https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87 ابن مسکویه - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-16T06:23:24Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87&diff=4821&oldid=prev Samei در ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۸ 2025-04-30T06:48:28Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص‌ نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص‌ نرگس نشاط</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4226:rev-4821:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87&diff=4226&oldid=prev Samei در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۵ 2025-04-24T17:45:47Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مُسکویه]] (د 421ق / 1030م). احمد بن محمد [[ابن مسکویه|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌مسكویه</del>]] [ابوعلی] مورخ، فیلسوف، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پزشك، كتابدار، </del>و ادیب پرآوازه ایرانی است. از دوران رشد ابوعلی اطلاع چندانی در دست نیست. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنانكه </del>خود می‌گوید در جوانی به تشویق پدر به ادب و شعر روی آورده&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد بن محمد. '''''تهذیب‌الاخلاق'''''. به كوشش قسطنطین زریق، بیروت: الجامعة الامیركیه 1386ق / 1966م، ص49-50.&lt;/ref&gt; و به مطالعه ''استطاله‌الفهم'' جاحظ پرداخته است و در آن از وجود ''جاویدان خرد'' هوشنگ شاه آگاه گردیده است&lt;ref&gt;همو. '''''جاویدان خرد (الحكمةالخالدة)'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: دانشگاه تهران، 1358، ص5.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مُسکویه]] (د 421ق / 1030م). احمد بن محمد [[ابن مسکویه|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌مسکویه</ins>]] [ابوعلی] مورخ، فیلسوف، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پزشک، کتابدار، </ins>و ادیب پرآوازه ایرانی است. از دوران رشد ابوعلی اطلاع چندانی در دست نیست. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنانکه </ins>خود می‌گوید در جوانی به تشویق پدر به ادب و شعر روی آورده&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد بن محمد. '''''تهذیب‌الاخلاق'''''. به كوشش قسطنطین زریق، بیروت: الجامعة الامیركیه 1386ق / 1966م، ص49-50.&lt;/ref&gt; و به مطالعه ''استطاله‌الفهم'' جاحظ پرداخته است و در آن از وجود ''جاویدان خرد'' هوشنگ شاه آگاه گردیده است&lt;ref&gt;همو. '''''جاویدان خرد (الحكمةالخالدة)'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: دانشگاه تهران، 1358، ص5.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن مسكویه</del>]] پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسب </del>دانش بسیار، حلقه‌ها و مجالسی ترتیب داده و در آن‌ها به تدریس پرداخته است. ابوسلیمان ضمن برشمردن آثار وی می‌گوید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>این آثار در جلسات تدریس، نزد او، خوانده می‌شد&lt;ref&gt;ابوسلیمان‌ سجستانی، محمد بن طاهر. '''''صوان الحكمة'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1352، ص347.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه]] پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسب </ins>دانش بسیار، حلقه‌ها و مجالسی ترتیب داده و در آن‌ها به تدریس پرداخته است. ابوسلیمان ضمن برشمردن آثار وی می‌گوید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>این آثار در جلسات تدریس، نزد او، خوانده می‌شد&lt;ref&gt;ابوسلیمان‌ سجستانی، محمد بن طاهر. '''''صوان الحكمة'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1352، ص347.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی [[ابن مسکویه|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكویه</del>]] را از استادان ابوحیّان شمرده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>''الهوامل و الشوامل'' را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>پاسخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكویه </del>به پرسش‌های ابوحیّان است، دلیلی بر این مدعا دانسته‌‌اند&lt;ref&gt;حوفی، احمد محمد. '''''ابوحیان التوحیدی'''''. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی [[ابن مسکویه|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسکویه</ins>]] را از استادان ابوحیّان شمرده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>''الهوامل و الشوامل'' را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>پاسخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسکویه </ins>به پرسش‌های ابوحیّان است، دلیلی بر این مدعا دانسته‌‌اند&lt;ref&gt;حوفی، احمد محمد. '''''ابوحیان التوحیدی'''''. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكویه</del>]] ظاهراً پس از گذراندن بیست ساله نخست عمر خود در ری، به بویهیان بغداد پیوست و حدود دوازده سال مصاحب و ندیم خاص ابومحمد مهلبی، وزیر معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن عمید، وزیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ركن‌الدوله </del>بویهی زیست و خازن (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابدار</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابخانه </del>او در ری بود&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد. '''''تجارب الامم'''''. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعیه، 1332ق / 1914م، 2/124، 276.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ابوسلیمان‌ سجستانی. همان. ص 346- 347.&lt;/ref&gt;. از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن عمید، وزیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ركن‌الدوله </del>و مؤیدالدوله پیوست و چون ابوالفتح به قتل رسید، [[ابن مسکویه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن مسكویه</del>]] از خدمت به صاحب بن عبّاد، وزیر جدید مؤیّدالدوله سرباز زد&lt;ref&gt;ثعالبی، عبدالملك بن محمد. '''''تتمه الیتیمة'''''. به كوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران: مطبعة‌فردین، 1353، 1/96.&lt;/ref&gt;. وی سپس در شیراز به عضدالدوله، سلطان بزرگ آل‌بویه، پیوست و در زمره ندیمان و رسولان او درآمد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابدار كتابخانه </del>و مسئول بیت‌المال وی شد و تا مرگ عضدالدوله در همین شغل ماند&lt;ref&gt;ابوسلیمان سجستانی. همان. ص347&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;امین، محسن. '''''اعیان‌الشیعة'''''. به كوشش حسن امین، بیروت: دارالتعاریف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسکویه</ins>]] ظاهراً پس از گذراندن بیست ساله نخست عمر خود در ری، به بویهیان بغداد پیوست و حدود دوازده سال مصاحب و ندیم خاص ابومحمد مهلبی، وزیر معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن عمید، وزیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رکن‌الدوله </ins>بویهی زیست و خازن (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابدار</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>او در ری بود&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد. '''''تجارب الامم'''''. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعیه، 1332ق / 1914م، 2/124، 276.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ابوسلیمان‌ سجستانی. همان. ص 346- 347.&lt;/ref&gt;. از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن عمید، وزیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رکن‌الدوله </ins>و مؤیدالدوله پیوست و چون ابوالفتح به قتل رسید، [[ابن مسکویه]] از خدمت به صاحب بن عبّاد، وزیر جدید مؤیّدالدوله سرباز زد&lt;ref&gt;ثعالبی، عبدالملك بن محمد. '''''تتمه الیتیمة'''''. به كوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران: مطبعة‌فردین، 1353، 1/96.&lt;/ref&gt;. وی سپس در شیراز به عضدالدوله، سلطان بزرگ آل‌بویه، پیوست و در زمره ندیمان و رسولان او درآمد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابدار کتابخانه </ins>و مسئول بیت‌المال وی شد و تا مرگ عضدالدوله در همین شغل ماند&lt;ref&gt;ابوسلیمان سجستانی. همان. ص347&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;امین، محسن. '''''اعیان‌الشیعة'''''. به كوشش حسن امین، بیروت: دارالتعاریف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن مسكویه</del>]] آثار بسیاری شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>و رساله در زمینه‌های مختلف نظیر تاریخ، اخلاق، فلسفه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیمیا، </del>و داروشناسی دارد همچنین قطعاتی از اشعار عربی و وصایا، از او بر جای مانده است. بخشی از این آثار به چاپ رسیده و بخشی به صورت خطی موجود است، شماری از آثار وی نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاكنون </del>یافت نشده است. [[ابن مسکویه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابن مسكویه</del>]] روزهای آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نیز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است&lt;ref&gt;قمی، عباس. '''''سفینة بحار الانوار'''''. تهران: 1355، 2/540&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مدرس، محمدعلی. '''''ریحانة‌الادب'''''. تبریز: چاپخانة شفق، 1349، 8/208&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات‌الجنات'''''. تهران: اسلامیه، 1390ق / 1970م، 1/257.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه]] آثار بسیاری شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>و رساله در زمینه‌های مختلف نظیر تاریخ، اخلاق، فلسفه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیمیا، </ins>و داروشناسی دارد همچنین قطعاتی از اشعار عربی و وصایا، از او بر جای مانده است. بخشی از این آثار به چاپ رسیده و بخشی به صورت خطی موجود است، شماری از آثار وی نیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاکنون </ins>یافت نشده است. [[ابن مسکویه]] روزهای آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نیز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است&lt;ref&gt;قمی، عباس. '''''سفینة بحار الانوار'''''. تهران: 1355، 2/540&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مدرس، محمدعلی. '''''ریحانة‌الادب'''''. تبریز: چاپخانة شفق، 1349، 8/208&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات‌الجنات'''''. تهران: اسلامیه، 1390ق / 1970م، 1/257.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص‌ نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص‌ نرگس نشاط</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2926:rev-4226:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87&diff=2926&oldid=prev Samei: /* منبع اصلی */ 2025-04-07T15:05:06Z <p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2891:rev-2926:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87&diff=2891&oldid=prev Samei: /* مآخذ */ 2025-04-06T16:38:35Z <p><span class="autocomment">مآخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی [[ابن مسکویه|مسكویه]] را از استادان ابوحیّان شمرده و كتاب &#039;&#039;الهوامل و الشوامل&#039;&#039; را كه پاسخ مسكویه به پرسش‌های ابوحیّان است، دلیلی بر این مدعا دانسته‌‌اند&lt;ref&gt;حوفی، احمد محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ابوحیان التوحیدی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی [[ابن مسکویه|مسكویه]] را از استادان ابوحیّان شمرده و كتاب &#039;&#039;الهوامل و الشوامل&#039;&#039; را كه پاسخ مسكویه به پرسش‌های ابوحیّان است، دلیلی بر این مدعا دانسته‌‌اند&lt;ref&gt;حوفی، احمد محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ابوحیان التوحیدی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|مسكویه]] ظاهراً پس از گذراندن بیست ساله نخست عمر خود در ری، به بویهیان بغداد پیوست و حدود دوازده سال مصاحب و ندیم خاص ابومحمد مهلبی، وزیر معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن عمید، وزیر ركن‌الدوله بویهی زیست و خازن (كتابدار) كتابخانه او در ری بود&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد. '''''تجارب الامم'''''. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعیه، 1332ق / 1914م، 2/124، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">276؛ </del>ابوسلیمان‌ سجستانی. همان. ص 346- 347.&lt;/ref&gt;. از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن عمید، وزیر ركن‌الدوله و مؤیدالدوله پیوست و چون ابوالفتح به قتل رسید، [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] از خدمت به صاحب بن عبّاد، وزیر جدید مؤیّدالدوله سرباز زد&lt;ref&gt;ثعالبی، عبدالملك بن محمد. '''''تتمه الیتیمة'''''. به كوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران: مطبعة‌فردین، 1353، 1/96.&lt;/ref&gt;. وی سپس در شیراز به عضدالدوله، سلطان بزرگ آل‌بویه، پیوست و در زمره ندیمان و رسولان او درآمد و كتابدار كتابخانه و مسئول بیت‌المال وی شد و تا مرگ عضدالدوله در همین شغل ماند&lt;ref&gt;ابوسلیمان سجستانی. همان. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص347؛ </del>امین، محسن. '''''اعیان‌الشیعة'''''. به كوشش حسن امین، بیروت: دارالتعاریف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|مسكویه]] ظاهراً پس از گذراندن بیست ساله نخست عمر خود در ری، به بویهیان بغداد پیوست و حدود دوازده سال مصاحب و ندیم خاص ابومحمد مهلبی، وزیر معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن عمید، وزیر ركن‌الدوله بویهی زیست و خازن (كتابدار) كتابخانه او در ری بود&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد. '''''تجارب الامم'''''. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعیه، 1332ق / 1914م، 2/124، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">276.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>ابوسلیمان‌ سجستانی. همان. ص 346- 347.&lt;/ref&gt;. از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن عمید، وزیر ركن‌الدوله و مؤیدالدوله پیوست و چون ابوالفتح به قتل رسید، [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] از خدمت به صاحب بن عبّاد، وزیر جدید مؤیّدالدوله سرباز زد&lt;ref&gt;ثعالبی، عبدالملك بن محمد. '''''تتمه الیتیمة'''''. به كوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران: مطبعة‌فردین، 1353، 1/96.&lt;/ref&gt;. وی سپس در شیراز به عضدالدوله، سلطان بزرگ آل‌بویه، پیوست و در زمره ندیمان و رسولان او درآمد و كتابدار كتابخانه و مسئول بیت‌المال وی شد و تا مرگ عضدالدوله در همین شغل ماند&lt;ref&gt;ابوسلیمان سجستانی. همان. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص347&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>امین، محسن. '''''اعیان‌الشیعة'''''. به كوشش حسن امین، بیروت: دارالتعاریف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] آثار بسیاری شامل كتاب و رساله در زمینه‌های مختلف نظیر تاریخ، اخلاق، فلسفه، كیمیا، و داروشناسی دارد همچنین قطعاتی از اشعار عربی و وصایا، از او بر جای مانده است. بخشی از این آثار به چاپ رسیده و بخشی به صورت خطی موجود است، شماری از آثار وی نیز تاكنون یافت نشده است. [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] روزهای آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نیز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است&lt;ref&gt;قمی، عباس. '''''سفینة بحار الانوار'''''. تهران: 1355، 2/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">540؛ </del>مدرس، محمدعلی. '''''ریحانة‌الادب'''''. تبریز: چاپخانة شفق، 1349، 8/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">208؛ </del>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات‌الجنات'''''. تهران: اسلامیه، 1390ق / 1970م، 1/257.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] آثار بسیاری شامل كتاب و رساله در زمینه‌های مختلف نظیر تاریخ، اخلاق، فلسفه، كیمیا، و داروشناسی دارد همچنین قطعاتی از اشعار عربی و وصایا، از او بر جای مانده است. بخشی از این آثار به چاپ رسیده و بخشی به صورت خطی موجود است، شماری از آثار وی نیز تاكنون یافت نشده است. [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] روزهای آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نیز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است&lt;ref&gt;قمی، عباس. '''''سفینة بحار الانوار'''''. تهران: 1355، 2/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">540&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>مدرس، محمدعلی. '''''ریحانة‌الادب'''''. تبریز: چاپخانة شفق، 1349، 8/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">208&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات‌الجنات'''''. تهران: اسلامیه، 1390ق / 1970م، 1/257.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2890:rev-2891:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87&diff=2890&oldid=prev Samei: /* نویسنده مقاله */ 2025-04-06T16:35:43Z <p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>[[ابن مسکویه|ابن مُسکویه]] (د 421ق / 1030م).<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>احمد بن محمد [[ابن مسکویه|ابن‌مسكویه]] [ابوعلی] مورخ، فیلسوف، پزشك، كتابدار، و ادیب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرآوازة </del>ایرانی است. از دوران رشد ابوعلی اطلاع چندانی در دست نیست. چنانكه خود می‌گوید در جوانی به تشویق پدر به ادب و شعر روی آورده&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد بن محمد. '''''تهذیب‌الاخلاق'''''. به كوشش قسطنطین زریق، بیروت: الجامعة الامیركیه 1386ق / 1966م، ص49-50.&lt;/ref&gt; و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطالعة </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استطالة‌الفهم</del>'' جاحظ پرداخته است و در آن از وجود ''جاویدان خرد'' هوشنگ شاه آگاه گردیده است&lt;ref&gt;همو. '''''جاویدان خرد (الحكمةالخالدة)'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: دانشگاه تهران، 1358، ص5.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مُسکویه]] (د 421ق / 1030م). احمد بن محمد [[ابن مسکویه|ابن‌مسكویه]] [ابوعلی] مورخ، فیلسوف، پزشك، كتابدار، و ادیب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرآوازه </ins>ایرانی است. از دوران رشد ابوعلی اطلاع چندانی در دست نیست. چنانكه خود می‌گوید در جوانی به تشویق پدر به ادب و شعر روی آورده&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد بن محمد. '''''تهذیب‌الاخلاق'''''. به كوشش قسطنطین زریق، بیروت: الجامعة الامیركیه 1386ق / 1966م، ص49-50.&lt;/ref&gt; و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطالعه </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استطاله‌الفهم</ins>'' جاحظ پرداخته است و در آن از وجود ''جاویدان خرد'' هوشنگ شاه آگاه گردیده است&lt;ref&gt;همو. '''''جاویدان خرد (الحكمةالخالدة)'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: دانشگاه تهران، 1358، ص5.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] پس از كسب دانش بسیار، حلقه‌ها و مجالسی ترتیب داده و در آن‌ها به تدریس پرداخته است. ابوسلیمان ضمن برشمردن آثار وی می‌گوید كه این آثار در جلسات تدریس، نزد او، خوانده می‌شد&lt;ref&gt;ابوسلیمان‌ سجستانی، محمد بن طاهر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صوان الحكمة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1352، ص347.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] پس از كسب دانش بسیار، حلقه‌ها و مجالسی ترتیب داده و در آن‌ها به تدریس پرداخته است. ابوسلیمان ضمن برشمردن آثار وی می‌گوید كه این آثار در جلسات تدریس، نزد او، خوانده می‌شد&lt;ref&gt;ابوسلیمان‌ سجستانی، محمد بن طاهر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صوان الحكمة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1352، ص347.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی [[ابن مسکویه|مسكویه]] را از استادان ابوحیّان شمرده و كتاب &#039;&#039;الهوامل و الشوامل&#039;&#039; را كه پاسخ مسكویه به پرسش‌های ابوحیّان است، دلیلی بر این مدعا دانسته‌‌اند&lt;ref&gt;حوفی، احمد محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ابوحیان التوحیدی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی [[ابن مسکویه|مسكویه]] را از استادان ابوحیّان شمرده و كتاب &#039;&#039;الهوامل و الشوامل&#039;&#039; را كه پاسخ مسكویه به پرسش‌های ابوحیّان است، دلیلی بر این مدعا دانسته‌‌اند&lt;ref&gt;حوفی، احمد محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ابوحیان التوحیدی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|مسكویه]] ظاهراً پس از گذراندن بیست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالة </del>نخست عمر خود در ری، به بویهیان بغداد پیوست و حدود دوازده سال مصاحب و ندیم خاص ابومحمد مهلبی، وزیر معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن عمید، وزیر ركن‌الدوله بویهی زیست و خازن (كتابدار) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابخانة </del>او در ری بود&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد. '''''تجارب الامم'''''. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعیه، 1332ق / 1914م، 2/124، 276؛ ابوسلیمان‌ سجستانی. همان. ص 346- 347.&lt;/ref&gt;. از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن عمید، وزیر ركن‌الدوله و مؤیدالدوله پیوست و چون ابوالفتح به قتل رسید، [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] از خدمت به صاحب بن عبّاد، وزیر جدید مؤیّدالدوله سرباز زد&lt;ref&gt;ثعالبی، عبدالملك بن محمد. '''''تتمه الیتیمة'''''. به كوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران: مطبعة‌فردین، 1353، 1/96.&lt;/ref&gt;. وی سپس در شیراز به عضدالدوله، سلطان بزرگ آل‌بویه، پیوست و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمرة </del>ندیمان و رسولان او درآمد و كتابدار كتابخانه و مسئول بیت‌المال وی شد و تا مرگ عضدالدوله در همین شغل ماند&lt;ref&gt;ابوسلیمان سجستانی. همان. ص347؛ امین، محسن. '''''اعیان‌الشیعة'''''. به كوشش حسن امین، بیروت: دارالتعاریف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|مسكویه]] ظاهراً پس از گذراندن بیست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساله </ins>نخست عمر خود در ری، به بویهیان بغداد پیوست و حدود دوازده سال مصاحب و ندیم خاص ابومحمد مهلبی، وزیر معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن عمید، وزیر ركن‌الدوله بویهی زیست و خازن (كتابدار) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابخانه </ins>او در ری بود&lt;ref&gt;ابن‌مسكویه، احمد. '''''تجارب الامم'''''. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعیه، 1332ق / 1914م، 2/124، 276؛ ابوسلیمان‌ سجستانی. همان. ص 346- 347.&lt;/ref&gt;. از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن عمید، وزیر ركن‌الدوله و مؤیدالدوله پیوست و چون ابوالفتح به قتل رسید، [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] از خدمت به صاحب بن عبّاد، وزیر جدید مؤیّدالدوله سرباز زد&lt;ref&gt;ثعالبی، عبدالملك بن محمد. '''''تتمه الیتیمة'''''. به كوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران: مطبعة‌فردین، 1353، 1/96.&lt;/ref&gt;. وی سپس در شیراز به عضدالدوله، سلطان بزرگ آل‌بویه، پیوست و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمره </ins>ندیمان و رسولان او درآمد و كتابدار كتابخانه و مسئول بیت‌المال وی شد و تا مرگ عضدالدوله در همین شغل ماند&lt;ref&gt;ابوسلیمان سجستانی. همان. ص347؛ امین، محسن. '''''اعیان‌الشیعة'''''. به كوشش حسن امین، بیروت: دارالتعاریف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] آثار بسیاری شامل كتاب و رساله در زمینه‌های مختلف نظیر تاریخ، اخلاق، فلسفه، كیمیا، و داروشناسی دارد همچنین قطعاتی از اشعار عربی و وصایا، از او بر جای مانده است. بخشی از این آثار به چاپ رسیده و بخشی به صورت خطی موجود است، شماری از آثار وی نیز تاكنون یافت نشده است. [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] روزهای آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نیز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است&lt;ref&gt;قمی، عباس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سفینة بحار الانوار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1355، 2/540؛ مدرس، محمدعلی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ریحانة‌الادب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تبریز: چاپخانة شفق، 1349، 8/208؛ خوانساری، محمدباقر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روضات‌الجنات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اسلامیه، 1390ق / 1970م، 1/257.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] آثار بسیاری شامل كتاب و رساله در زمینه‌های مختلف نظیر تاریخ، اخلاق، فلسفه، كیمیا، و داروشناسی دارد همچنین قطعاتی از اشعار عربی و وصایا، از او بر جای مانده است. بخشی از این آثار به چاپ رسیده و بخشی به صورت خطی موجود است، شماری از آثار وی نیز تاكنون یافت نشده است. [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] روزهای آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نیز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است&lt;ref&gt;قمی، عباس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سفینة بحار الانوار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1355، 2/540؛ مدرس، محمدعلی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ریحانة‌الادب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تبریز: چاپخانة شفق، 1349، 8/208؛ خوانساری، محمدباقر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روضات‌الجنات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اسلامیه، 1390ق / 1970م، 1/257.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[میرزا یوسف خان اعتصامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آقا بزرگ طهرانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم امامی تلخیص‌ نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم امامی  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص‌ نرگس نشاط</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2397:rev-2890:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87&diff=2397&oldid=prev Nazli در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۵ 2025-01-03T13:45:33Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم امامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص‌ </ins>نرگس نشاط</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم امامی</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص‌کننده: </del>نرگس نشاط</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2385:rev-2397:php=table --> </table> Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87&diff=2385&oldid=prev Nazli در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۴ 2025-01-03T12:24:29Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابن مُسکویه (د 421ق / 1030م).''' احمد بن محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌مسكويه </del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلي</del>] مورخ، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فيلسوف، </del>پزشك، كتابدار، و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اديب </del>پرآوازة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني </del>است. از دوران رشد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلي </del>اطلاع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنداني </del>در دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست</del>. چنانكه خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گويد </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جواني </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشويق </del>پدر به ادب و شعر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي </del>آورده&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و به مطالعة ''استطالة‌الفهم'' جاحظ پرداخته است و در آن از وجود ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاويدان </del>خرد'' هوشنگ شاه آگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرديده </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن مسکویه|</ins>ابن مُسکویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(د 421ق / 1030م).''' احمد بن محمد [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[ابن مسکویه|ابن‌مسكویه]] [ابوعلی</ins>] مورخ، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلسوف، </ins>پزشك، كتابدار، و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادیب </ins>پرآوازة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی </ins>است. از دوران رشد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلی </ins>اطلاع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چندانی </ins>در دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست</ins>. چنانكه خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گوید </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوانی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشویق </ins>پدر به ادب و شعر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی </ins>آورده&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌مسكویه، احمد بن محمد. '''''تهذیب‌الاخلاق'''''. به كوشش قسطنطین زریق، بیروت: الجامعة الامیركیه 1386ق / 1966م، ص49-50.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و به مطالعة ''استطالة‌الفهم'' جاحظ پرداخته است و در آن از وجود ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاویدان </ins>خرد'' هوشنگ شاه آگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گردیده </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو. '''''جاویدان خرد (الحكمةالخالدة)'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: دانشگاه تهران، 1358، ص5.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكويه </del>پس از كسب دانش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار، </del>حلقه‌ها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجالسي ترتيب </del>داده و در آن‌ها به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدريس </del>پرداخته است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوسليمان </del>ضمن برشمردن آثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي مي‌گويد </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>آثار در جلسات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدريس، </del>نزد او، خوانده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسکویه|ابن مسكویه]] </ins>پس از كسب دانش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار، </ins>حلقه‌ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجالسی ترتیب </ins>داده و در آن‌ها به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدریس </ins>پرداخته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوسلیمان </ins>ضمن برشمردن آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی می‌گوید </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>آثار در جلسات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدریس، </ins>نزد او، خوانده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شد</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوسلیمان‌ سجستانی، محمد بن طاهر. '''''صوان الحكمة'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1352، ص347.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي مسكويه </del>را از استادان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوحيّان </del>شمرده و كتاب ''الهوامل و الشوامل'' را كه پاسخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكويه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرسش‌هاي ابوحيّان </del>است، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دليلي </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مدعا دانسته‌‌اند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی [[ابن مسکویه|مسكویه]] </ins>را از استادان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوحیّان </ins>شمرده و كتاب ''الهوامل و الشوامل'' را كه پاسخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكویه </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرسش‌های ابوحیّان </ins>است، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیلی </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مدعا دانسته‌‌اند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوفی، احمد محمد. '''''ابوحیان التوحیدی'''''. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكويه </del>ظاهراً پس از گذراندن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيست </del>سالة نخست عمر خود در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ري، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بويهيان </del>بغداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيوست </del>و حدود دوازده سال مصاحب و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نديم </del>خاص ابومحمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهلبي، وزير </del>معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عميد، وزير </del>ركن‌الدوله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بويهي زيست </del>و خازن (كتابدار) كتابخانة او در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ري </del>بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عميد، وزير </del>ركن‌الدوله و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤيدالدوله پيوست </del>و چون ابوالفتح به قتل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيد، </del>ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكويه </del>از خدمت به صاحب بن عبّاد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزير جديد مؤيّدالدوله </del>سرباز زد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي </del>سپس در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز </del>به عضدالدوله، سلطان بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آل‌بويه، پيوست </del>و در زمرة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نديمان </del>و رسولان او درآمد و كتابدار كتابخانه و مسئول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيت‌المال وي </del>شد و تا مرگ عضدالدوله در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همين </del>شغل ماند.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن مسکویه|مسكویه]] </ins>ظاهراً پس از گذراندن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیست </ins>سالة نخست عمر خود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ری، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بویهیان </ins>بغداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوست </ins>و حدود دوازده سال مصاحب و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ندیم </ins>خاص ابومحمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهلبی، وزیر </ins>معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمید، وزیر </ins>ركن‌الدوله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بویهی زیست </ins>و خازن (كتابدار) كتابخانة او در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ری </ins>بود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌مسكویه، احمد. '''''تجارب الامم'''''. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعیه، 1332ق / 1914م، 2/124، 276؛ ابوسلیمان‌ سجستانی. همان. ص 346- 347.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمید، وزیر </ins>ركن‌الدوله و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤیدالدوله پیوست </ins>و چون ابوالفتح به قتل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسید، [[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسکویه|ابن مسكویه]] </ins>از خدمت به صاحب بن عبّاد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیر جدید مؤیّدالدوله </ins>سرباز زد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ثعالبی، عبدالملك بن محمد. '''''تتمه الیتیمة'''''. به كوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران: مطبعة‌فردین، 1353، 1/96.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. وی </ins>سپس در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز </ins>به عضدالدوله، سلطان بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آل‌بویه، پیوست </ins>و در زمرة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ندیمان </ins>و رسولان او درآمد و كتابدار كتابخانه و مسئول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیت‌المال وی </ins>شد و تا مرگ عضدالدوله در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین </ins>شغل ماند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;ابوسلیمان سجستانی. همان. ص347؛ امین، محسن. '''''اعیان‌الشیعة'''''. به كوشش حسن امین، بیروت: دارالتعاریف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] آثار بسیاری شامل كتاب و رساله در زمینه‌های مختلف نظیر تاریخ، اخلاق، فلسفه، كیمیا، و داروشناسی دارد همچنین قطعاتی از اشعار عربی و وصایا، از او بر جای مانده است. بخشی از این آثار به چاپ رسیده و بخشی به صورت خطی موجود است، شماری از آثار وی نیز تاكنون یافت نشده است. [[ابن مسکویه|ابن مسكویه]] روزهای آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نیز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است&lt;ref&gt;قمی، عباس. '''''سفینة بحار الانوار'''''. تهران: 1355، 2/540؛ مدرس، محمدعلی. '''''ریحانة‌الادب'''''. تبریز: چاپخانة شفق، 1349، 8/208؛ خوانساری، محمدباقر. '''''روضات‌الجنات'''''. تهران: اسلامیه، 1390ق / 1970م، 1/257.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن مسكويه آثار بسياري شامل كتاب و رساله در زمينه‌هاي مختلف نظير تاريخ، اخلاق، فلسفه، كيميا، و داروشناسي دارد همچنين قطعاتي از اشعار عربي و وصايا، از او بر جاي مانده است. بخشي از اين آثار به چاپ رسيده و بخشي به صورت خطي موجود است، شماري از آثار وي نيز تاكنون يافت نشده است. ابن مسكويه روزهاي آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نيز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابن‌مسكويه، احمد بن محمد. '''''تهذيب‌الاخلاق'''''. به كوشش قسطنطين زريق، بيروت: الجامعة الاميركيه 1386ق / 1966م، ص49-50.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># همو. '''''جاويدان خرد (الحكمةالخالدة)'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوي، تهران: دانشگاه تهران، 1358، ص5.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابوسليمان‌ سجستاني، محمد بن طاهر. '''''صوان الحكمة'''''. به كوشش عبدالرحمان بدوي، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1352، ص347.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حوفي، احمد محمد. '''''ابوحيان التوحيدي'''''. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابن‌مسكويه، احمد. '''''تجارب الامم'''''. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعيه، 1332ق / 1914م، 2/124، 276؛ ابوسليمان‌ سجستاني. همان. ص 346- 347.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ثعالبي، عبدالملك بن محمد. '''''تتمه اليتيمة'''''. به كوشش عباس اقبال آشتياني، تهران: مطبعة‌فردين، 1353، 1/96.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابوسليمان سجستاني. همان. ص347؛ امين، محسن. '''''اعيان‌الشيعة'''''. به كوشش حسن امين، بيروت: دارالتعاريف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># قمي، عباس. '''''سفينة بحار الانوار'''''. تهران: 1355، 2/540؛ مدرس، محمدعلي. '''''ريحانة‌الادب'''''. تبريز: چاپخانة شفق، 1349، 8/208؛ خوانساري، محمدباقر. '''''روضات‌الجنات'''''. تهران: اسلاميه، 1390ق / 1970م، 1/257.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم امامی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم امامی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص‌کننده: نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص‌کننده: نرگس نشاط</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-139:rev-2385:php=table --> </table> Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87&diff=139&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ابن مُسکویه (د 421ق / 1030م).''' احمد بن محمد ابن‌مسكويه [ابوعلي] مورخ، فيلسوف، پزشك، كتابدار، و اديب پرآوازة ايراني است. از دوران رشد ابوعلي اطلاع چنداني در دست نيست. چنانكه خود مي‌گويد در جواني به تشويق پدر به ادب و شعر روي آورده<sup>1</sup> و به مطالع...» ایجاد کرد 2024-08-08T10:34:28Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;ابن مُسکویه (د 421ق / 1030م).&#039;&#039;&#039; احمد بن محمد ابن‌مسكويه [ابوعلي] مورخ، فيلسوف، پزشك، كتابدار، و اديب پرآوازة ايراني است. از دوران رشد ابوعلي اطلاع چنداني در دست نيست. چنانكه خود مي‌گويد در جواني به تشويق پدر به ادب و شعر روي آورده&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; و به مطالع...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ابن مُسکویه (د 421ق / 1030م).&#039;&#039;&#039; احمد بن محمد ابن‌مسكويه [ابوعلي] مورخ، فيلسوف، پزشك، كتابدار، و اديب پرآوازة ايراني است. از دوران رشد ابوعلي اطلاع چنداني در دست نيست. چنانكه خود مي‌گويد در جواني به تشويق پدر به ادب و شعر روي آورده&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; و به مطالعة &#039;&#039;استطالة‌الفهم&#039;&#039; جاحظ پرداخته است و در آن از وجود &#039;&#039;جاويدان خرد&#039;&#039; هوشنگ شاه آگاه گرديده است. &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> ابن مسكويه پس از كسب دانش بسيار، حلقه‌ها و مجالسي ترتيب داده و در آن‌ها به تدريس پرداخته است. ابوسليمان ضمن برشمردن آثار وي مي‌گويد كه اين آثار در جلسات تدريس، نزد او، خوانده مي‌شد.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> برخي مسكويه را از استادان ابوحيّان شمرده و كتاب &#039;&#039;الهوامل و الشوامل&#039;&#039; را كه پاسخ مسكويه به پرسش‌هاي ابوحيّان است، دليلي بر اين مدعا دانسته‌‌اند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> مسكويه ظاهراً پس از گذراندن بيست سالة نخست عمر خود در ري، به بويهيان بغداد پيوست و حدود دوازده سال مصاحب و نديم خاص ابومحمد مهلبي، وزير معزّالدوله بود. آن‌گاه هفت سال (353-360ق / 964-970م) در خدمت و مصاحبت ابوالفضل ابن عميد، وزير ركن‌الدوله بويهي زيست و خازن (كتابدار) كتابخانة او در ري بود.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; از آن پس از ظاهراً به خدمت ابوالفتح ابن عميد، وزير ركن‌الدوله و مؤيدالدوله پيوست و چون ابوالفتح به قتل رسيد، ابن مسكويه از خدمت به صاحب بن عبّاد، وزير جديد مؤيّدالدوله سرباز زد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; وي سپس در شيراز به عضدالدوله، سلطان بزرگ آل‌بويه، پيوست و در زمرة نديمان و رسولان او درآمد و كتابدار كتابخانه و مسئول بيت‌المال وي شد و تا مرگ عضدالدوله در همين شغل ماند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;<br /> <br /> ابن مسكويه آثار بسياري شامل كتاب و رساله در زمينه‌هاي مختلف نظير تاريخ، اخلاق، فلسفه، كيميا، و داروشناسي دارد همچنين قطعاتي از اشعار عربي و وصايا، از او بر جاي مانده است. بخشي از اين آثار به چاپ رسيده و بخشي به صورت خطي موجود است، شماري از آثار وي نيز تاكنون يافت نشده است. ابن مسكويه روزهاي آخر عمر را در اصفهان گذراند و در آن شهر چشم از جهان فرو بست و همانجا نيز مدفون شد. محل دفن او مورد اختلاف است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> # ابن‌مسكويه، احمد بن محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تهذيب‌الاخلاق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش قسطنطين زريق، بيروت: الجامعة الاميركيه 1386ق / 1966م، ص49-50.<br /> # همو. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جاويدان خرد (الحكمةالخالدة)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش عبدالرحمان بدوي، تهران: دانشگاه تهران، 1358، ص5.<br /> # ابوسليمان‌ سجستاني، محمد بن طاهر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صوان الحكمة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش عبدالرحمان بدوي، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1352، ص347.<br /> # حوفي، احمد محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ابوحيان التوحيدي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قاهره: مكتبة نهضة مصر، 1376ق / 1957م، ص 31.<br /> # ابن‌مسكويه، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تجارب الامم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش آمدروز، قاهره: مطبعة شركة التمدن الصناعيه، 1332ق / 1914م، 2/124، 276؛ ابوسليمان‌ سجستاني. همان. ص 346- 347.<br /> # ثعالبي، عبدالملك بن محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تتمه اليتيمة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش عباس اقبال آشتياني، تهران: مطبعة‌فردين، 1353، 1/96.<br /> # ابوسليمان سجستاني. همان. ص347؛ امين، محسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اعيان‌الشيعة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش حسن امين، بيروت: دارالتعاريف للمطبوعات، 1403ق / 1983م، 3/ 159.<br /> # قمي، عباس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سفينة بحار الانوار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1355، 2/540؛ مدرس، محمدعلي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ريحانة‌الادب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تبريز: چاپخانة شفق، 1349، 8/208؛ خوانساري، محمدباقر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روضات‌الجنات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اسلاميه، 1390ق / 1970م، 1/257.<br /> <br /> ابوالقاسم امامی<br /> <br /> تلخیص‌کننده: نرگس نشاط</div> Samei