https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C
ابوسهل کوهی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T08:25:32Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C&diff=7756&oldid=prev
Samei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴
2025-05-10T10:14:50Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیژن كرامتی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیژن كرامتی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم و فنون]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-7157:rev-7756:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C&diff=7157&oldid=prev
Nazli در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۵
2025-05-08T15:55:59Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:ابوسهل کوهی.jpg|بندانگشتی|200x200پیکسل|ابوسهل کوهی برگرفته از سایت رصدگران قابل بازیابی از https://rasadgaran.ir/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84-%D8%A8%DB%8C%DA%98%D9%86-%D8%A8%D9%86-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85-%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوسهل کوهی، بیژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمری)،ریاضیدان و ستارهشناس بنام ایرانی. شاگرد [[صاغانی]]* و سرپرست منجمان رصدخانه شرف الدوله بویی در بغداد بود. [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]* او را از [[هندسه|هندسه]]<nowiki/>دانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در باره مسائل هندسی مشهوری چون تثلیث زاویه و رسم هفت ضلعی منتظم و غیره به تحقیق پرداخت و حل این مسائل را به حل معادلات درجه سوم یا بالاتر بازگرداند و در ادامه به نتایجی درخور توجه رسید. برای محاسبه حجم حاصل از دوران یک سهمی حول محور تقارن خود یا خطی موازی آن، روشی نو به کار برد که از روش ارشمیدس و ثابت بن قره بسیار بهتر بود<ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365ش، صص 421-430.</ref><ref>کرامتی، یونس. '''''کارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 90-93.</ref>. رساله مهمی نیز درباره شیوه ساختن و به کار بردن «پرگار تام» نوشت که فرانتس ووپکه متن عربی و شرح فرانسه آن را در پاریس منتشر ساخت<ref>Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوسهل کوهی، بیژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمری)،ریاضیدان و ستارهشناس بنام ایرانی. شاگرد [[صاغانی]]* و سرپرست منجمان رصدخانه شرف الدوله بویی در بغداد بود. [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]* او را از [[هندسه|هندسه]]<nowiki/>دانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در باره مسائل هندسی مشهوری چون تثلیث زاویه و رسم هفت ضلعی منتظم و غیره به تحقیق پرداخت و حل این مسائل را به حل معادلات درجه سوم یا بالاتر بازگرداند و در ادامه به نتایجی درخور توجه رسید. برای محاسبه حجم حاصل از دوران یک سهمی حول محور تقارن خود یا خطی موازی آن، روشی نو به کار برد که از روش ارشمیدس و ثابت بن قره بسیار بهتر بود<ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365ش، صص 421-430.</ref><ref>کرامتی، یونس. '''''کارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 90-93.</ref>. رساله مهمی نیز درباره شیوه ساختن و به کار بردن «پرگار تام» نوشت که فرانتس ووپکه متن عربی و شرح فرانسه آن را در پاریس منتشر ساخت<ref>Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6695:rev-7157:php=table -->
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C&diff=6695&oldid=prev
Nazli در ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۰
2025-05-07T06:40:47Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیژن كرامتی</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6694:rev-6695:php=table -->
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C&diff=6694&oldid=prev
Nazli در ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۰
2025-05-07T06:40:23Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>ابوسهل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهی'''، </del>بیژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمری)،ریاضیدان و ستارهشناس بنام ایرانی. شاگرد صاغانی* و سرپرست منجمان رصدخانه شرف الدوله بویی در بغداد بود. [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]* او را از [[هندسه|هندسه]]<nowiki/>دانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در باره مسائل هندسی مشهوری چون تثلیث زاویه و رسم هفت ضلعی منتظم و غیره به تحقیق پرداخت و حل این مسائل را به حل معادلات درجه سوم یا بالاتر بازگرداند و در ادامه به نتایجی درخور توجه رسید. برای محاسبه حجم حاصل از دوران یک سهمی حول محور تقارن خود یا خطی موازی آن، روشی نو به کار برد که از روش ارشمیدس و ثابت بن قره بسیار بهتر بود.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1و2)</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> رساله مهمی نیز درباره شیوه ساختن و به کار بردن «پرگار تام» نوشت که فرانتس ووپکه متن عربی و شرح فرانسه آن را در پاریس منتشر ساخت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(3)</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوسهل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهی، </ins>بیژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمری)،ریاضیدان و ستارهشناس بنام ایرانی. شاگرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>صاغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>* و سرپرست منجمان رصدخانه شرف الدوله بویی در بغداد بود. [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]* او را از [[هندسه|هندسه]]<nowiki/>دانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در باره مسائل هندسی مشهوری چون تثلیث زاویه و رسم هفت ضلعی منتظم و غیره به تحقیق پرداخت و حل این مسائل را به حل معادلات درجه سوم یا بالاتر بازگرداند و در ادامه به نتایجی درخور توجه رسید. برای محاسبه حجم حاصل از دوران یک سهمی حول محور تقارن خود یا خطی موازی آن، روشی نو به کار برد که از روش ارشمیدس و ثابت بن قره بسیار بهتر بود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365ش، صص 421-430</ins>.<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref><ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرامتی، یونس. '''''کارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 90-93.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>رساله مهمی نیز درباره شیوه ساختن و به کار بردن «پرگار تام» نوشت که فرانتس ووپکه متن عربی و شرح فرانسه آن را در پاریس منتشر ساخت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 90-93.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صاغانی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوریحان بیرونی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هندسه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- قربانی، ابوالقاسم. زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، صص 421-430. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''مآخذ''' ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- [3] Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol. XXII.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیژن کرامتی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6123:rev-6694:php=table -->
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C&diff=6123&oldid=prev
Samei در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹
2025-05-05T10:09:33Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوسهل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهي</del>'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيژن </del>پسر رستم (درگذشت ح 405 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قمري</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،رياضيدان </del>و ستارهشناس بنام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني</del>. شاگرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صاغاني</del>* و سرپرست منجمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصدخانة </del>شرف الدوله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بويي </del>در بغداد بود. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيروني</del>* او را از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندسهدانان </del>بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بارة </del>مسائل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندسي مشهوري </del>چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تثليث زاويه </del>و رسم هفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضلعي </del>منتظم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيره </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحقيق </del>پرداخت و حل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مسائل را به حل معادلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درجة </del>سوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>بالاتر بازگرداند و در ادامه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نتايجي </del>درخور توجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي محاسبة </del>حجم حاصل از دوران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك سهمي </del>حول محور تقارن خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا خطي موازي </del>آن، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روشي </del>نو به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>برد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارشميدس </del>و ثابت بن قره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار </del>بهتر بود.<sup>(1و2)</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسالة مهمي نيز دربارة شيوة </del>ساختن و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>بردن «پرگار تام» نوشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>فرانتس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ووپكه </del>متن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي </del>و شرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرانسة </del>آن را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاريس </del>منتشر ساخت.<sup>(3)</sup> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابوسهل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهی</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیژن </ins>پسر رستم (درگذشت ح 405 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قمری</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،ریاضیدان </ins>و ستارهشناس بنام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی</ins>. شاگرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صاغانی</ins>* و سرپرست منجمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصدخانه </ins>شرف الدوله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بویی </ins>در بغداد بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]</ins>* او را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هندسه|هندسه]]<nowiki/>دانان </ins>بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باره </ins>مسائل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندسی مشهوری </ins>چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تثلیث زاویه </ins>و رسم هفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضلعی </ins>منتظم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیره </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحقیق </ins>پرداخت و حل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مسائل را به حل معادلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درجه </ins>سوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>بالاتر بازگرداند و در ادامه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نتایجی </ins>درخور توجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسید</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای محاسبه </ins>حجم حاصل از دوران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک سهمی </ins>حول محور تقارن خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا خطی موازی </ins>آن، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روشی </ins>نو به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>برد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارشمیدس </ins>و ثابت بن قره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار </ins>بهتر بود.<sup>(1و2)</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رساله مهمی نیز درباره شیوه </ins>ساختن و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>بردن «پرگار تام» نوشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>فرانتس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ووپکه </ins>متن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی </ins>و شرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرانسه </ins>آن را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاریس </ins>منتشر ساخت.<sup>(3)</sup> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ:''' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ:''' </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرامتي، يونس</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كارنامة ايرانيان</del>. تهران: 1380، ص 90-93.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرامتی، یونس</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارنامه ایرانیان</ins>. تهران: 1380، ص 90-93.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرباني، </del>ابوالقاسم. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگينامة رياضيدانان دورة اسلامي</del>. تهران: 1365ش، صص 421-430. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قربانی، </ins>ابوالقاسم. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی</ins>. تهران: 1365ش، صص 421-430. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- [3] Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol. XXII.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- [3] Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol. XXII.</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%DA%A9%D9%88%D9%87%DB%8C&diff=1608&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « '''ابوسهل كوهي'''، بيژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمري)،رياضيدان و ستارهشناس بنام ايراني. شاگرد صاغاني* و سرپرست منجمان رصدخانة شرف الدوله بويي در بغداد بود. بيروني* او را از هندسهدانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در بارة مسائل هندسي مشهوري چ...» ایجاد کرد
2024-08-22T04:14:09Z
<p>صفحهای تازه حاوی « '''ابوسهل كوهي'''، بيژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمري)،رياضيدان و ستارهشناس بنام ايراني. شاگرد صاغاني* و سرپرست منجمان رصدخانة شرف الدوله بويي در بغداد بود. بيروني* او را از هندسهدانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در بارة مسائل هندسي مشهوري چ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br />
'''ابوسهل كوهي'''، بيژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمري)،رياضيدان و ستارهشناس بنام ايراني. شاگرد صاغاني* و سرپرست منجمان رصدخانة شرف الدوله بويي در بغداد بود. بيروني* او را از هندسهدانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در بارة مسائل هندسي مشهوري چون تثليث زاويه و رسم هفت ضلعي منتظم و غيره به تحقيق پرداخت و حل اين مسائل را به حل معادلات درجة سوم يا بالاتر بازگرداند و در ادامه به نتايجي درخور توجه رسيد. براي محاسبة حجم حاصل از دوران يك سهمي حول محور تقارن خود يا خطي موازي آن، روشي نو به كار برد كه از روش ارشميدس و ثابت بن قره بسيار بهتر بود.<sup>(1و2)</sup> رسالة مهمي نيز دربارة شيوة ساختن و به كار بردن «پرگار تام» نوشت كه فرانتس ووپكه متن عربي و شرح فرانسة آن را در پاريس منتشر ساخت.<sup>(3)</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- كرامتي، يونس. كارنامة ايرانيان. تهران: 1380، ص 90-93.<br />
<br />
2- قرباني، ابوالقاسم. زندگينامة رياضيدانان دورة اسلامي. تهران: 1365ش، صص 421-430. <br />
<br />
3- [3] Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol. XXII.<br />
<br />
<br />
بیژن کرامتی</div>
Samei