https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8Cآیت الله محمد بهشتی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-18T20:19:39Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C&diff=5182&oldid=prevSamei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸2025-05-01T08:28:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الهه جواهری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الهه جواهری</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C&diff=4747&oldid=prevSamei در ۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲2025-04-27T19:22:32Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:107989 775.jpg|بندانگشتی|آیت الله محمد بهشتی برگرفته از وبسایت خبرگزاری میزان قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.mizanonline.ir/fa/news/4717852/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:107989 775.jpg|بندانگشتی|آیت الله محمد بهشتی برگرفته از وبسایت خبرگزاری میزان قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.mizanonline.ir/fa/news/4717852/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[آیت الله محمد بهشتی|بهشتی، محمد (آیتالله)]]''' (1307-1360ش)، روحانی، رئیس دیوان عالی کشور و اولین دبیر کل [[حزب جمهوری اسلامی]] ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup></del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[آیت الله محمد بهشتی|بهشتی، محمد (آیتالله)]]''' (1307-1360ش)، روحانی، رئیس دیوان عالی کشور و اولین دبیر کل [[حزب جمهوری اسلامی]] ایران.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در [[اصفهان]] متولد شد. تحصیلات حوزوی خود را در مدرسه صدر اصفهان و حوزه علمیه قم تا سطوح عالی ادامه داد و از محضر استادانی نظیر آیتالله بروجردی، [[امام خمینی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup></del>، علامه طباطبایی، محقق داماد و خوانساری بهره برد و به موازات تحصیل در حوزه، تحصیلات دانشگاهی را نیز دنبال کرد و از دانشکده معقول و منقول (الهیات) دانشگاه تهران در رشته فلسفه درجه دکتری گرفت. فعالیت سیاسی ـ فرهنگی خود را در 1326ش با کار تبلیغ در روستاها شروع کرد و با اوج مبارزات سیاسی اجتماعی نهضت ملی شدن نفت در تظاهرات و اعتصابات منتهی به واقعه 30 تیر در اصفهان شرکت کرد. در 1333ش دبیرستان دین و دانش را در قم تأسیس کرد و تا 1342ش مدیریت آن را بر عهده داشت<ref> نظری، مرتضی. '''''خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378، ص 19-26.</ref>. با تأسیس کانون اسلامی دانشآموزان و فرهنگیان قم و مدرسه حقانی برنامه درسی جدیدی برای طلاب طرحریزی کرد و در ایجاد پیوند بین حوزه و دانشگاه نقش مؤثری داشت<ref>'''''یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 3، شهید آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، تهران: 1377، ص 306. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در [[اصفهان]] متولد شد. تحصیلات حوزوی خود را در مدرسه صدر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و حوزه علمیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تا سطوح عالی ادامه داد و از محضر استادانی نظیر آیتالله بروجردی، [[امام خمینی]]، علامه طباطبایی، محقق داماد و خوانساری بهره برد و به موازات تحصیل در حوزه، تحصیلات دانشگاهی را نیز دنبال کرد و از دانشکده معقول و منقول (الهیات) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://ut.ac.ir/fa </ins>دانشگاه تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>در رشته فلسفه درجه دکتری گرفت. فعالیت سیاسی ـ فرهنگی خود را در 1326ش با کار تبلیغ در روستاها شروع کرد و با اوج مبارزات سیاسی اجتماعی نهضت ملی شدن نفت در تظاهرات و اعتصابات منتهی به واقعه 30 تیر در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شرکت کرد. در 1333ش دبیرستان دین و دانش را در قم تأسیس کرد و تا 1342ش مدیریت آن را بر عهده داشت<ref> نظری، مرتضی. '''''خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378، ص 19-26.</ref>. با تأسیس کانون اسلامی دانشآموزان و فرهنگیان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مدرسه حقانی برنامه درسی جدیدی برای طلاب طرحریزی کرد و در ایجاد پیوند بین حوزه و دانشگاه نقش مؤثری داشت<ref>'''''یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 3، شهید آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، تهران: 1377، ص 306. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1344ش به دستور آیتالله میلانی و آیتالله حائری به آلمان عزیمت کرد و اداره مرکز اسلامی هامبورگ را بر عهده گرفت<ref> نظری. مرتضی. '''''خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378. ص 30. </ref>. بهشتی ضمن رسیدگی به امور دینی مسلمانان با کمک عدهای از دانشجویان ایرانی «اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان گروه فارسی زبان» را ایجاد کرد و به دلیل تسلط به زبانهای خارجی در معرفی اسلام به اروپائیان قدمهای مؤثری برداشت<ref> طاهرنیا، ناصر. '''''شهید بهشتی'''''. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380، ص 50. </ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1344ش به دستور آیتالله میلانی و آیتالله حائری به آلمان عزیمت کرد و اداره مرکز اسلامی هامبورگ را بر عهده گرفت<ref> نظری. مرتضی. '''''خاطرات ماندگار از زندگی آیتالله دکتر سید محمدحسین بهشتی'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378. ص 30. </ref>. بهشتی ضمن رسیدگی به امور دینی مسلمانان با کمک عدهای از دانشجویان ایرانی «اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان گروه فارسی زبان» را ایجاد کرد و به دلیل تسلط به زبانهای خارجی در معرفی اسلام به اروپائیان قدمهای مؤثری برداشت<ref> طاهرنیا، ناصر. '''''شهید بهشتی'''''. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380، ص 50. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1349ش به ایران بازگشت ولی ساواک مانع برگشت او به آلمان شد. بهشتی فعالیتهای فرهنگی خود را با برنامهریزی و تهیه کتابهای درسی تعلیمات دینی آموزش و پرورش با همکاری دکتر باهنر<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>و دکتر غفوری و برگزاری جلسات آموزشی و تبلیغی در تهران و قم از سر گرفت<ref>طاهرنیا، ناصر. شهید بهشتی. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380. ص 54-55.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1349ش به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بازگشت ولی ساواک مانع برگشت او به آلمان شد. بهشتی فعالیتهای فرهنگی خود را با برنامهریزی و تهیه کتابهای درسی تعلیمات دینی آموزش و پرورش با همکاری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدجواد باهنر|</ins>دکتر باهنر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و دکتر غفوری و برگزاری جلسات آموزشی و تبلیغی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از سر گرفت<ref>طاهرنیا، ناصر. شهید بهشتی. تهران: دفتر انتشارات کمک آموزشی، 1380. ص 54-55.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با اوجگیری مبارزات انقلابی مردم در 1356ش در تشکیل جامعه روحانیت مبارز<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>همکاری کرد و پس از تشکیل شورای انقلاب به فرمان امام خمینی از سوی ایشان به عضویت شورا انتخاب شد و در ایجاد روابط با ارگانهای مبارز و فعال خارج از کشور و سازماندهی مبارزات انقلابی مردم نقش مؤثری داشت که به دنبال آن چند بار توسط ساواک دستگیر و زندانی شد<ref> قائمی، علی. '''''زندگی و گزیده افکار شهید مظلوم بهشتی'''''. شفق، ص 56-57. </ref>. پس از پیروزی انقلاب به همراه جمعی از روحانیون [[حزب جمهوری اسلامی]] ایران را تأسیس کرد و خود به عنوان دبیرکل حزب انتخاب شد<ref>دارابی، علی. '''''سیاستمداران اهل فیضیه''''' '''''(بررسی و نقد پیشینه و عملکرد جامعه روحانیت مبارز)'''''. تهران: سیاست، 1379، ص 275.</ref>. در 1358ش برای تشکیل و برگزاری انتخابات [[مجلس خبرگان]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>تلاش زیادی کرد و به نمایندگی از مردم تهران به مجلس خبرگان راه یافت و از سوی نمایندگان به عنوان نایب رئیس مجلس انتخاب شد و در تنظیم و تدوین [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>و تصویب آن نقش مؤثری داشت. در همان سال از سوی امام خمینی به ریاست دیوان عالی کشور انتخاب شد<ref>قائمی.علی. '''''زندگی و گزیده افکار شهید مظلوم بهشتی'''''. شفق . ص 21.</ref>. سرانجام در 7 تیر 1360ش در اثر انفجار بمب در ساختمان حزب جمهوری اسلامی همراه جمعی از یارانش به شهادت رسید<ref> علیزاده، علی. '''''شهید بهشتی عقل ملکوتی'''''. سازمان تبلیغات اسلامی، 1374، ص 149. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با اوجگیری مبارزات انقلابی مردم در 1356ش در تشکیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جامعه روحانیت مبارز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>همکاری کرد و پس از تشکیل شورای انقلاب به فرمان امام خمینی از سوی ایشان به عضویت شورا انتخاب شد و در ایجاد روابط با ارگانهای مبارز و فعال خارج از کشور و سازماندهی مبارزات انقلابی مردم نقش مؤثری داشت که به دنبال آن چند بار توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ساواک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دستگیر و زندانی شد<ref> قائمی، علی. '''''زندگی و گزیده افکار شهید مظلوم بهشتی'''''. شفق، ص 56-57. </ref>. پس از پیروزی انقلاب به همراه جمعی از روحانیون [[حزب جمهوری اسلامی]] ایران را تأسیس کرد و خود به عنوان دبیرکل حزب انتخاب شد<ref>دارابی، علی. '''''سیاستمداران اهل فیضیه''''' '''''(بررسی و نقد پیشینه و عملکرد جامعه روحانیت مبارز)'''''. تهران: سیاست، 1379، ص 275.</ref>. در 1358ش برای تشکیل و برگزاری انتخابات [[مجلس خبرگان]] تلاش زیادی کرد و به نمایندگی از مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس خبرگان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>راه یافت و از سوی نمایندگان به عنوان نایب رئیس مجلس انتخاب شد و در تنظیم و تدوین [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] و تصویب آن نقش مؤثری داشت. در همان سال از سوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام خمینی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به ریاست دیوان عالی کشور انتخاب شد<ref>قائمی.علی. '''''زندگی و گزیده افکار شهید مظلوم بهشتی'''''. شفق . ص 21.</ref>. سرانجام در 7 تیر 1360ش در اثر انفجار بمب در ساختمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حزب جمهوری اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>همراه جمعی از یارانش به شهادت رسید<ref> علیزاده، علی. '''''شهید بهشتی عقل ملکوتی'''''. سازمان تبلیغات اسلامی، 1374، ص 149. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از تألیفات ایشان: ''خدا از دیدگاه قرآن''، ''حکومت در اسلام''، ''صدای اسلام'' ''در اروپا''، ''اسلام و مکتبهای معاصر''، ''نقش ایمان در زندگی انسان''، ''بانکداری و قوانین مالی اسلام''، ''قانون'' ''علیت در جامعه ما''، ''روحانیت در اسلام و در میان مسلمین'' و ''خلق و امر در قرآن''، ''کدام مسلک'' است<ref>مرادی، رضا. '''''زندگینامه پیشوایان انقلاب.''''' کاظمی، 1363، ص 42.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از تألیفات ایشان: ''خدا از دیدگاه قرآن''، ''حکومت در اسلام''، ''صدای اسلام'' ''در اروپا''، ''اسلام و مکتبهای معاصر''، ''نقش ایمان در زندگی انسان''، ''بانکداری و قوانین مالی اسلام''، ''قانون'' ''علیت در جامعه ما''، ''روحانیت در اسلام و در میان مسلمین'' و ''خلق و امر در قرآن''، ''کدام مسلک'' است<ref>مرادی، رضا. '''''زندگینامه پیشوایان انقلاب.''''' کاظمی، 1363، ص 42.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[امام خمینی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[امام خمینی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مجلس خبرگان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مجلس خبرگان]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[محمدجواد باهنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جامعه روحانیت مبارز]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C&diff=4081&oldid=prevKarimian در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۶2025-04-23T20:06:18Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
</table>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C&diff=4080&oldid=prevKarimian در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۵2025-04-23T20:05:53Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C&diff=4080&oldid=1072">نمایش تغییرات</a>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C&diff=1072&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی « '''بهشتي، محمد (آيتالله)''' (1307-1360ش)، روحاني، رئيس ديوان عالي كشور و اولين دبير كل حزب جمهوري اسلامي ايران<sup>*</sup>. در اصفهان متولد شد. تحصيلات حوزوي خود را در مدرسة صدر اصفهان و حوزة علمية قم تا سطوح عالي ادامه داد و از محضر استاداني نظير آيتال...» ایجاد کرد2024-08-14T21:46:00Z<p>صفحهای تازه حاوی « '''بهشتي، محمد (آيتالله)''' (1307-1360ش)، روحاني، رئيس ديوان عالي كشور و اولين دبير كل حزب جمهوري اسلامي ايران<sup>*</sup>. در اصفهان متولد شد. تحصيلات حوزوي خود را در مدرسة صدر اصفهان و حوزة علمية قم تا سطوح عالي ادامه داد و از محضر استاداني نظير آيتال...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br />
'''بهشتي، محمد (آيتالله)''' (1307-1360ش)، روحاني، رئيس ديوان عالي كشور و اولين دبير كل حزب جمهوري اسلامي ايران<sup>*</sup>.<br />
<br />
در اصفهان متولد شد. تحصيلات حوزوي خود را در مدرسة صدر اصفهان و حوزة علمية قم تا سطوح عالي ادامه داد و از محضر استاداني نظير آيتالله بروجردي، امام خميني<sup>*</sup>، علامه طباطبايي، محقق داماد و خوانساري بهره برد و به موازات تحصيل در حوزه، تحصيلات دانشگاهي را نيز دنبال كرد و از دانشكدة معقول و منقول (الهيات) دانشگاه تهران در رشتة فلسفه درجة دكتري گرفت. فعاليت سياسي ـ فرهنگي خود را در 1326ش با كار تبليغ در روستاها شروع كرد و با اوج مبارزات سياسي اجتماعي نهضت ملي شدن نفت در تظاهرات و اعتصابات منتهي به واقعة 30 تير در اصفهان شركت كرد. در 1333ش دبيرستان دين و دانش را در قم تأسيس كرد و تا 1342ش مديريت آن را بر عهده داشت.<sup>1</sup> با تأسيس كانون اسلامي دانشآموزان و فرهنگيان قم و مدرسة حقاني برنامة درسي جديدي براي طلاب طرحريزي كرد و در ايجاد پيوند بين حوزه و دانشگاه نقش مؤثري داشت.<sup>2</sup> <br />
<br />
در 1344ش به دستور آيتالله ميلاني و آيتالله حائري به آلمان عزيمت كرد و ادارة مركز اسلامي هامبورگ را بر عهده گرفت.<sup>3</sup> بهشتي ضمن رسيدگي به امور ديني مسلمانان با كمك عدهاي از دانشجويان ايراني «اتحادية انجمنهاي اسلامي دانشجويان گروه فارسي زبان» را ايجاد كرد و به دليل تسلط به زبانهاي خارجي در معرفي اسلام به اروپائيان قدمهاي مؤثري برداشت.<sup>4</sup> <br />
<br />
در 1349ش به ايران بازگشت ولي ساواك مانع برگشت او به آلمان شد. بهشتي فعاليتهاي فرهنگي خود را با برنامهريزي و تهية كتابهاي درسي تعليمات ديني آموزش و پرورش با همكاري دكتر باهنر<sup>*</sup> و دكتر غفوري و برگزاري جلسات آموزشي و تبليغي در تهران و قم از سر گرفت.<sup>5</sup> <br />
<br />
با اوجگيري مبارزات انقلابي مردم در 1356ش در تشكيل جامعة روحانيت مبارز<sup>*</sup> همكاري كرد و پس از تشكيل شوراي انقلاب به فرمان امام خميني از سوي ايشان به عضويت شورا انتخاب شد و در ايجاد روابط با ارگانهاي مبارز و فعال خارج از كشور و سازماندهي مبارزات انقلابي مردم نقش مؤثري داشت كه به دنبال آن چند بار توسط ساواك دستگير و زنداني شد.<sup>6</sup> پس از پيروزي انقلاب به همراه جمعي از روحانيون حزب جمهوري اسلامي ايران را تأسيس كرد و خود به عنوان دبيركل حزب انتخاب شد.<sup>7</sup> در 1358ش براي تشكيل و برگزاري انتخابات مجلس خبرگان<sup>*</sup> تلاش زيادي كرد و به نمايندگي از مردم تهران به مجلس خبرگان راه يافت و از سوي نمايندگان به عنوان نايب رئيس مجلس انتخاب شد و در تنظيم و تدوين قانون اساسي<sup>*</sup> و تصويب آن نقش مؤثري داشت. در همان سال از سوي امام خميني به رياست ديوان عالي كشور انتخاب شد.<sup>8</sup> سرانجام در 7 تير 1360ش در اثر انفجار بمب در ساختمان حزب جمهوري اسلامي همراه جمعي از يارانش به شهادت رسيد.<sup>9</sup> <br />
<br />
از تأليفات ايشان: ''خدا از ديدگاه قرآن''، ''حكومت در اسلام''، ''صداي اسلام'' ''در اروپا''، ''اسلام و مكتبهاي معاصر''، ''نقش ايمان در زندگي انسان''، ''بانكداري و قوانين مالي اسلام''، ''قانون'' ''عليت در جامعة ما''، ''روحانيت در اسلام و در ميان مسلمين'' و ''خلق و امر در قرآن''، ''كدام مسلك'' است.<sup>10</sup> <br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- نظري، مرتضي. '''''خاطرات ماندگار از زندگي آيتالله دكتر سيد محمدحسين بهشتي'''''. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1378، ص 19-26.<br />
<br />
2- '''''ياران امام به روايت اسناد ساواك، ج 3، شهيد آيتالله دكتر سيد محمدحسين بهشتي'''''. مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات، تهران: 1377، ص 306. <br />
<br />
3- نظري. همان. ص 30. <br />
<br />
4- طاهرنيا، ناصر. '''''شهيد بهشتي'''''. تهران: دفتر انتشارات كمك آموزشي، 1380، ص 50. <br />
<br />
5- همان. ص 54-55. <br />
<br />
6- قائمي، علي. '''''زندگي و گزيدة افكار شهيد مظلوم بهشتي'''''. شفق، ص 56-57. <br />
<br />
7- دارابي، علي. '''''سياستمداران اهل فيضيه''''' '''''(بررسي و نقد پيشينه و عملكرد جامعة روحانيت مبارز)'''''. تهران: سياست، 1379، ص 275.<br />
<br />
8- قائمي. همان. ص 21.<br />
<br />
9- عليزاده، علي. '''''شهيد بهشتي عقل ملكوتي'''''. سازمان تبليغات اسلامي، 1374، ص 149. <br />
<br />
10- مرادي، رضا. '''''زندگينامة پيشوايان انقلاب.''''' كاظمي، 1363، ص 42.<br />
<br />
<br />
الهه جواهری</div>Samei