن زمان تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان </ins>عمر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین </ins>مرجع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعیان </ins>جهان شناخته شد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترين </del>نقش او در جهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشيّع، مركزيت </del>دادن به حوزة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمي </del>قم به‌عنوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عالي‌ترين پايگاه معنوي شيعيان </del>جهان بود.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيش‌ترين </del>خدمت او به عالم اسلام، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايجاد </del>ارتباط با رهبران مذاهب اهل سنّت&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اخذ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتواي شيخ </del>محمود شلتوت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رئيس </del>دانشگاه الازهر مصر در 17 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربيع‌الاول </del>1378ق / 17 مهر 1337ش دربارة صحّت عمل به مذهب فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيعة </del>دوازده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امامي </del>بود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین </ins>نقش او در جهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشیّع، مركزیت </ins>دادن به حوزة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی </ins>قم به‌عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عالی‌ترین پایگاه معنوی شیعیان </ins>جهان بود.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیش‌ترین </ins>خدمت او به عالم اسلام، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد </ins>ارتباط با رهبران مذاهب اهل سنّت&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتوای شیخ </ins>محمود شلتوت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رئیس </ins>دانشگاه الازهر مصر در 17 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربیع‌الاول </ins>1378ق / 17 مهر 1337ش دربارة صحّت عمل به مذهب فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعة </ins>دوازده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امامی </ins>بود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيت‌الله بروجردي تأليفات فراواني </del>داشت از جمله: ''جامع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احاديث الشيعه</del>'' در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حديث </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چندين </del>مجلد آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زير </del>نظر و ارشاد او در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حياتش </del>به‌چاپ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيد، </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجريد الاسانيد</del>'' در رجال، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاشيه </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كفاية‌الاصول</del>.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیت‌الله بروجردی تألیفات فراوانی </ins>داشت از جمله: ''جامع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احادیث الشیعه</ins>'' در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدیث </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چندین </ins>مجلد آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیر </ins>نظر و ارشاد او در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیاتش </ins>به‌چاپ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسید، </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجرید الاسانید</ins>'' در رجال، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاشیه </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كفایة‌الاصول</ins>.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيت‌الله بروجردي </del>پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهريور </del>1320ش، وزنة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار محكمي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايجاد امنيّت </del>در سطح كشور بود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دخالت‌هاي سياسي </del>در سطح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملّي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين‌المللي پرهيز مي‌كرد </del>و آن را خارج از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وظايف مرجعيت مي‌دانست</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني‌كه آيت‌الله سيّدابوالقاسم كاشاني </del>به مبارزات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسي مي‌پرداخت، آيت‌الله بروجردي </del>حوزة دخالت خود را به منطقة قم محدود كرده بود. او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>مبارزه با فرقة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهائيت </del>با دولت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همكاري </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همگامي </del>مؤثر كرد. سرانجام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مبارزه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تخريب حظيرةالقدس </del>در تهران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجاميد</del>. مادام كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيت‌الله بروجردي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قيد حيات </del>بود، محمدرضا شاه از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجراي برنامه‌هاي </del>«انقلاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفيد» </del>خود واهمه داشت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>برنامه‌ها را پس از رحلت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيت‌الله بروجردي </del>و شكستن «وحدت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرجعيت» </del>در عالم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشيّع </del>آغاز كرد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیت‌الله بروجردی </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهریور </ins>1320ش، وزنة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار محكمی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد امنیّت </ins>در سطح كشور بود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دخالت‌های سیاسی </ins>در سطح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملّی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین‌المللی پرهیز می‌كرد </ins>و آن را خارج از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وظایف مرجعیت می‌دانست</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی‌كه آیت‌الله سیّدابوالقاسم كاشانی </ins>به مبارزات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی می‌پرداخت، آیت‌الله بروجردی </ins>حوزة دخالت خود را به منطقة قم محدود كرده بود. او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>مبارزه با فرقة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهائیت </ins>با دولت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همكاری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همگامی </ins>مؤثر كرد. سرانجام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مبارزه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تخریب حظیرةالقدس </ins>در تهران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجامید</ins>. مادام كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیت‌الله بروجردی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قید حیات </ins>بود، محمدرضا شاه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجرای برنامه‌های </ins>«انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفید» </ins>خود واهمه داشت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>برنامه‌ها را پس از رحلت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیت‌الله بروجردی </ins>و شكستن «وحدت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرجعیت» </ins>در عالم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشیّع </ins>آغاز كرد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''''نقباء البشر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">في </del>القرن الرابع عشر'''''. ج 2، ص 605.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># '''''نقباء البشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فی </ins>القرن الرابع عشر'''''. ج 2، ص 605.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رازي، محمّدشريف</del>. '''''آثارالحجة'''''. ج 2، صص 6 ـ20.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رازی، محمّدشریف</ins>. '''''آثارالحجة'''''. ج 2، صص 6 ـ20.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حايري، عبدالحسين</del>. «شرح حال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيت‌الله العظمي بروجردي»</del>'''، ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلمين</del>'''''. ج 1 (1320).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حایری، عبدالحسین</ins>. «شرح حال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیت‌الله العظمی بروجردی»</ins>'''، ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلمین</ins>'''''. ج 1 (1320).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استادي، </del>رضا. «آثار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأليفات آيت‌الله بروجردي»</del>. '''''حوزه'''''. سال 8 (1370)، ش 1ـ2، ص 289ـ303. سیدحسن امین</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استادی، </ins>رضا. «آثار و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تألیفات آیت‌الله بروجردی»</ins>. '''''حوزه'''''. سال 8 (1370)، ش 1ـ2، ص 289ـ303. سیدحسن امین</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-94:rev-2306:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=94&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی « '''بروجردي،''' سيّدحسين طباطبايي، معروف به حاج آقا حسين بروجردي (1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، فقيه نامدار و بزرگ‌ترين مرجع تقليد شيعيان در عصر كنوني، فرزند سيّدعلي طباطبايي از ملّاكان و روحاني زادگان بروجرد، پس از تحصيلات مقدماتي در بروجرد در 1310ق/ 1892...» ایجاد کرد 2024-08-07T05:32:25Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;بروجردي،&#039;&#039;&#039; سيّدحسين طباطبايي، معروف به حاج آقا حسين بروجردي (1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، فقيه نامدار و بزرگ‌ترين مرجع تقليد شيعيان در عصر كنوني، فرزند سيّدعلي طباطبايي از ملّاكان و روحاني زادگان بروجرد، پس از تحصيلات مقدماتي در بروجرد در 1310ق/ 1892...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> &#039;&#039;&#039;بروجردي،&#039;&#039;&#039; سيّدحسين طباطبايي، معروف به حاج آقا حسين بروجردي (1292ق / 1875م ـ 1380ق / 1961م)، فقيه نامدار و بزرگ‌ترين مرجع تقليد شيعيان در عصر كنوني، فرزند سيّدعلي طباطبايي از ملّاكان و روحاني زادگان بروجرد، پس از تحصيلات مقدماتي در بروجرد در 1310ق/ 1892م به حوزة علمية اصفهان رفت و در آن‌جا از محضر ميرزا ابوالمعالي كلباسي، محمّدتقي مدرس، سيّد محمّدباقر دُرچه‌اي، آخوند ملامحمّد كاشاني و جهانگيرخان قشقايي در فرا گرفتن علوم نقلي استفاده كرد. سپس در 1320ق / 1902م به نجف رفت و از درس آخوند ملا محمّدكاظم خراساني، شريعت اصفهاني و سيّد محمّدكاظم يزدي بهره گرفت و پس از مرگ آخوند خراساني در 1329ق / 1911م به بروجرد بازآمد و در آن‌جا به زعامت روحاني و مرجعيت مذهبي پرداخت. در 1323ش كه بر اثر بيماري به تهران آمد، از او خواسته شد كه براي بازسازي حوزة علمية قم كه در طول سلطنت رضاشاه تضعيف شده بود، به قم برود. او اين دعوت را پذيرفت و با اقتدار علمي و نفوذ كلمه‌اي كه داشت، از آن زمان تا پايان عمر مهم‌ترين مرجع شيعيان جهان شناخته شد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> مهم‌ترين نقش او در جهان تشيّع، مركزيت دادن به حوزة علمي قم به‌عنوان عالي‌ترين پايگاه معنوي شيعيان جهان بود.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; بيش‌ترين خدمت او به عالم اسلام، ايجاد ارتباط با رهبران مذاهب اهل سنّت&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اخذ فتواي شيخ محمود شلتوت رئيس دانشگاه الازهر مصر در 17 ربيع‌الاول 1378ق / 17 مهر 1337ش دربارة صحّت عمل به مذهب فقه شيعة دوازده امامي بود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> آيت‌الله بروجردي تأليفات فراواني داشت از جمله: &#039;&#039;جامع احاديث الشيعه&#039;&#039; در حديث كه چندين مجلد آن زير نظر و ارشاد او در حياتش به‌چاپ رسيد، &#039;&#039;تجريد الاسانيد&#039;&#039; در رجال، حاشيه بر كفاية‌الاصول.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> آيت‌الله بروجردي پس از شهريور 1320ش، وزنة بسيار محكمي در ايجاد امنيّت در سطح كشور بود، ولي از دخالت‌هاي سياسي در سطح ملّي و بين‌المللي پرهيز مي‌كرد و آن را خارج از وظايف مرجعيت مي‌دانست. در زماني‌كه آيت‌الله سيّدابوالقاسم كاشاني به مبارزات سياسي مي‌پرداخت، آيت‌الله بروجردي حوزة دخالت خود را به منطقة قم محدود كرده بود. او براي مبارزه با فرقة بهائيت با دولت همكاري و همگامي مؤثر كرد. سرانجام اين مبارزه نيز به تخريب حظيرةالقدس در تهران انجاميد. مادام كه آيت‌الله بروجردي در قيد حيات بود، محمدرضا شاه از اجراي برنامه‌هاي «انقلاب سفيد» خود واهمه داشت و اين برنامه‌ها را پس از رحلت آيت‌الله بروجردي و شكستن «وحدت مرجعيت» در عالم تشيّع آغاز كرد. <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> # &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقباء البشر في القرن الرابع عشر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 2، ص 605.<br /> # رازي، محمّدشريف. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آثارالحجة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 2، صص 6 ـ20.<br /> # حايري، عبدالحسين. «شرح حال آيت‌الله العظمي بروجردي»&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;مسلمين&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 1 (1320).<br /> # استادي، رضا. «آثار و تأليفات آيت‌الله بروجردي». &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حوزه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. سال 8 (1370)، ش 1ـ2، ص 289ـ303. سیدحسن امین</div> Samei