https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AB%D9%85
ابن میثم - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T11:34:05Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AB%D9%85&diff=5265&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۲
2025-05-01T11:12:50Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ابن میثم|ابنمِیْثَم]]،''' کمالالدین میثم بن علی بحرانی، متکلم، محدث و فقیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پراوازه </del>شیعه سده 7ق / 13م. از زندگانی وی اطلاع چندانی نداریم جز اینکه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<ref>ماحوزی بحرانی، سیلمان. '''''فهرست البویه و علماء البحرین'''''. به کوشش احمد حسینی و محمد مرعشی، قم: 1404ق، ص69.</ref> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهانی و کمالالدین علی بحرانی شاگردی کرد<ref>افندیاصفهانی، عبدالله. '''''ریاض العلما'''''. به کوشش محمود مرعشی و احمد حسینی، قم: 1401ق، ص5/277.</ref> وی با خواجه نصیرالدین طوسی هم روزگار بود و گفتهاند که خواجه از ابنمیثم فقه اموخت و او نیز نزد خواجه کلام میخواند<ref>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.</ref> شهرت عمده ابنمیثم در کلام است و حتی در شرحی که بر نهجالبلاغه نوشته است صبغه کلامی و فلسفی کاملاً برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به وی نسبت دادهاند. سبک و سیاق نوشتههای وی به شیوه خواجه طوسی در تجرید الاعتقاد، بسیار نزدیک است و بر خلاف علامه حلی، بیشتر عقلگراست تا نقلگرا. ابنمیثم معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب میداند و بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>است که این معرفت نباید مقلّدانه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برامده </del>از نقل باشد<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق، ص28.</ref> گویا وی در باب اثبات صانع نظر مبتنی بر عقل معتزله را بر اشاعره ترجیح داده است<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق. ص63، 82، 84.</ref> درباره حشر و معاد نیز پیرو ابوالحسن بصری است که میگفت اجزای اصلی پیکر انسان که تحول و تغییر نمیپذیرد محشور خواهد شد<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق. ص139- 144.</ref>. درباره تاریخ وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد ولی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجا </del>که وی در 681 تألیف الشرح الصغیر نهجالبلاغه را به پایان رساند<ref>اقا بزرگ. '''''طبقات اعلام الشیعه'''''. قرن 7، به کوشش علینقی منزوی، بیروت: 1972م، ص188.</ref> میبایست پس از تاریخ، در گذشته باشد قبر وی در دو جای: الدونج یا هلتا در ماحوز بحرین ذکر کردهاند<ref>نوری، میرزاحسین'''''. مستدرک الوسائل'''''. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ '''''نامه دانشوران'''''. قم: دارالفکر، ص3/287.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ابن میثم|ابنمِیْثَم]]،''' کمالالدین میثم بن علی بحرانی، متکلم، محدث و فقیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرآوازه </ins>شیعه سده 7ق / 13م. از زندگانی وی اطلاع چندانی نداریم جز اینکه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<ref>ماحوزی بحرانی، سیلمان. '''''فهرست البویه و علماء البحرین'''''. به کوشش احمد حسینی و محمد مرعشی، قم: 1404ق، ص69.</ref> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهانی و کمالالدین علی بحرانی شاگردی کرد<ref>افندیاصفهانی، عبدالله. '''''ریاض العلما'''''. به کوشش محمود مرعشی و احمد حسینی، قم: 1401ق، ص5/277.</ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خواجه نصیرالدین طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>هم روزگار بود و گفتهاند که خواجه از ابنمیثم فقه اموخت و او نیز نزد خواجه کلام میخواند<ref>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.</ref> شهرت عمده ابنمیثم در کلام است و حتی در شرحی که بر نهجالبلاغه نوشته است صبغه کلامی و فلسفی کاملاً برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به وی نسبت دادهاند. سبک و سیاق نوشتههای وی به شیوه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خواجه نصیرالدین طوسی|</ins>خواجه طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در تجرید الاعتقاد، بسیار نزدیک است و بر خلاف علامه حلی، بیشتر عقلگراست تا نقلگرا. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابنمیثم معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب میداند و بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>است که این معرفت نباید مقلّدانه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برآمده </ins>از نقل باشد<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق، ص28.</ref> گویا وی در باب اثبات صانع نظر مبتنی بر عقل معتزله را بر اشاعره ترجیح داده است<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق. ص63، 82، 84.</ref> درباره حشر و معاد نیز پیرو ابوالحسن بصری است که میگفت اجزای اصلی پیکر انسان که تحول و تغییر نمیپذیرد محشور خواهد شد<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق. ص139- 144.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره تاریخ وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد ولی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنجا </ins>که وی در 681 تألیف الشرح الصغیر نهجالبلاغه را به پایان رساند<ref>اقا بزرگ. '''''طبقات اعلام الشیعه'''''. قرن 7، به کوشش علینقی منزوی، بیروت: 1972م، ص188.</ref> میبایست پس از تاریخ، در گذشته باشد قبر وی در دو جای: الدونج یا هلتا در ماحوز بحرین ذکر کردهاند<ref>نوری، میرزاحسین'''''. مستدرک الوسائل'''''. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ '''''نامه دانشوران'''''. قم: دارالفکر، ص3/287.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیصکننده: امیرحسین ساکتاف</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیصکننده: امیرحسین ساکتاف</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3233:rev-5265:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AB%D9%85&diff=3233&oldid=prev
Samei: /* منبع اصلی */
2025-04-14T21:38:22Z
<p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابن میمون]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خواجه نصیرالدین طوسی]]<br /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AB%D9%85&diff=3207&oldid=prev
Maedeh در ۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۶
2025-04-14T18:06:02Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ابن میثم|ابنمِیْثَم]]،''' کمالالدین میثم بن علی بحرانی، متکلم، محدث و فقیه پراوازه شیعه سده 7ق / 13م. از زندگانی وی اطلاع چندانی نداریم جز اینکه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<ref>ماحوزی بحرانی، سیلمان. '''''فهرست البویه و علماء البحرین'''''. به کوشش احمد حسینی و محمد مرعشی، قم: 1404ق، ص69.</ref> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهانی و کمالالدین علی بحرانی شاگردی کرد<ref>افندیاصفهانی، عبدالله. '''''ریاض العلما'''''. به کوشش محمود مرعشی و احمد حسینی، قم: 1401ق، ص5/277.</ref> وی با خواجه نصیرالدین طوسی هم روزگار بود و گفتهاند که خواجه از ابنمیثم فقه اموخت و او نیز نزد خواجه کلام میخواند<ref>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.</ref> شهرت عمده ابنمیثم در کلام است و حتی در شرحی که بر نهجالبلاغه نوشته است صبغه کلامی و فلسفی کاملاً برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به وی نسبت دادهاند. سبک و سیاق نوشتههای وی به شیوه خواجه طوسی در تجرید الاعتقاد، بسیار نزدیک است و بر خلاف علامه حلی، بیشتر عقلگراست تا نقلگرا. ابنمیثم معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب میداند و بر ان است که این معرفت نباید مقلّدانه و برامده از نقل باشد<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق، ص28.</ref> گویا وی در باب اثبات صانع نظر مبتنی بر عقل معتزله را بر اشاعره ترجیح داده است<ref>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. ص63، 82، 84.</ref> درباره حشر و معاد نیز پیرو ابوالحسن بصری است که میگفت اجزای اصلی پیکر انسان که تحول و تغییر نمیپذیرد محشور خواهد شد<ref>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. ص139- 144.</ref>. درباره تاریخ وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد ولی از انجا که وی در 681 تألیف الشرح الصغیر نهجالبلاغه را به پایان رساند<ref>اقا بزرگ. '''''طبقات اعلام الشیعه'''''. قرن 7، به کوشش علینقی منزوی، بیروت: 1972م، ص188.</ref> میبایست پس از تاریخ، در گذشته باشد قبر وی در دو جای: الدونج یا هلتا در ماحوز بحرین ذکر کردهاند<ref>نوری، میرزاحسین'''''. مستدرک الوسائل'''''. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ '''''نامه دانشوران'''''. قم: دارالفکر، ص3/287.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ابن میثم|ابنمِیْثَم]]،''' کمالالدین میثم بن علی بحرانی، متکلم، محدث و فقیه پراوازه شیعه سده 7ق / 13م. از زندگانی وی اطلاع چندانی نداریم جز اینکه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<ref>ماحوزی بحرانی، سیلمان. '''''فهرست البویه و علماء البحرین'''''. به کوشش احمد حسینی و محمد مرعشی، قم: 1404ق، ص69.</ref> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهانی و کمالالدین علی بحرانی شاگردی کرد<ref>افندیاصفهانی، عبدالله. '''''ریاض العلما'''''. به کوشش محمود مرعشی و احمد حسینی، قم: 1401ق، ص5/277.</ref> وی با خواجه نصیرالدین طوسی هم روزگار بود و گفتهاند که خواجه از ابنمیثم فقه اموخت و او نیز نزد خواجه کلام میخواند<ref>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.</ref> شهرت عمده ابنمیثم در کلام است و حتی در شرحی که بر نهجالبلاغه نوشته است صبغه کلامی و فلسفی کاملاً برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به وی نسبت دادهاند. سبک و سیاق نوشتههای وی به شیوه خواجه طوسی در تجرید الاعتقاد، بسیار نزدیک است و بر خلاف علامه حلی، بیشتر عقلگراست تا نقلگرا. ابنمیثم معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب میداند و بر ان است که این معرفت نباید مقلّدانه و برامده از نقل باشد<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق، ص28.</ref> گویا وی در باب اثبات صانع نظر مبتنی بر عقل معتزله را بر اشاعره ترجیح داده است<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنمیثم، </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قواعد المرام فی علم الکلام</ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق</ins>. ص63، 82، 84.</ref> درباره حشر و معاد نیز پیرو ابوالحسن بصری است که میگفت اجزای اصلی پیکر انسان که تحول و تغییر نمیپذیرد محشور خواهد شد<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنمیثم، </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قواعد المرام فی علم الکلام</ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق</ins>. ص139- 144.</ref>. درباره تاریخ وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد ولی از انجا که وی در 681 تألیف الشرح الصغیر نهجالبلاغه را به پایان رساند<ref>اقا بزرگ. '''''طبقات اعلام الشیعه'''''. قرن 7، به کوشش علینقی منزوی، بیروت: 1972م، ص188.</ref> میبایست پس از تاریخ، در گذشته باشد قبر وی در دو جای: الدونج یا هلتا در ماحوز بحرین ذکر کردهاند<ref>نوری، میرزاحسین'''''. مستدرک الوسائل'''''. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ '''''نامه دانشوران'''''. قم: دارالفکر، ص3/287.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''ماخذ:''' ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2912:rev-3207:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AB%D9%85&diff=2912&oldid=prev
Maedeh در ۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۱
2025-04-07T09:21:41Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنمِيْثَم،</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمالالدين ميثم </del>بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي بحراني، متكلم، </del>محدث و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقيه پرآوازة شيعه سدة </del>7ق / 13م. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگاني وي </del>اطلاع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنداني نداريم </del>جز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اينكه </del>گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصفهاني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمالالدين علي بحراني شاگردي كرد</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي </del>با خواجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نصيرالدين طوسي </del>هم روزگار بود و گفتهاند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>خواجه از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنميثم </del>فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموخت </del>و او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>نزد خواجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام ميخواند</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> شهرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمدة ابنميثم </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حتي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرحي كه </del>بر نهجالبلاغه نوشته است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صبغة كلامي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفي كاملاً </del>برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي </del>نسبت دادهاند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياق نوشتههاي وي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوة </del>خواجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوسي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجريد </del>الاعتقاد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار نزديك </del>است و بر خلاف علامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حلي، بيشتر </del>عقلگراست تا نقلگرا. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنميثم </del>معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميداند </del>و بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه اين </del>معرفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نبايد </del>مقلّدانه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برآمده </del>از نقل باشد<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گويا وي </del>در باب اثبات صانع نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبتني </del>بر عقل معتزله را بر اشاعره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجيح </del>داده است<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارة </del>حشر و معاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز پيرو </del>ابوالحسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بصري </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه ميگفت اجزاي اصلي پيكر </del>انسان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>تحول و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تغيير نميپذيرد </del>محشور خواهد شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارة تاريخ </del>وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنجا كه وي </del>در 681 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأليف </del>الشرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الصغير </del>نهجالبلاغه را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايان </del>رساند<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميبايست </del>پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ، </del>در گذشته باشد قبر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي </del>در دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاي</del>: الدونج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>هلتا در ماحوز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بحرين ذكر كردهاند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن میثم|ابنمِیْثَم]]،</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمالالدین میثم </ins>بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی بحرانی، متکلم، </ins>محدث و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقیه پراوازه شیعه سده </ins>7ق / 13م. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگانی وی </ins>اطلاع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چندانی نداریم </ins>جز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینکه </ins>گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماحوزی بحرانی، سیلمان. '''''فهرست البویه و علماء البحرین'''''. به کوشش احمد حسینی و محمد مرعشی، قم: 1404ق، ص69.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصفهانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمالالدین علی بحرانی شاگردی کرد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افندیاصفهانی، عبدالله. '''''ریاض العلما'''''. به کوشش محمود مرعشی و احمد حسینی، قم: 1401ق، ص5/277.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی </ins>با خواجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نصیرالدین طوسی </ins>هم روزگار بود و گفتهاند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>خواجه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنمیثم </ins>فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اموخت </ins>و او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>نزد خواجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام میخواند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> شهرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمده ابنمیثم </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حتی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرحی که </ins>بر نهجالبلاغه نوشته است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صبغه کلامی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفی کاملاً </ins>برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی </ins>نسبت دادهاند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاق نوشتههای وی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>خواجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوسی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجرید </ins>الاعتقاد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار نزدیک </ins>است و بر خلاف علامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حلی، بیشتر </ins>عقلگراست تا نقلگرا. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنمیثم </ins>معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میداند </ins>و بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که این </ins>معرفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نباید </ins>مقلّدانه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برامده </ins>از نقل باشد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق، ص28.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گویا وی </ins>در باب اثبات صانع نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبتنی </ins>بر عقل معتزله را بر اشاعره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجیح </ins>داده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''همان'''''. ص63، 82، 84.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </ins>حشر و معاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز پیرو </ins>ابوالحسن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بصری </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که میگفت اجزای اصلی پیکر </ins>انسان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تحول و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تغییر نمیپذیرد </ins>محشور خواهد شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''همان'''''. ص139- 144.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. درباره تاریخ </ins>وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجا که وی </ins>در 681 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تألیف </ins>الشرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الصغیر </ins>نهجالبلاغه را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان </ins>رساند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقا بزرگ. '''''طبقات اعلام الشیعه'''''. قرن 7، به کوشش علینقی منزوی، بیروت: 1972م، ص188.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میبایست </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ، </ins>در گذشته باشد قبر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی </ins>در دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جای</ins>: الدونج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>هلتا در ماحوز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بحرین ذکر کردهاند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوری، میرزاحسین'''''. مستدرک الوسائل'''''. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ '''''نامه دانشوران'''''. قم: دارالفکر، ص3/287.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</del>:'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ</ins>:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ماحوزي بحراني، سيلمان. '''''فهرست آلبويه و علماء البحرين'''''. </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش احمد حسيني و محمد مرعشي، قم: 1404ق، ص69.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># افندياصفهاني، عبدالله. '''''رياض العلما'''''. به كوشش محمود مرعشي و احمد حسيني، قم: 1401ق، ص5/277.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># خوانساري، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابنميثم، '''''قواعد المرام في علم الكلام'''''. به كوشش احمد حسيني، قم: 1398ق، ص28.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''''همان'''''. ص63، 82، 84.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''''همان'''''. ص139- 144.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># آقا بزرگ. '''''طبقات اعلام الشيعه'''''. قرن 7، به كوشش علينقي منزوي، بيروت: 1972م، ص188.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># نوري، ميرزاحسين'''''. مستدرك الوسائل'''''. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ '''''نامة دانشوران'''''. قم: دارالفكر، ص3/287.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیدجعفر سجادی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیدجعفر سجادی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیصکننده: امیرحسین ساکتاف</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیصکننده: امیرحسین ساکتاف</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-144:rev-2912:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%DB%8C%D8%AB%D9%85&diff=144&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''ابنمِيْثَم،''' كمالالدين ميثم بن علي بحراني، متكلم، محدث و فقيه پرآوازة شيعه سدة 7ق / 13م. از زندگاني وي اطلاع چنداني نداريم جز اينكه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<sup>1</sup> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهاني و كمالالدين علي بحراني شاگر...» ایجاد کرد
2024-08-08T10:39:29Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''ابنمِيْثَم،''' كمالالدين ميثم بن علي بحراني، متكلم، محدث و فقيه پرآوازة شيعه سدة 7ق / 13م. از زندگاني وي اطلاع چنداني نداريم جز اينكه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<sup>1</sup> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهاني و كمالالدين علي بحراني شاگر...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''ابنمِيْثَم،''' كمالالدين ميثم بن علي بحراني، متكلم، محدث و فقيه پرآوازة شيعه سدة 7ق / 13م. از زندگاني وي اطلاع چنداني نداريم جز اينكه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<sup>1</sup> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهاني و كمالالدين علي بحراني شاگردي كرد<sup>2</sup> وي با خواجه نصيرالدين طوسي هم روزگار بود و گفتهاند كه خواجه از ابنميثم فقه آموخت و او نيز نزد خواجه كلام ميخواند<sup>3</sup> شهرت عمدة ابنميثم در كلام است و حتي در شرحي كه بر نهجالبلاغه نوشته است صبغة كلامي و فلسفي كاملاً برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به وي نسبت دادهاند. سبك و سياق نوشتههاي وي به شيوة خواجه طوسي در تجريد الاعتقاد، بسيار نزديك است و بر خلاف علامه حلي، بيشتر عقلگراست تا نقلگرا. ابنميثم معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب ميداند و بر آن است كه اين معرفت نبايد مقلّدانه و برآمده از نقل باشد<sup>4</sup> گويا وي در باب اثبات صانع نظر مبتني بر عقل معتزله را بر اشاعره ترجيح داده است<sup>5</sup> دربارة حشر و معاد نيز پيرو ابوالحسن بصري است كه ميگفت اجزاي اصلي پيكر انسان كه تحول و تغيير نميپذيرد محشور خواهد شد.<sup>6</sup> دربارة تاريخ وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد ولي از آنجا كه وي در 681 تأليف الشرح الصغير نهجالبلاغه را به پايان رساند<sup>7</sup> ميبايست پس از تاريخ، در گذشته باشد قبر وي در دو جاي: الدونج يا هلتا در ماحوز بحرين ذكر كردهاند.<sup>8</sup><br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
# ماحوزي بحراني، سيلمان. '''''فهرست آلبويه و علماء البحرين'''''. به كوشش احمد حسيني و محمد مرعشي، قم: 1404ق، ص69.<br />
# افندياصفهاني، عبدالله. '''''رياض العلما'''''. به كوشش محمود مرعشي و احمد حسيني، قم: 1401ق، ص5/277.<br />
# خوانساري، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.<br />
# ابنميثم، '''''قواعد المرام في علم الكلام'''''. به كوشش احمد حسيني، قم: 1398ق، ص28.<br />
# '''''همان'''''. ص63، 82، 84.<br />
# '''''همان'''''. ص139- 144.<br />
# آقا بزرگ. '''''طبقات اعلام الشيعه'''''. قرن 7، به كوشش علينقي منزوي، بيروت: 1972م، ص188.<br />
# نوري، ميرزاحسين'''''. مستدرك الوسائل'''''. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ '''''نامة دانشوران'''''. قم: دارالفكر، ص3/287.<br />
<br />
سیدجعفر سجادی<br />
<br />
تلخیصکننده: امیرحسین ساکتاف</div>
Samei